Depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle ziyarete kapatılan ve yıkılacağı iddialarıyla gündemden düşmeyen Erzurum Kongre Binası’na ilişkin son noktayı MHP Erzurum İl Başkanı Mimar Adem Yurdagül koydu. Yurdagül, "Bakanlık yetkilileri görüştüm. Ekiplerin son incelemesine göre, bina yıkılmayacak, güçlendirme çalışması yapılacak" dedi.
Cumhuriyet’in simge yapılarından Erzurum Kongre Binası için beklenen karar netleşti. Depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle 6 Ocak’ta ziyarete kapatılan ve yıkılabileceği yönündeki iddialarla kentte geniş yankı uyandıran tarihi yapı, yıkılmayacak. Kültür ve Turizm Bakanlığı teknik ekiplerinin Erzurum’da yaptığı incelemeler sonrası, kongre binasının güçlendirme çalışmalarıyla korunabileceği sonucuna varıldı.
MHP Erzurum İl Başkanı ve mimar Adem Yurdagül, en başından bu yana yapının yıkılmasına karşı olduklarını vurguladı. Yurdagül, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz ile yaptığı görüşmenin ardından bakanlık yetkililerinin de güçlendirme yönünde karar aldığını açıkladı.
Yurdagül açıklamasında, "En başından beri Erzurum Kongre Binası’nın yıkılmasından yana gönlümüz yoktu. Bakanlık yetkilileriyle doğrudan iletişime geçtim. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Sayın Birol İnceciköz ile yaptığımız görüşmede, bakanlık ekiplerinin Erzurum’da gerçekleştirdiği incelemeler sonucunda kongre binasının yıkılmasına gerek duyulmadığı ifade edildi. Yapının güçlendirme çalışmasıyla güvenli hale taşınabileceği belirtildi. Zemindeki çatlaklar onarılacak, gerekli güçlendirme uygulamaları yapılacak ve bina en kısa sürede yeniden ziyarete açılacak" dedi.
Cumhuriyet tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olan Erzurum Kongresi’ne ev sahipliği yapan yapının akıbeti şehirde tartışma konusu olmuştu. Erzurum Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nden Doç. Dr. Dilek Okuyucu başkanlığındaki akademik ekip tarafından hazırlanan teknik raporda, binanın deprem performansının yetersiz olduğu belirtilmiş; rapor Kültür ve Turizm Bakanlığı’na sunulmuştu. Bu süreçte özellikle "yık-yap" ihtimali kamuoyunda tepkiyle karşılanmış, tarihi ve simgesel değeri yüksek yapının korunması yönünde çağrılar yapılmıştı.
İnceleme yaptılar
Kültür ve Turizm Başkanlığı’na bağlı Güzel Sanatlar Genel Müdür Yardımcısı Seda Şentürk ile Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Şube Müdürü Berna Gürgün, Erzurum’a gelerek restorasyonu başlayacak olan Kongre Binası (Resim ve Heykel Müzesi)’nde incelemelerde bulundu.
Yeniden ziyarete açılacak
Bakanlık tarafından yürütülecek güçlendirme çalışmaları kapsamında, zemindeki çatlakların giderilmesi ve yapının taşıyıcı sisteminin güçlendirilmesi planlanıyor. Çalışmaların tamamlanmasının ardından Erzurum Resim ve Heykel Müzesi olarak hizmet veren tarihi kongre binasının yeniden ziyarete açılması hedefleniyor. Alınan kararla birlikte, Erzurum’un ve Cumhuriyet tarihinin simge yapılarından biri olan Erzurum Kongre Binası’nın tarihi kimliği korunarak geleceğe taşınması kesinleşmiş oldu.
Açıklamalar peş peşe gelmişti
MHP Erzurum İl Başkanı Mimar Adem Yurdagül tarafından daha önce yapılan açıklamalarda, Erzurum Kongre Binası’nın yığma taş ve tuğla duvarlardan oluşan, tarihi eser statüsündeki bir yapı olduğu vurgulanmış; yıkım yerine bilimsel ve çağdaş yöntemlerle güçlendirilmesinin mümkün olduğu ifade edilmişti. Yurdagül, İstanbul Kapalıçarşı, TBMM I. Meclis Binası ve Sivas Kongre Binası gibi birçok tarihi yapının benzer yöntemlerle depreme karşı güvenli hale dönüştürüldüğünü hatırlatmıştı. Yurdagül, "Kentsel dönüşüm ve deprem güvenliği elbette önemlidir. Ancak tarihi kimlik taşıyan yapılar için esas olan yaklaşım yıkım değil, tarihi dokuyu koruyarak deprem güvenliğini sağlamaktır. Erzurum Kongre Binası; tarihi eser statüsünde, yığma taş ve tuğla duvarlardan oluşan, betonarme olmayan simgesel bir yapıdır.
Yığma yapılarda deprem güvenliği, duvarların bütüncül çalışmasını sağlayan çağdaş ve geri dönülebilir güçlendirme yöntemleriyle mümkündür. Nitekim Kapalıçarşı, Topkapı Sarayı, TBMM I. Meclis Binası ve Sivas Kongre Binası gibi birçok tarihi yapı yıkılmadan güçlendirilmiştir. Bu örnekler, Erzurum Kongre Binası için de yık-yap yaklaşımının zorunlu olmadığını göstermektedir. Çağrımız; sürecin aceleci kararlarla değil, bilimsel veriler ve tarihî sorumluluk bilinciyle yürütülmesi, Cumhuriyeti kuran şehir Erzurum’a yakışır şekilde bu mirasın korunmasıdır" diye kaydetmişti.
MHP Erzurum Milletvekili Prof. Dr. Kamil Aydın da Erzurum Kongre Binası’nın yıkım ihtimaline karşı güçlü bir açıklama yapmıştı. Aydın, kongre binasının yalnızca bir yapı değil, milletin tapu senedi niteliğinde bir hafıza mekanı olduğunu vurgulayarak, "Milli Mücadelenin başlangıç karargâhı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin yol haritasının çizildiği Erzurum Kongre Binası için, depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle yıkım seçeneğinin dillendirilmesi kabul edilemez. Dayanıksız dahi olsa, seçenekler arasında yıkım asla söz konusu olamaz. Bu bina tarihi tapu senedi hüviyetindedir; bir taşı dahi yok edilemez. ETÜ’nün bilimsel raporuna saygı duymakla birlikte, Kültür ve Turizm Bakanlığımızın tüm imkânlarını seferber ederek, milli bağımsızlığımızın karargahı olan kongre binamızın güçlü bir restorasyon ve renovasyonla, bağımsızlığımızın simgesi kimliğiyle gelecek yüzyıllara taşınması gerekmektedir" ifadelerini kullanmıştı.
