Son Dakika
|
MİT ve Suriye istihbaratından ortak operasyon: Firari casus yakalandı
Vedat Muriç: "Hepsi benim arkadaşım ama yarınki maç bambaşka"
Kosova Teknik Direktörü Foda: "Şansımız yüzde 50"
İsrail’de Bazan petrol rafinerisi vuruldu
Ekrem İmamoğlu, hakkında "hakaret ve tehdit" suçlarından soruşturma başlatıldı
Gemlik ve Kumla’yı lodos vurdu, çok sayıda tekne battı
Diyarbakır’da okul servisi kaza yaptı: 13’ü öğrenci 15 yaralı
Böcek’in başdanışmanı Cem Oğuz gözaltına alındı
Etimesgut Belediyesinde zimmet soruşturması: 4 şüpheli gözaltında
Uşak Belediyesine yönelik yolsuzluk soruşturması: 4 kişi daha gözaltına alındı
SAĞLIK
Endometriozis hastalığına sporla dikkat çekildi
30 Mart 2026 Pazartesi - 16:28:57
Endometriozis Farkındalık Ayı kapsamında Samsun’da düzenlenen pickleball turnuvasıyla hem spor yapıldı hem de kadınlarda sık görülen "çikolata kisti" hastalığına dikkat çekildi.
Samsun’da mart ayı Endometriozis Farkındalık Ayı kapsamında dikkat çeken bir etkinliğe imza atıldı. Liv Hospital Samsun Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü öncülüğünde düzenlenen pickleball turnuvasıyla hem spor yapıldı hem de endometriozis hastalığına yönelik farkındalık oluşturuldu. Opr. Dr. Seher Sarı Kayalarlı liderliğinde gerçekleştirilen etkinliğe çok sayıda hekim katıldı. Turnuva boyunca sporun birleştirici gücü ön plana çıkarken, etkinlik sonunda açılan pankartlarla endometriozis konusunda farkındalık mesajı verildi.
Etkinlikte açıklamalarda bulunan Opr. Dr. Kayalarlı, endometriozisin dünyada yaklaşık 190 milyon kadını etkileyen kronik bir hastalık olduğunu belirterek, "Endometriozis yaklaşık her 10 kadından birinde görülmektedir. Özellikle gebelik sorunu yaşayan kadınlarda bu oran yüzde 40’lara kadar çıkarken, ilaç tedavisine yanıt vermeyen kronik kasık ağrısı olan ergenlik çağındaki kızlarda yüzde 75’lere kadar ulaşabilmektedir. Adet sancısı, kronik kasık ağrısı, cinsel ilişki sırasında ağrı, idrar yaparken ya da dışkılama sırasında ağrı en sık ifade edilen şikâyetlerdir. Bu ağrılar çoğu zaman şiddetlidir ve ilk adet döneminden itibaren başlayabilir" dedi.
Ağrının günlük hayat kalitesini ciddi şekilde etkileyebileceğini vurgulayan Opr. Dr. Kayalarlı, bazı hastaların sık ağrı kesici kullanmak zorunda kaldığını hatta acil servise başvurabildiğini belirtti. Endometriozisin tanı sürecinin uzun olabildiğine dikkat çeken Opr. Dr. Kayalarlı, "Hastalığın tanı alması 8 ila 12 yıl kadar sürebilmektedir. Bu süreçte hastalar doğru teşhis ve tedaviye ulaşmakta gecikebilir. Tedavisiz geçen bu süre hastalığın ilerlemesine neden olabilir" diye konuştu.
Tedavi sürecinin kişiye özel planlandığını belirten Kayalarlı, hastanın yaşı, çocuk isteği, yumurtalık rezervi ve hastalığın evresinin tedavi yöntemini belirlemede önemli rol oynadığını ifade ederek, "Sağlığınız için belirtileri görmezden gelmeyin ve mutlaka bir uzmana başvurun" ifadelerini kullandı.
30 Mart 2026 Pazartesi - 15:52
Bu belirtiler varsa spora devam etmeyin uyarısı
Acıbadem Eskişehir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Recep Kurnaz, diz ekleminde en sık görülen spor yaralanmalarından birinin menisküs yırtığı olduğunu belirterek, "Menisküsler diz sağlığı açısından kritik yapılardır. Bu nedenle oluşabilecek bir hasar, yalnızca ağrıya değil uzun vadede eklem problemlerine de neden olabilir" uyarısında bulundu.
Menisküslerin diz eklemi içinde uyluk kemiği ile kaval kemiği arasında yer alan ve adeta bir "yastık" görevi gören yapılar olduğunu belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Kurnaz, "Bu yapılar yük dağılımını dengeler, darbe emilimini sağlar ve eklem stabilitesine katkıda bulunur. Menisküste en sık ani dönme hareketleri, çömelme, sıçrama sonrası yanlış basma veya dize aşırı yük binmesi sonucu yırtıklar oluşabilir. Futbol, basketbol, voleybol ve kayak gibi sporlarda risk yüksek olsa da sporcu olmayan kişilerde de menisküs yırtığı gelişebilir. Ayrıca yaş ilerledikçe menisküs dokusu zayıflar ve daha basit hareketlerle dahi yırtık oluşabilir" dedi.
Dizde kilitlenme ve takılma hissine dikkat
Menisküs yırtıklarında en sık görülen belirtilerin dizde ağrı, şişlik, takılma hissi, kilitlenme ve hareket kısıtlılığı olduğunu belirten Kurnaz, "Özellikle merdiven çıkarken veya çömelirken ağrının artar. Bazı hastalarda dizde boşalma hissi de görülebilir. Yırtığın yerine ve büyüklüğüne bağlı olarak kişi dizini tam açıp kapatmakta zorlanabilir. Bu durumda spora devam etmek ya da dizi zorlamak, yırtığın büyümesine neden olabilir" diye konuştu.
İlk aşamada istirahat önemli
Şikâyetler başladığında yapılması gereken en doğru yaklaşımın dizin zorlanmasını önlemek olduğunu belirten Kurnaz, "İlk aşamada istirahat, buz uygulaması ve elastik bandaj kullanımının fayda sağlayabilir. Ancak bu yöntem geçici rahatlama sağlar. Bu nedenle altta yatan sorun mutlaka bir ortopedi uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Yırtığın tipi ve boyutu net olarak belirlendiğinde doğru tedavi planı oluşturulabilir. Erken tanı kıkırdak hasarı ve diz kireçlenmesi gibi ileri sorunların önüne geçilmesinde kritik rol oynar" ifadelerini kullandı.
Kas güçlendirme egzersizlerinin diz çevresini desteklediğini belirten Kurnaz, "Ancak büyük, kilitlenmeye neden olan veya tedaviye yanıt vermeyen yırtıklarda artroskopik cerrahi gerekebilir" diye kaydetti.
Basit önlemlerle korunmak mümkün
Menisküs yaralanmalarını önlemek için spor öncesi ısınmanın büyük önem taşıdığını belirten Kurnaz, "Diz çevresi kaslarını güçlendiren egzersizlerin yaralanma riskini azaltır. Doğru teknikle spor yapmak, uygun ayakkabı seçimi ve ani, kontrolsüz hareketlerden kaçınmak da koruyucudur. Dizde ağrı, takılma veya hareket kısıtlılığı gibi belirtiler hafife alınmamalı. Erken dönemde uzman desteği almak, ileride oluşabilecek daha ciddi sorunların önüne geçer ve kişinin aktif yaşamını korumasını sağlar" ifadelerini kullandı.
30 Mart 2026 Pazartesi - 14:53
Algoloji uzmanları İzmir’de buluştu; ağrı pili uygulamasını akıllı gözlükle anlık olarak izledi
Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi Algoloji Kliniği öncülüğünde düzenlenen bilimsel etkinlikte, spinal kord stimülatörünün (ağrı pili) horizontal teknikle dorsal root ganglion (DRG) bölgesine yerleştirilmesine yönelik canlı vaka uygulaması başarıyla gerçekleştirildi.
Türk Algoloji Ağrı Derneği ve Ege Ağrı Platformu iş birliğiyle düzenlenen bilimsel etkinlikte Türkiye’de bir ilke imza atıldı. Etkinlik kapsamında, kronik ağrı tedavisinde kullanılan ağrı pilinin omurilikteki ilgili sinir bölgesine Doç. Dr. Edip Gönüllü’nün geliştirdiği yeni bir yöntemle yerleştirilmesi, canlı ameliyat eşliğinde uygulamalı olarak gösterildi. İleri teknoloji kullanılarak yapılan canlı vaka sunumu, akıllı gözlük teknolojisi aracılığıyla katılımcılara anlık olarak aktarıldı. Bu sayede programa katılan hekimler, uygulamayı detaylı şekilde izleme ve interaktif öğrenme imkânı buldu.
Programın dikkat çeken başlıklarından birini ise Boston Scientific tarafından geliştirilen ve Türkiye’de ilk kez tanıtımı yapılan spinal kord stimülatör simülatörü oluşturdu. Daha önce Amerika ve Avrupa’daki eğitimlerde kullanılan simülatör ile katılımcılar, uygulama maketi üzerinde pratik eğitim alma fırsatı yakaladı.
Yaklaşık 50 algoloji uzmanının katıldığı etkinlik, ağrı tedavisi alanında önemli bir eğitim platformu sunarak Türkiye’deki uygulamaların gelişimine katkı sağladı.
Programa; İzmir Bakırçay Üniversitesi Rektörlüğü ve Tıp Fakültesi Dekanlığı, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, hastane yöneticileri ile dernek yönetim kurulu üyeleri katıldı.
Sempozyum başkanlığını yürüten Doç. Dr. Edip Gönüllü, uluslararası literatüre dayanan geniş vaka serilerine ilişkin bilimsel çalışmalarını ekibiyle birlikte katılımcılarla paylaştı.
30 Mart 2026 Pazartesi - 12:31
Uzm. Dr. Baver Demir: "Ateş, öksürük, döküntü çocuklarda her belirti neden ciddiye alınmalı"
Medical Point Gaziantep Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzm. Dr. Baver Demir, çocukluk döneminde sık görülen belirtiler hakkında önemli açıklamalarda bulundu.
Çocukluk döneminin, bağışıklık sisteminin henüz gelişim aşamasında olduğu hassas bir süreç olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Baver Demir, bu dönemde ortaya çıkan ateş, öksürük ve döküntü gibi belirtilerin her zaman dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
"Ateş tek başına bir hastalık değil, vücudun bir tepkisidir" diyen Demir, özellikle uzun süren, düşmeyen ya da sık tekrarlayan ateşin mutlaka uzman kontrolünde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Demir, bu durumun basit enfeksiyonlardan daha ciddi sağlık sorunlarına kadar farklı nedenlere bağlı olabileceğini ifade etti.
Öksürüğün çoğu zaman üst solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı geliştiğini belirten Uzm. Dr. Baver Demir, "Ancak uzun süre geçmeyen, gece artan ya da nefes darlığı ile birlikte görülen öksürükler, alerjik hastalıkların veya alt solunum yolu enfeksiyonlarının habercisi olabilir. Bu nedenle ailelerin bu belirtileri yakından takip etmesi gerekir" dedi.
Deri döküntülerinin de ebeveynlerde sık endişe oluşturan belirtiler arasında yer aldığını söyleyen Demir, bazı döküntülerin basit viral enfeksiyonlarla ilişkili olabileceğini, ancak ateş, halsizlik, iştahsızlık ya da hızlı yayılım gibi görülen döküntülerin daha ciddi hastalıkların işareti olabileceğini kaydetti.
Erken teşhisin çocuk sağlığında hayati önem taşıdığına dikkat çeken Uzm. Dr. Baver Demir, "Çocuklarda görülen hiçbir belirti ‘nasıl olsa geçer’ düşüncesiyle göz ardı edilmemelidir. Özellikle küçük yaş grubunda hastalıklar hızlı ilerleyebilir. Şüpheli durumlarda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır" diye konuştu.
Medical Point Gaziantep Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Baver Demir ebeveynlerin bilinçli ve dikkatli yaklaşımının, çocuklarda ihtimal ciddi hastalıkların erken teşhis ve tedavisinde kritik rol oynadığını vurguladı.
22 Kasım 2025 Cumartesi - 15:10
Organ bağışı ile başka hastaya umut oldu
Edremit Devlet Hastanesi’nde, yoğun bakımda tedavi gören ve beyin ölümünün gerçekleşen hastanın karaciğeri başka bir hastaya umut oldu.
Edremit Devlet Hastanesi’nde beyin kanaması nedeniyle yoğun bakımda tedavi gören bir hastanın gece beyin ölümü gerçekleşti. Hastanın bağışlanan karaciğeri Bursa Uludağ Üniversitesi’nden gelen sağlık ekibi tarafından teslim alınarak nakil bekleyen hastaya umut oldu.
Başhekim Opr. Dr. Oktay Yıldırım, sürecin başından sonuna kadar özveriyle görev yapan Organ Koordinatörü Aykut Aksu, ameliyathane ekibi, yoğun bakım çalışanları ve tüm sağlık personeline teşekkür etti. En büyük teşekkürün ise hayat kurtaran bu karar ile birçok hastaya yeniden yaşam umudu veren donörün ailesine ait olduğu vurgulandı.
22 Kasım 2025 Cumartesi - 14:13
Uzmanından uyarı: "Çocukların büyük kısmı yaşamının bir döneminde çürük ile karşılaşıyor"
Güven Çayyolu Tıp Merkezi Çocuk Ağız ve Diş Sağlığı Uzamanı Dr. Burcu Kurtiş, "Çocuklarda özellikle 3 ila 12 yaş aralığında diş çürüğü ve ağız-diş hastalıkları sosyal ve ekonomik açıdan toplumsal yük oluşturuyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Küresel Hastalık Yükü Çalışması (GBD) verilerine göre de çocukların büyük kısmı yaşamının bir döneminde çürük ile karşılaşıyor" dedi.
Güven Çayyolu Tıp Merkezi Çocuk Ağız ve Diş Sağlığı Uzamanı Doktor Burcu Kurtiş, 20 -26 Kasım Ağız ve Diş Sağlığı Haftasına özel açıklamalarda bulundu.
Uzm. Dr. Kurtiş, Türkiye’de ağız ve diş dağlığı verilerine bakıldığında özellikle 3 ila 12 yaş arası çocuklarda çürük, dolgu ve çekilmiş diş sayısında artış olduğunu kaydederek, Türk Diş hekimliği Birliği’nin ağız ve diş sağlığı verilerini paylaştı. Kurtiş, "5 yaş grubunda hiç çürüğü olmayan çocuk oranı yüze 30,2, 12 yaş grubunda yüzde 38,9, 15 yaş grubunda yüzde 38,8 ve 35 ila 44 arası yaş grubunda yüzde 24,2’dir. En az bir diş kaybı olanlar 5 yaş grubunda yüzde 3,4, 12 yaş grubunda yüzde 7,9, 15 yaş grubunda yüzde 16,2 ve 35 ila 44 yaş grubunda yüzde 89,3 olarak bildirilmiştir" ifadelerini kullandı.
"Türkiye’de diş macunu kullanımı yıllık 85 ml"
Kurtiş, 2022 yılında yapılan çalışma verilerine göre yıllık kişi başı diş fırçası kullanım oranı yüzde 0,33, diş macunu kullanım miktarının ise yıllık 85 ml olarak belirlendiğini ifade ederek," Bu oranlar toplum ağız ve diş sağlığımız için çok sağlıklı görünmemektedir. Türkiye özelinde son analizler ve meta-analizler 2015 ila 2025 döneminde diş çürüğünde yüksek görülme sıklığı bildiriyor: 2024 - 2025 yayınlarında Türkiye çocuklarında çürük görülme sıklığı meta-analizle ortalama yüzde 75,6 olarak raporlanmış, 12 yaş grubunda yüzde 66,1 gibi spesifik verilere rastlandı. Yine yerel çalışmalarda 3 ila 6 yaş ve okul çağı çocuklarında yüzde 70’lere varan görülme sıklığı bildiriliyor" diye konuştu.
"Doğumdan sonra ilk bin gün rafine şeker kullanımına dikkat"
Çocuklarda özellikle 3 ila 12 yaş aralığında diş çürüğü ve ağız-diş hastalıkları sosyal ve ekonomik açıdan toplumsal yük oluşturduğunu söyleyen Kurtiş, "Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Küresel Hastalık Yükü Çalışması (GBD) verilerine göre de çocukların büyük kısmı yaşamının bir döneminde çürük ile karşılaşıyor. İlk süt dişi çıkar çıkmaz pedodontik muayenelerin yapılması, düzenli kontroller, ağızda ve dişlerde oluşan biyofilmin düzenli olarak temizlenmesi, beslenmenin ağız ve diş sağlığının iyileştirilme için düzenlenmesi, solunum ve çiğneme alışkanlıklarının pedodontik olarak kontrol edilmesi, uygun fırça ve diş ipi seçilerek ağız hijyeninin sağlanması gerekiyor. Doğumdan başlayarak ilk bin gün rafine şekerin diyette yer almaması, günlük su tüketiminin yeterli düzeyde olması sağlanarak çocuklarımızın ağız ve sağlıklarının iyileştirilebilmesi mümkündür" ifadelerini kullandı.
22 Kasım 2025 Cumartesi - 13:33
Novo Nordisk Türkiye’den klinik araştırma alanında iş birliği
Novo Nordisk Türkiye, Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile gerçekleştirdiği yeni iş birliği protokolüyle, Türkiye’nin klinik araştırma kapasitesini güçlendirecek ve yenilikçi tedavilere erişimi artıracak bir adım daha attı. Beş yıl boyunca geçerli olacak bu protokol; klinik araştırmaların yanı sıra eğitim, Ar-Ge ve bilimsel etkinliklerde ortak çalışmaları desteklemeyi hedefliyor.
Novo Nordisk Türkiye, klinik araştırmalarda süreç verimliliğini artırmak, hekimlerin yeni tedavi yöntemleriyle tanışmalarını ve daha fazla hastanın yenilikçi tedavilere erişimini sağlamak için Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile iş birliğine imza attı.
Şirket bu iş birliği çerçevesinde diyabet, obezite, nadir hastalıklar, kardiyovasküler gibi birçok terapi alanında çeşitli eğitim programları düzenleyerek, klinik dünyasındaki uluslararası gelişmeleri aktararak, bilimsel etkinliklerde ortak çalışmaları destekleyerek araştırma süreçlerinin daha etkin, kaliteli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasına katkı sağlayacak.
7 ülkenin klinik araştırmaları Türkiye’den yönetiliyor
Yapılan açıklamaya göre şirket, Türkiye’den yönetilen bölgesel klinik araştırma merkezinde Türkiye’nin yanında Cezayir, Fas, Lübnan, Mısır, Umman, Suudi Arabistan dahil olmak üzere toplam 7 ülkedeki klinik araştırmalarını koordine ediyor. Bu merkezde 2025 yılında 34 aktif çalışmada 1.200’den fazla hasta yer aldı. Bu araştırmaların 28’i Türkiye’de gerçekleştirildi.
Son 5 yılda Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde diyabet, obezite ve kardiyovasküler hastalık gibi terapi alanlarında Novo Nordisk’in toplam 8 klinik çalışması yürütülürken, 2026 yılında yeni protokol kapsamında bu sayıya en az 7 yeni klinik çalışmanın eklenmesi planlanıyor.
Novo Nordisk’in son 5 yılda Türkiye’de klinik araştırmalara yaptığı toplam yatırım 1 milyar TL’yi aştı ve bu yatırımların her yıl katlanarak artması hedefleniyor. Şirketin hasta odaklı yaklaşımından güç alan bu stratejik ortaklık, yalnızca klinik çalışma sayısının artmasını değil; aynı zamanda araştırma kalitesinin yükselmesini, hekimlerin bilgi birikiminin gelişmesini ve hasta yaşam kalitesine kalıcı katkı sağlanmasını hedefliyor.
İş birliğini değerlendiren Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Osman Çiloğlu, "Şirket ile imzaladığımız bu protokol, vizyonumuzu güçlendiren stratejik bir adım niteliğinde. Bu iş birliği, klinik araştırma kapasitemizi artırmanın ötesinde; hekimlerimizin bilgi ve deneyimlerini güçlendirecek, hastalarımıza daha güncel ve etkin tedavi seçenekleri sunmamıza olanak sağlayacak. Özellikle diyabet, obezite ve kardiyovasküler hastalıklar gibi bölgemizde yaygın görülen sağlık sorunlarında, global ölçekte kullanılan en güncel tedavi seçenekleri çok daha hızlı bir şekilde hastalarımızın hizmetine sunulabilecek" dedi.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hilmi Erdem Sümbül, "Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi olarak geçmişten bugüne güçlü bir bilimsel birikimle çalışıyor ve uluslararası standartlarda araştırmalar yürütüyoruz. Şirket ile daha güzel işler başarabilmek adına imzaladığımız bu iyi niyet sözleşmesi, klinik araştırmalardaki kapasitemizi daha da güçlendirecek ve ülkemizin bilimsel katkısını ileriye taşıyacak önemli bir adım" ifadelerini kullandı.
Novo Nordisk Türkiye Genel Müdürü Bike Başaklar iş birliğiyle ilgili şunları söyledi: "Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile imzaladığımız bu yeni protokol, bir iş birliğinden öte bilimsel bilginin paylaşımı, klinik deneyimin güçlenmesi ve daha fazla hastanın yenilikçi tedavilere erişmesi için atılmış somut bir adım. Amacımız, endüstri ve hastane iş birliğiyle klinik çalışma süreçlerini daha etkin hale getirerek, Türkiye’nin bölgesel araştırma gücünü artırmak ve uluslararası ölçekte fark oluşturacak projelere imza atmak. Bu iş birliğiyle hem hekimlerin öğrenme yolculuğunu destekliyor hem de hastalar için tedaviye erken erişim fırsatı oluşturuyoruz.
Türkiye’nin klinik araştırmalarda bölgesel liderliğini güçlendirecek bu ortaklığın, kalıcı bilimsel değer oluşturacağına yürekten inanıyoruz."
22 Kasım 2025 Cumartesi - 11:09
Niğde’de Ağız ve Diş Sağlığı Haftası’nda öğrencilere tarama yapıldı
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Toplumsal Katkı Koordinatörlüğü ile Diş Hekimliği Fakültesi tarafından Ağız ve Diş Sağlığı Haftası kapsamında lise öğrencilerine yönelik farkındalık etkinliği düzenlendi.
Şehit Yakup Avşar Lisesi’nde gerçekleştirilen etkinlikte, öğrencilere ağız ve diş sağlığının önemi, koruyucu diş sağlığı uygulamaları ve diş hekimliği mesleğine dair bilgiler verildi.
Program süresince Diş Hekimliği Fakültesi akademisyenleri ve öğrencileri tarafından ağız ve diş sağlığı taraması yapıldı. Taramalarla öğrencilerin ağız sağlığı durumları değerlendirilirken, ihtiyaç duyan öğrencilere ilgili birimlere yönlendirme yapıldı.
Yapılan açıklamada, gençlerin sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanmasına katkı sağlamak ve meslek tanıtımı konusunda bilinç oluşturmak amacıyla bu tür toplumsal katkı etkinliklerinin devam edeceği ifade edildi.
22 Kasım 2025 Cumartesi - 11:02
Modern yaşamda asosyalliğin yükselişi ve nedenleri
Eskişehir’de bulunan Psikolog Deniz Yetkinoğlu Gültekin, "Araştırmalar, dijitalleşen dünyada kişinin çok sayıda yüzeysel etkileşime sahip olmasına rağmen anlamlı sosyal bağlar kurmakta zorlandığını gösteriyor. Bu durum, ’Yalnız olduğum için değil, yalnız hissettiğim için geri çekiliyorum’ noktasına dönüşebiliyor" dedi.
Psikolog Deniz Yetkinoğlu Gültekin, modern yaşamda asosyalliğin yükselişi ve nedenleriyle ilgili bilgilendirmede bulundu. Psikolog Gültekin, "Kişinin başkaları tarafından gözlenme durumunda kalabileceği; alışveriş yaparken biriyle konuşmak, gözlenmek, performans sergilemek ve sunum yapmak gibi toplumsal etkileşimlerde önemli ölçüde korku duyması ’sosyal kaygı’ olarak tanımlanır. Sosyal kaygının temelinde çoğu zaman başkaları tarafından kabul edilme ve onaylanma ihtiyacına yönelik aşırı bir hassasiyet bulunur. Kişi sosyal bir ortama girdiğinde ya da bir performans sergilemesi gerektiğinde, tüm dikkatini çevresinin tepkilerine yöneltir" şeklinde konuştu.
"Kaygı arttıkça ortaya çıkan belirtiler kişinin performansını gerçekten düşürür"
Sosyal kaygı yaşayan insanların, ’Beni onaylıyorlar mı?’ veya ’Yanlış bir şey mi söylüyorum?’ gibi düşüncelerle en küçük ifadeleri bile tehdit olarak algılayabileceklerini söyleyen Psikolog Gültekin, "Bu yüksek duyarlılığa çoğu zaman başarısız performans sergilemek korkusu da eşlik eder. Kaygı arttıkça fizyolojik uyarılma yükselir, kalp çarpıntısı, titreme, zihinsel dağınıklık gibi belirtiler kişinin performansını gerçekten düşürür. Böylece kişi, tam da korktuğu olumsuz değerlendirilmeyi kendi kaygısıyla tetikleyen bir döngünün içine girer" ifadelerini kullandı.
"Kadınlarda sosyal kaygı daha sık görülmesine rağmen tedaviye başvuranların çoğu erkekler"
Sağlık Bakanlığı’nın Türkiye Ruh Sağlığı Araştırması sonuçlarına da değinen Psikolog Gültekin, şöyle devam etti:
"Yapılan araştırmaya göre sosyal kaygının 1 yıllık yaygınlığı toplumda yüzde 1.8, kadınlarda yüzde 2.3, erkeklerde ise yüzde 1.1 olduğu görülüyor. İlginç bir şekilde, kadınlarda sosyal kaygı daha sık görülmesine rağmen tedaviye başvuranların çoğu erkekler. Uzmanlara göre bunun nedeni, erkeklere toplumsal olarak yüklenen daha atılgan, daha kendini ifade edebilen olma beklentisi. Bu yüzden sosyal kaygı belirtileri erkeklerde daha fazla rahatsızlık oluşturabiliyor. Sosyal kaygı genellikle ergenlik döneminde, 13-20 yaş arasında başlıyor."
"Araştırmalar, dijitalleşen dünyada kişinin anlamlı sosyal bağlar kurmakta zorlandığını gösteriyor"
Sosyal geri çekilmenin ise çoğu zaman sosyal kaygının doğal bir uzantısı olduğuna dikkat çeken Psikolog Deniz Yetkinoğlu Gültekin, "Modern yaşamda geri çekilme psikolojik zorlukların yanı sıra tükenmişlik, aşırı iş yükü, dijital dünyanın sunduğu kolay ilişkiler ve duygusal yorgunluk gibi sosyokültürel faktörlerden de besleniyor. Sosyolojik araştırmalar, dijitalleşen dünyada kişinin çok sayıda yüzeysel etkileşime sahip olmasına rağmen anlamlı sosyal bağlar kurmakta zorlandığını da gösteriyor. Bu durum, ’Yalnız olduğum için değil, yalnız hissettiğim için geri çekiliyorum’ noktasına dönüşebiliyor. Pandemi sonrası dönemde yüz yüze sosyal temasın azalmasının sosyal kaygıyı artırdığına dair bulgular da bunu destekliyor" diye belirtti.
"Doğru psikoterapi yöntemleriyle bu durum değiştirilebiliyor"
Sosyal medyanın beslediği ’sürekli karşılaştırma’ kültürünün ise kişinin benlik algısında bozulmaya yol açarak sosyal ortamlara girme isteğini azaltabildiğini vurgulayan Psikolog Gültekin, "Bu noktada asosyallik aslında bir neden değil, kaygı, tükenmişlik, güvensizlik ve sosyal baskının birleşimiyle ortaya çıkan bir sonuç haline geliyor. Bilimsel araştırmalar, sosyal kaygı ve geri çekilmenin doğru psikoterapi yöntemleriyle güçlü bir biçimde değiştirilebildiğini gösteriyor. Bilişsel ve farkındalık temelli terapiler, kişinin hem kendi iç dünyasıyla daha sağlıklı bir ilişki kurmasına hem de başkalarının tepkilerini daha gerçekçi yorumlamasına yardımcı oluyor" dedi.
"Asosyallik insani bir tepki"
Psikolog Gültekin, sözlerini şu ifadelerle sonlandırdı:
"Artan asosyallik bireyin zayıflığı değil, modern yaşamın karmaşık taleplerine verilen insani bir tepki. Sorunu anlamak kadar, kişinin kendisiyle ve çevresiyle kurduğu ilişkiyi yeniden değerlendirmesi de önemlidir. Çünkü sosyal ilişkiler, psikolojik iyilik hâlinin en önemli iyileştirici kaynaklarından biri olmayı sürdürüyor."
22 Kasım 2025 Cumartesi - 10:47
Edirne’de gıda işletmelerine eş zamanlı denetim
Edirne’nin İpsala ilçesinde, Tarım ve Orman Müdürlüğü gıda kontrol görevlileri ile zabıta ekipleri tarafından ilçe genelinde eş zamanlı denetimler gerçekleştirildi.
Bbirçok işletmeye gıda ve yem kanunu çerçevesinde uygunluk, hijyen şartları ve ürün saklama şartları açısından kontrol edildi.
Yetkililer, tüketici sağlığının korunması ve güvenilir gıda arzının sağlanması amacıyla denetimlerin aralıksız süreceğini belirtti.
22 Kasım 2025 Cumartesi - 10:04
Uzmanından uyarı: "Akciğer kanserine yakalanmamak için sigaradan uzak durun"
Dünyada en sık görülen kanser türü olan akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 85’inin sigarayla ilişkili olduğuna dikkat çeken Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Aynur Eken, hastalıktan korunmak için sigaradan uzak durulması uyarısında bulundu.
Akciğer kanseri, dünyada görülen en sık kanser türleri arasında yer alıyor. Verilere göreyse en çok ölüme neden olan kanser türü, akciğer kanseri.Konuyla ilgili Acıbadem Adana Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Aynur Eken, hastalığın hem Türkiye’de hem de dünyada ciddi bir sağlık yükü oluşturduğunu ifade etti. Hastalığın kadınlar ve erkeklerde yaygın görüldüğünü belirten Dr. Eken, akciğer kanserinin genellikle ileri evrede teşhis edildiğini oysa erken evrede tespit edilmesi halinde tedavi başarısının ve yaşam süresinin belirgin şekilde arttığını dile getirdi.
"Sigara tüm vakaların yüzde 85’inden sorumlu"
Akciğer kanserinde en büyük risk faktörünün sigara olduğunu vurgulayan Dr. Aynur Eken, tüm akciğer kanserlerinin yaklaşık yüzde 85’inin sigarayla ilişkili olduğunu aktardı. Pasif içiciliğin sigara kullanmayan kişilerde bile riski artırdığını söyleyen Dr. Eken, hava kirliliği, radon gazı ve asbest gibi çevresel etkenlerin de önemli bir rol oynadığını anlattı.
Akciğer kanserinin erken dönemde genellikle sessiz ilerlediğini belirten Dr. Eken, "Uzun süren ve karakter değiştiren öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı, kanlı balgam, nedensiz kilo kaybı ve halsizlik gibi şikayetler mutlaka ciddiye alınmalı. Gecikmeden doktora başvurmak hayati önem taşıyor. Özellikle 50 yaş ve üzeri uzun süre sigara kullanmış bireylerde düşük doz tomografi ile tarama yapmak erken tanı şansını arttırıyor. Bu tarama, yüksek riskli kişilerde ise hayat kurtarıyor" ifadelerini kullandı.
"Sağlığımız için sigaradan uzak durmalıyız"
Korunma yollarına da değinen Dr. Eken sigara ve tütün ürünlerini bırakmanın en güçlü koruma yöntemi olduğunun altını çizdi.
Pasif içicilikten uzak durmanın, yaşam alanlarını hava kirliliğine karşı güvenli tutmanın ve doktor önerisiyle düzenli risk değerlendirmesi yapmanın akciğer kanseri riskini azalttığını ifade eden Dr. Tıbbi Onkoloji Uzmanı Eken, "Farkındalık ayı boyunca toplumu bilgilendirmek, riskleri azaltmak ve erken tanıyı teşvik etmek amacıyla hareket ediyoruz. Sağlığımız için sigaradan uzak durmak, belirtileri önemsemek ve düzenli hekim kontrolünde olmak büyük fark oluşturur" diye konuştu.
22 Kasım 2025 Cumartesi - 09:43
Bir bebek, bir isim, bir ömürlük gönül bağı
Şırnak’ta yürekleri ısıtan bir olay yaşandı. Yaklaşık 2 ay 10 gün önce Şırnak İl Emniyet Müdürü olarak göreve başlayan Volkan Sazak, halkın sevgisini kısa sürede kazanmayı başardı. Öyle ki, Veysi-Yağmur Müldür çiftinin dünyaya gelen ikiz bebeklerinden erkek olanına, emniyet müdürünün adı olan "Volkan" ismi verildi.
Şırnak’ta görev yaptığı kısa süre içerisinde halkın gönlünde taht kuran İl Emniyet Müdürü Volkan Sazak, duygusal anlara sahne olan özel bir ziyaret gerçekleştirdi. Veysi-Yağmur Müldür çiftinin ikiz bebekleri dünyaya geldi. Aile, kızlarına Mira, erkek bebeklerine ise Volkan adını vererek büyük bir jestte bulundu. Bu anlamlı haberi duyan İl Emniyet Müdürü Sazak, çifti hastanede ziyaret ederek sevinçlerine ortak oldu. Baba Veysi Müldür, "Kısa bir süre olmasına rağmen halkımızda, milletimizde müdürümüzden çok memnun. Bundan dolayı bizde kendisinin adını oğlumuza vermekten şeref duyuyoruz. Müdürümüzün daha iyi hizmet edeceğine hiç kimsenin şüphesi olmasın. Her daim Şırnak halkının yanından olacağından emin olabilirsiniz" diye konuştu.
"Bebeğe ismimin verilmiş olması beni için büyük bir şeref"
Hastaneye tebrik ziyaretine gelen İl Emniyet Müdürü Volkan Sazak ise duygu dolu anlar yaşadı. Gözleri dolan Sazak, şunları söyledi:
"Duygularımı anlatmakta zorlanıyorum. Çok heyecanlıyım. Huzurun şehri Şırnak’ta vatandaşlarımız ile yaklaşık 2 ay 10 gündür kurmuş olduğumuz güzel muhabbetin, gönül bağının bir sonucunu aldığımızı düşünüyorum. Şırnak’ımızda doğan bir bebeğe ismimin verilmiş olması benim için büyük bir şeref. Ailemize çok teşekkür ediyorum. Bu Şırnak polisi ile Şırnak halkının, aslında ne kadar iç içe olduğunu ve gönül bağlarının ne kadar güzel olduğunu, Bakanımızın bize vermiş olduğu talimatlar doğrultusunda, halkın içinde olmamızın aslında başarıyı getirdiğini bir kez daha gösterdi. Heyecanlıyım, gururluyum. Bu benim için bir şeref. Bu şerefi, bu onuru bana yaşattığı için değerli hemşerime çok teşekkür ediyorum. Çocuğumuza mutluluklar diliyorum. Aile çok önemli bizim için. Çocuk sayısı tabi ikide kalmayacak. Bu sayının daha da artmasını bekliyoruz. Her iki çocuğumuzun sağlık durumu çok iyi. Aynı zamanda beni kirvede yaptılar. Kirveliğinde gerekliliğini inşallah Şırnak örf ve adetlerine uygun olarak yerine getirmeye çalışacağız. Tekrar çok teşekkür ediyorum. Bu büyük bir şeref, jest, halkımızın bize olan güveninin bir göstergesi. Minik Volkan’ın hep yanında olacağım. Minik Volkan’ı büyüdükçe de inşallah hep beraber sizlere göstereceğiz. Uzun ömürler diliyorum, sağlık ve mutluluklar diliyorum. Sizin nezdinizde tüm Şırnak halkımıza, tüm Şırnaklı hemşerilerimize teşekkürlerimi iletiyorum".
"Gece gündüz Şırnaklıların yanında olacağım sözü veriyorum"
Emniyet Müdürü Sazak, tüm Şırnak halkına seslenerek, "İl emniyet müdürleri olarak, huzuru sağlamak için, asayişi en güzel şekilde sağlamak için gece gündüz demeden onların yanındayım. Bu davranışta, kardeşimin yaptığı bu jestte bunun neticelerini verdiğini gösteriyor. Gönül bağımız devam edecek Şırnaklılar ile. Her zaman onların yanında olmaya, her zaman onların arasında olmaya, gece gündüz onların yanında olacağıma bir kez daha tüm Şırnaklılara, kardeşimin huzurunda söz veriyorum. Şırnak emniyeti, Şırnak’ın huzuru için, halkının, vatandaşlarımızın, hemşerilerimizin her zaman emrinde olmaya devam edecek. Çok teşekkür ediyorum" dedi.
İkiz bebekler Mira ve Volkan’ın sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenilirken, anne ve bebekler rutin sağlık kontrollerin ardından taburcu edilecek.
22 Kasım 2025 Cumartesi - 09:41
Sokak lezzetleri besin zehirlenmesi riskini artırıyor
Sokak lezzetleri doğru ortamda hazırlanıp saklanmadığında ciddi besin zehirlenmelerine yol açabiliyor. Bu nedenle vatandaşların seçim yaparken daha dikkatli olması gerekiyor. Besin zehirlenmesi ile ilgili açıklamalarda bulunan Nev Sağlık Grubu Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Mustafa Özel, özellikle yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte sokak lezzetlerinin besin zehirlenmesi riskini önemli ölçüde yükselttiğini belirterek vatandaşları uyardı.
Son dönemde yaşanan besin zehirlenmesi neticesinde ölümle sonuçlanabilen ciddi vakalar dikkat çekiyor. Hızlı, ekonomik ve lezzetli olması nedeniyle tercih edilen sokak lezzetleri; uygun olmayan saklama şartları ve hijyen yetersizliği nedeniyle tehlikeli hâle gelebiliyor.
"Besin zehirlenmesi ciddi bir klinik tablo"
Besin zehirlenmesinin, mikroorganizmalar veya toksinlerle kontamine olmuş gıdaların tüketilmesi sonucu ortaya çıkan bir klinik durum olduğunu belirten Dr. Özel, en sık rastlanan etkenleri şöyle sıraladı: "Salmonella, Staphylococcus aureus toksinleri, E. Coli, Clostridium perfringens, Norovirüs, Vibrio türleri (özellikle deniz ürünlerinde."
"Herkes risk altında ancak bazı gruplar daha savunmasız"
Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerin besin zehirlenmesine karşı daha hassas olduğunu vurgulayan Özel, "5 yaş altı çocuklar, 65 yaş üzeri bireyler, hamileler, kronik hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaçları kullananlar daha ağır seyirli tabloyla karşılaşabilir" ifadelerini kullandı.
"Gıda zehirlenmesi bulaşıcıdır"
Gıda kaynaklı enfeksiyonların bulaşıcı olduğuna dikkat çeken Dr. Özel, kusma ve dışkı yoluyla mikroorganizmaların çevreye kolayca yayılabileceğini, bu nedenle kapalı alanlarda hızlı bulaşma görüldüğünü belirtti. Özel, sokak lezzetlerinde riskin daha fazla olmasının başlıca sebeplerini ise Uygun olmayan saklama şartları, hijyen eksikliği, denetim eksikliği ve su kaynaklı riskler olarak sıraladı. Özel, "Et, tavuk ve deniz ürünleri tezgâhlarda uzun süre açıkta bekleyebiliyor. 5-60C arası bizim ‘tehlikeli sıcaklık bölgesi’ dediğimiz aralıktır; bakteriler bu sıcaklıklarda hızla çoğalır. Satıcıların el hijyeni, kullandıkları bıçak, tahta ve ekipmanların temizliği kritik öneme sahiptir. Çiğ ve pişmiş gıdaların aynı ekipmanla hazırlanması ciddi risk oluşturur. Sokak satıcılarının bir kısmı düzenli gıda güvenliği denetimlerinden geçmediği için risk fark edilmeden artabilir. Özellikle midye gibi ürünlerde deniz suyu temizliği çok önemlidir. Kirli sularda toplanan midyelerde ağır metal ve mikroorganizma riski yüksektir. Salata ve soslarda kullanılan suyun temiz olmaması da zehirlenmeye davetiye çıkarır" diye konuştu.
En yüksek risk taşıyan sokak lezzetleri
En riskli sokak lezzetlerinin başında Midye dolma ve midye tava geliyor. Midye türü besinlerde Vibrio ve Salmonella riski yüksek bulunuyor.
Hemen hemen her köşe başında satılan Tavuk döner ve et döner ise yetersiz pişirme ve uzun süre sıcaklıkta beklediğinde zehirlemeye sebep olabiliyor.
Avrupa’da pek çok ülkede satışı yasaklanan milli yiyeceğimiz kokoreç ise İç organ temelli kontaminasyon ve hijyen sorunları yüzünden tehlikeli.
Kumpir ve garnitürlü ürünlerde mayonez ve salataların oda sıcaklığında beklemesi büyük risk taşıyor. Balık ekmek ve kızartmalar çok kullanılan yağ da pişirildiklerinde çapraz bulaşma tehlikesi taşıyor.
Belirtiler genellikle 1-72 saat içinde başlıyor
Belirtilerin genellikle birkaç saat içinde ortaya çıktığını belirten Özel, şikâyetlerin "Bulantı, kusma, karın ağrısı, kramp, sulu ishal, ateş, halsizlik ve nadiren kanlı ishal" olarak görüldüğünü aktardı. 24-48 saatten uzun süren kusma veya ishal, kanlı ishal, 38.5C üzeri ateş, aşırı halsizlik, bayılma hissi, dehidratasyon semptomları (ağız kuruluğu, çökük gözler) ve risk grubundaki bireylerde herhangi bir belirti ortaya çıktığında vakit geçirmeden en yakın hastaneye başvurmak gerekiyor.
"Basit önlemlerle kendinizi koruyabilirsiniz"
Her türlü tehlikeye ve riske rağmen sokak lezzetlerinden vazgeçemeyen vatandaşlara önerilerde bulunan Özel, "Satıcı seçimine dikkat edin. Kalabalık ve sirkülasyonu yüksek tezgâhları tercih edin. Yemeğin hazırlığını gözlemleyin. Kullanılan ekipmanların temizliğine bakın. Sıcak-soğuk zincirine dikkat edin. Sıcak yemeği sıcak, soğuk yemeği soğuk tüketin. Tezgâhta uzun süre beklemiş yiyeceklerden kaçının. Yemeğe başlamadan önce ellerinizi mutlaka yıkayın, mümkün değilse dezenfektan kullanın. Midye, tavuk ve et ürünlerine ekstra özen gösterin. Kaynağı belli olmayan midyelerden uzak durun. Tavuk ve et ürünlerinin tamamen pişmiş olduğuna dikkat edin" dedi.
22 Kasım 2025 Cumartesi - 09:40
Mersin’de 11 yıl ihmal edilen memedeki 8,5 kiloluk kitle ameliyatla çıkarıldı
Mersin’de yaklaşık 11 yıl boyunca ihmal edilen memedeki kitle, gerçekleştirilen ameliyatla 8,5 kilo ağırlığında çıkarıldı.
Mersin’de yaşayan 56 yaşındaki Kıymet Yıldızhan, yaklaşık 11 yıl önce göğsünde hafif ağrılar hissetmeye başladı. Önceleri ağrının geçici olduğunu düşünen ve ameliyat korkusu nedeniyle doktora gitmeyen Yıldızhan, yıllar içinde büyüyen kitleyle yaşamaya devam etti. Zamanla ağrıların artması, boyun ve omuz bölgesinde baskı oluşturması üzerine çocukları tarafından Toros Devlet Hastanesi’ne götürüldü.
Hastanede yapılan muayene ve görüntülemelerde Yıldızhan’ın memesinde dev boyutta bir kitle tespit edildi. Bunun üzerine hasta, Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Hakan Dikme tarafından ameliyata alındı. Operasyon sırasında Yıldızhan’ın memesinden yaklaşık 8,5 kilogram ağırlığında kitle çıkarıldı.
"Ben böyle bekledim, kimse beklemesin"
Ameliyatının ardından konuşan Yıldızhan, uzun yıllar süren ihmalini belirterek, "Göğsüm her geçen yıl şişmeye başladı. Korktum, ameliyat olmadım. Yıllar boyu ben böyle bekledim, kimse beklemesin. Hakan hocadan Allah razı olsun, ‘Bir şey olmaz, biz yardımcı oluruz’ dedi. Ameliyatım başarılı geçti, çok şükür sağlığıma kavuştum. Kimse kendini ihmal etmesin. Ben yağ bezesi sandım, ‘önemli bir şey değildir’ dedim ve yıllar boyunca beklettim. Defalarca doktora gittim ama ameliyattan korktuğum için çıkaramadım. Şimdi ise kurtuldum çok şükür. Sağlık her şeyden önemli" diye konuştu.
"21 yıldır böyle bir kitle görmedim"
Ameliyatı gerçekleştiren Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Hakan Dikme, hastanın ilk geldiğinde öne eğilerek yürüdüğünü ifade etti. Dikme, "Kitle ciddi bir ağırlık yapıyordu ve boynuna, omzuna baskı uyguluyordu. Görüntülemelerde kitlenin mutlaka alınması gerektiği çok netti. Ameliyatta yaklaşık 8,5 kilo civarında bir kitle çıkardık. 21 yıldır görmedim böyle bir kitle. Yaklaşık 10-11 yıldır bu kitleyle yaşadığını öğrendik" dedi.
Ameliyatın başarılı geçtiğini belirten Dikme, "Hastanın kanaması yok, dikiş bölgesi temiz. Ameliyattan bir gün sonra taburcu ettik. Bir hafta sonra kontrolüne çağıracağız" şeklinde konuştu.
Memede fark edilen her kitlenin mutlaka ciddiye alınması gerektiğini de vurgulayan Dikme, "Bu kadar beklemek çok yanlış. Böyle bir durum fark edildiğinde mutlaka uzman bir hekime başvurmak gerekir. Erken tanı hem tedaviyi kısaltır, hem de muhtemel kötü sonuçların önüne geçer" ifadelerini kullandı.
22 Kasım 2025 Cumartesi - 09:39
Prof. Dr. Kartal: "DSÖ, antibiyotik direncini ’Sessiz pandemi’ olarak tanımlıyor"
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Elif Doyuk Kartal, antibiyotik direncini "Sessiz pandemi" olarak nitelendirdi. Kartal, gerekli önlemler alınmazsa 2050 yılına kadar dirençli enfeksiyonlara bağlı ölümlerde ciddi artış yaşanabileceğine dikkat çekti.
Prof. Dr. Elif Doyuk Kartal, ‘Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası’ dolayısıyla önemli uyarılarda bulundu. 2025 yılı itibarıyla antibiyotik direncinin küresel bir tehdit düzeyine ulaştığını belirten Prof. Dr. Kartal, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) raporlarına göre geniş spektrumlu antibiyotiklere karşı direnç düzeylerinin dünya genelinde yüzde 15 ila 40 oranında yükseldiğini vurguladı. Modern tıpta ciddi klinik sonuçlara yol açan bu durumun, ameliyatlardan kanser tedavilerine kadar pek çok alanda tedavi süreçlerini zorlaştırdığını ifade eden Kartal, akılcı ilaç kullanımının ve toplumsal farkındalığın hayati önem taşıdığını kaydetti.
"Kritik patojenlerde direnç oranı yüzde 70’e ulaştı"
Prof. Dr. Elif Doyuk Kartal, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
"Antibiyotik direnci, enfeksiyon hastalıklarının yönetimini doğrudan etkileyen ve modern tıpta ciddi klinik sonuçlara yol açan bir olgu olarak, 2025 yılında önemli bir küresel tehdit düzeyine ulaşmıştır. Raporda bu durum ‘sessiz pandemi’ olarak tanımlanıyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2050’ye kadar dirençli enfeksiyonlara bağlı ölümlerde ciddi artış olabileceğini öngörüyor. DSÖ’nün son raporları, özellikle geniş spektrumlu antibiyotiklere karşı direnç düzeylerinin dünya genelinde yüzde 15-40 oranında yükseldiğine işaret etmektedir. Bazı bölgelerde kritik patojenlerde direnç oranı yüzde 70’e kadar çıkmaktadır. Rapora göre, her 6 bakteriyel enfeksiyondan biri antibiyotiklere karşı dirençli durumdadır. Takip edilen enfeksiyonların yüzde 24’ü birinci basamak antibiyotiklere yanıt vermemektedir."
"Tedavi seçenekleri tükeniyor, ölüm oranları artıyor"
Direnç artışının sadece sağlık açısından değil, ekonomik ve toplumsal açıdan da büyük risk taşıdığını vurgulayan Kartal: "Bu direnç artışı, sadece sağlık açısından değil ekonomik ve toplumsal açıdan da büyük risk taşıyor: Ameliyat, kanser kemoterapisi, yoğun bakım yatışı kaynaklı gelişen enfeksiyonlarda tedavi seçeneklerini ciddi şekilde sınırlamakta, tedavi süreçlerini uzatmakta ve ölüm oranlarını artırmaktadır. Gram-negatif bakterilerde görülen hızlı direnç artışı, yeni ilaç seçenekleri henüz yeterli düzeyde olmadığı için ciddi bir tıkanma oluşturmaktadır. Yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımı halen direncin başlıca sebeplerinden biri olarak ön plana çıkar." dedi.
"Yanlış kullanım direnci tetikliyor"
Direncin en büyük sebeplerinden birinin yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımı olduğunu belirten Prof. Dr. Kartal, açıklamasını şöyle sürdürdü:
"Reçetesiz antibiyotik kullanımı, tedavinin erken kesilmesi, yanlış doz veya uygunsuz antibiyotik seçimi bakteriler üzerinde seçici bir baskı oluşturarak dirençli suşların hızla çoğalmasına yol açmaktadır. Antibiyotik direnci, yalnızca tıbbi bir problem değil; insan, hayvan ve çevre sağlığını kapsayan karmaşık bir küresel sorun olarak değerlendirilmelidir. 2025 verileri, önlem alınmadığı takdirde dirençli enfeksiyonların gelecek yıllarda çok daha büyük bir yük oluşturacağını göstermektedir. Dirençle mücadelede sadece ilaç geliştirmek yeterli değildir; elimizdeki antibiyotikleri uzun süre kullanmamamızı sağlayacak akılcı antibiyotik kullanım politikaları, bakteriyel enfeksiyon tanısını hızlı koyacak testlerin yaygınlaştırılması, toplumsal farkındalık, hem toplum hem de hastanelerde enfeksiyonlardan korunma yollarının geliştirilmesi, antimikrobiyal direncin küresel izlemi ve tabii günümüz şartlarında yenilikçi tanı tedavi yaklaşımlarının desteklenmesi en önemli başlıklardır."
22 Kasım 2025 Cumartesi - 09:34
Uzmanlardan hamilelere uyarı: Hamilelikte beslenme kadar egzersiz de önemli
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Ezgi Aydın, hamilelikte beslenme kadar egzersizin önemli olduğunu belirtti. Spor yapan ve aşırı kilosu olmayan bayanların daha sağlıklı ve rahat doğum yapabildiğini belirten Aydın, hamile kadınların dikkatli davranmasını ancak günlük hayatlarına da devam etmelerini önerdi.
Her konuda olduğu gibi hamilelik ve doğum konusunda yanlış veya yetersiz bilgilerin anne adaylarını gereğinden fazla tedirgin ettiğini ifade eden Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Ezgi Aydın, özellikle ilk gebeliği olan kadınlarda gereksiz kaygılar olduğunu belirterek, sağlıklı bir gebelik ve doğum için anne adaylarının sürekli yatmak yerine bol bol egzersiz yapmasını önerdi.
Hamilelikte beslenme kadar egzersize de dikkat edilmesi gerektiğini ifade eden Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Aydın "Anne sağlıksız beslenirse en başta demir eksikliğine bağlı kansızlık (anemi) olmak üzere çeşitli sorunlar ortaya çıkabilir. Gebelikte ortalama her ay 1 kilogram alınmalıdır. Özellikle ilk 3 ay bittikten sonra kilo artışı hızlanabilir. Anne adaylarının çoğu kilo almaktan korkup kendini kısıtlayabiliyor. Bu kesinlikle yapılmamalı. Gebelik döneminde mutlaka bol miktarda süt, peynir, yoğurt, her çeşit meyve ve sebze, kırmızı ve beyaz et, özellikle balık mutlaka tüketilmelidir. Hamur işi yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Gebelikte bunaltı ve kusma, annenin dengeli beslenmesini önleyebilir. Eğer gebe bunaltı ve kusma nedeniyle kilo kaybediyorsa mutlaka doktora başvurmalıdır. Ayrıca hamilelere susamayı beklemeden de su içmelerini öneriyoruz. Bunun yanında hamilelik dönemi anne adayları hekimin önerdiği ölçüde mutlaka egzersiz yapıp yürümelidir. Bunu yapmayan kadınlar doğumda daha fazla zorlanıyor"dedi.
