Manisa’nın Demirci ilçesinde yaşayan ve Ege Bölgesi’ndeki tek üretici olan kispet ustası, yağlı güreşlerin gizli kahramanı olarak sanatını sürdürüyor. Yıllara meydan okurcasına kispetlerini pehlivanlar için hazırlayan Murat usta, sanatını gelecek nesillere aktaramamaktan korkuyor.
Manisa’nın Demirci ilçesinde ağabeyi Mehmet Kozak ile birlikte 41 yıldır ayakkabıcılık yapan Murat Kozak, yaklaşık 20 yıl önce kendi çabalarıyla kispet dikimini öğrendi. Atölyesinde yaptığı ilk denemelerin ardından ustalaşan Murat Kozak, bugün sipariş üzerine üretim yapıyor. Yılda ortalama 10 kispet diken Murat Kozak, her bir kispet için yaklaşık 3 metre uzunluğunda, "vidala" olarak bilinen ve genellikle çanta ile ayakkabı yapımında kullanılan dana derisi kullandığını belirtti. Başpehlivanlar Kadir Ergin ve Rıfat Dönmez başta olmak üzere birçok pehlivana kispet diken Kozak, Türkiye’nin farklı illerine ürün gönderdiğini söyledi.
Kispet ustası Murat Kozak’ın abisi Mehmet Kozak, "Meslek bizim babamızın dedesinden bugünlere gelmektedir. 3 birader ayakkabıcılık üretimi ve tamiratını yapmaktayız. Ayakkabıcılık emek isteyen bir meslek. Eskisi gibi çırak da bulunmuyor. Sipariş üzerine kispet üretimini yapıyoruz. Balıkesir Kurtdere, Edirne başpehlivanlara yapıp gönderimi yapıyoruz" dedi.
"Meslek veya sanat öğrenmek isteyen yok"
Kispet ustası Murat Kozak ise, "Mesleğimiz ilkokuldan çıktıktan sonra babamızın yanında ayakkabı tamirciliği ile başladık. Zaman geçtikçe kardeşlerimle birlikte ayakkabı yapımı ve tamir işi yaptık. Ayakkabı işi ile meşgul olurken kispet işine merak saldık. Güreşlere gittim kispetleri inceleyerek deneme yanılma yöntemi ile kispet yapmaya başladık. Kispet dana derisi, vidala deri ve cilt deriden yapılır. Pehlivanın beden ölçüsünü alarak kaliteli bir şekilde alarak yapıyoruz. Kispeti kalıba alıyoruz, ölçüye göre kesiyoruz. Belinin işçiliği ve nakışını dikiş makinesinde yapıyorum. Piyasada güreş yapan pehlivanlara çok sayıda kispet dikiyorum. Baş Pehlivan Kadir Ergin ve ekibine, Antalya, Kocaeli ve Erzurum gibi birçok ile kispet dikip gönderdim. Meslek veya sanat öğrenmek isteyen yok. Kendi çocuklarımda dahil. İlkokuldan çıktıktan sonra biz mesleği öğrendik ve bugünlere getirdik. Bu meslekle 2 çocuk büyüttüm. Ne olursa olsun zanaat altın bileziktir" ifadelerini kullandı.
