Yerel Haberler
Manisa
Başkan Dutlulu Alaşehir’de mahalle muhtarlarıyla buluştu 09 Mayıs 2026 Cumartesi - 15:05:22 Manisa’nın Alaşehir ilçesinde mahalle muhtarlarıyla buluşan Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, hem mahallelerin sorunlarını yerinde dinledi hem de çözüm önerileri alarak yapılacak çalışmalar hakkında bilgi verdi. Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, sorunları yerinde tespit etmek ve çözüm üretmek amacıyla gerçekleştirdiği ilçe ziyaretleri kapsamında Alaşehir’de mahalle muhtarlarıyla bir araya geldi. Başkan Besim Dutlulu’nun muhtarlar buluşması programı, Çamlık Park’ta gerçekleştirildi. Alaşehir Belediye Başkanı Ahmet Öküzcüoğlu’nun ev sahipliği yaptığı programa Manisa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Burak Deste, MASKİ Genel Müdürü Ali Kılıç, Genel Sekreter Yardımcıları, daire başkanları ve çok sayıda mahalle muhtarı katıldı. "İlk kez arkamda büyük bir güç hissettim" Görev süresi boyunca hayata geçirdikleri projeleri özetleyen Alaşehir Belediye Başkanı Ahmet Öküzcüoğlu, Büyükşehir Belediyesi ile yakalanan uyuma dikkat çekti. Öküzcüoğlu, şu ifadeleri kullandı: "Bugüne kadar 2 milyon metrekare kilit parke taşı döşedik, 70 kilometreyi aşan sıcak asfalt çalışması yaptık ve 20 düğün salonunu tamamladık. Büyükşehir Belediyemizin katkılarıyla 10 çok amaçlı salonun yapımı sürüyor. 27 sondaj çalışmasıyla köylerimizi suya kavuşturduk; çiftçimize ve hayvancımıza mazot, fidan, yonca ve toprak analizi gibi pek çok alanda destek verdik. İnsanı yaşat ki devlet yaşasın anlayışıyla dokunmadık gönül bırakmamaya gayret ettik. Besim Başkanımıza destekleri için teşekkür ediyorum; bir belediye başkanı olarak ilk kez arkamda böylesine büyük bir güç hissettim." "Ortak akıl ve şeffaf belediyecilik dönemi" Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, yerel yönetimlerde zihniyet değişimine vurgu yaparak, belediyeyi ortak akıl ile yönettiklerini belirtti. Şeffaflığın temel ilkeleri olduğunu ifade eden Dutlulu, şöyle konuştu: "2024 seçimleriyle birlikte Manisa’da ‘her şeyi ben bilirim’ zihniyeti sona erdi. Biz bu şeffaf ve katılımcı yönetim anlayışını 2019’da Akhisar, Turgutlu ve Alaşehir’de başlatmıştık. Bir mahallenin sorununu en iyi o mahallenin muhtarı bilir. Bu yüzden muhtarlarımızla sürekli diyalog halindeyiz. Ferdi Başkanımızla başlayan bu iş birliği sürecini, Büyükşehir bünyesinde de aynı kararlılıkla sürdürüyoruz." Alaşehir için dev yatırımlar ve yeni projeler Yerel yönetimlerin yaşadığı sıkıntıları yakından bildiğini dile getiren Başkan Dutlulu, Alaşehir’e yönelik müjdelerini ve yapılan çalışmaları paylaştı. Başkan Dutlulu, "Ferdi Başkanımız göreve gelir gelmez Alaşehir’in 234 milyon liralık içme suyu sorununu çözdü. Bu sene yapacağımız 21 yeni sondajla Alaşehir’de su sorunu tarih olacak. Geçen yıl tamamladığımız 80 kilometrelik asfalt çalışmasına bu yıl da devam edeceğiz. Hem şehir merkezinde hem de mahalle yollarında asfalt sorunlarını bir bir çözeceğiz. Üreticimize ve kırsal mahallelerimize verdiğimiz destekler artarak sürecek" diye konuştu. Siyasi görüş ayrılıklarının seçim döneminde kaldığını belirten Başkan Dutlulu, önceliğin halka hizmet olduğunun altını çizdi. Dutlulu, "Seçim geride kaldı, şimdi çalışma zamanı. Sizler muhtar, bizler belediye başkanı olarak halkımıza hizmet etmekle yükümlüyüz. Kimseyi ayırmadan, bölmeden adil hizmet götüreceğiz. Biz her zaman sahada, halkımızın içinde olmaya devam edeceğiz" dedi. Konuşmaların ardından Başkan Besim Dutlulu ve Başkan Ahmet Öküzcüoğlu, mahalle muhtarlarının taleplerini ve sorunlarını tek tek dinleyerek çözüm için notlar aldı.
09 Mayıs 2026 Cumartesi - 13:55 Manisa Celal Bayar Üniversitesinde dev kariyer buluşması: MCBÜ’KAF’26 için geri sayım başladı Manisa Celal Bayar Üniversitesi (MCBÜ) tarafından "Gelecek Burada Başlıyor" mottosuyla hayata geçirilen dev kariyer organizasyonu MCBÜ’KAF’26, üniversite-sanayi iş birliğini güçlendirirken, gençlere sektör temsilcileriyle doğrudan iletişim kurarak yeni kariyer fırsatlarını değerlendirme imkânı sunacak. Manisa CBÜ, öğrenci ve mezunlarını iş dünyasının önemli temsilcileriyle bir araya getirecek olan dev kariyer organizasyonu MCBÜ’KAF’26 için hazırlıklarını tamamladı. "Gelecek Burada Başlıyor" mottosuyla hayata geçirilen fuar, 12-13 Mayıs tarihlerinde kapılarını açacak. Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Yerleşkesi yeşil alanda gerçekleştirilecek olan etkinlik, gençlerin kariyer yolculuğuna rehberlik etmeyi hedefliyor. Üniversite-sanayi iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan organizasyon kapsamında; katılımcıların sektör temsilcileriyle doğrudan iletişim kurma, insan kaynakları profesyonellerini yakından tanıma ve yeni kariyer fırsatları hakkında bilgi alma imkânı bulacağı belirtildi. Alanında öncü birçok firmanın stant açacağı fuarın, öğrenci ve mezunların iş dünyasının beklentilerini daha yakından analiz etmelerine büyük katkı sağlaması bekleniyor. Öğrenci ve mezunlarının kariyer yolculuğunda her zaman destekçisi olan Manisa Celal Bayar Üniversitesinin, gençleri iş dünyasının ihtiyaç duyduğu yetkinliklerle donatmak amacıyla çalışmalarını aralıksız sürdürdüğü kaydedildi. Üniversitenin, kaliteli insan kaynağı yetiştirme ve ülke istihdamına katkı sunma hedefi doğrultusunda bu tür vizyon projelerini hayata geçirmeye devam ettiği vurgulandı. "Kariyer gelişimlerine büyük önem veriyoruz" Kariyer fuarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Rana Kibar, üniversite olarak öğrencilerin yalnızca akademik başarılarına değil, iş dünyasındaki gelişimlerine de büyük önem verdiklerinin altını çizdi. Prof. Dr. Kibar, "MCBÜ’KAF’26 ile öğrencilerimizi ve mezunlarımızı sektörün önde gelen temsilcileriyle bir araya getiriyoruz. Gençlerimizin kariyer planlamalarına katkı sunacak, onları iş dünyasının beklentileriyle buluşturacak çok değerli bir organizasyona ev sahipliği yapacağız. Üniversite olarak gençlerimizin nitelikli bireyler olarak yetişmesi ve istihdam süreçlerinde güçlü adımlar atabilmesi için çalışmalarımıza kararlılıkla devam ediyoruz. Tüm öğrencilerimizi ve mezunlarımızı bu önemli kariyer buluşmasına davet ediyoruz" ifadelerini kullandı. Kariyer yolculuğunda sağlam bir adım atmak isteyen tüm öğrenci ve mezunların, 12-13 Mayıs tarihlerinde düzenlenecek olan MCBÜ’KAF’26 etkinliklerine katılım sağlayabileceği bildirildi.
’Dumansız Türkiye’ hedefi için Manisa’da kararlılık sürüyor
29 Temmuz 2025 Salı - 13:59 ’Dumansız Türkiye’ hedefi için Manisa’da kararlılık sürüyor Manisa İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mehmet Fatih Zeren, Dumansız Türkiye hedefi kapsamında il genelinde yürütülen mücadeleye ilişkin açıklamalarda bulundu. 2025 yılının ilk 6 ayında sigara bırakma polikliniklerine 2 bin 865 kişinin başvurduğunu açıklayan Zeren, bu süreçte 352 vatandaşın sigarayı tamamen bıraktığını ve ücretsiz ilaç desteğiyle sürecin başarıyla sürdürüldüğünü belirtti. Manisa İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mehmet Fatih Zeren, Şehzadeler İlçe Sağlık Müdürlüğü önünde kurulan stantta, Manisa’daki sigara bırakma verileri ile ilgili açıklamalarda bulundu. Sigara bırakma hizmetlerinin Manisa’da 17’si hastanelerde, 4’ü Sağlıklı Hayat Merkezlerinde ve 1’i İlçe Sağlık Müdürlüğü bünyesinde olmak üzere toplam 22 ayrı merkezde verildiğini vurgulayan Zeren, Sağlıklı Hayat Merkezlerinin de hem sigara bırakma hem de sağlıklı yaşam alışkanlıklarının kazandırılmasında önemli rol üstlendiğini ifade etti. Son 6 ayda 354 kişi sigarayı bıraktı Dumansız Türkiye kapsamında etkinliklerini sürdürdüklerini kaydeden Zeren, "Dünya genelinde ve ülkemizde sigara kullanma hem toplumu hem de bireysel sağlığı büyük oranda tehdit etmekte. Biz de bu amaçla sigarayı bırakma yönünde toplumu dumansız bir hava sahasına kavuşturma çalışmalarımızı tüm hızıyla sürdürmekteyiz. Bütün hastanelerimizde, ilçe sağlık müdürlüklerimizde ve sağlıklı hayat merkezlerimizde sigara bırakma polikliniklerimiz var. Bu polikliniklerde davranış tedavileri yanı sıra ücretsiz ilaç terapisi de verilmektedir. Bu yıl içerisinde yaklaşık 3 bin hastamız polikliniklerimizde müracaat etmiş. Bu konuda uzman kişilerden hem davranış hem de ilaç tedavisi almışlardır. İlaç tedavisi verilen 1.860 hastamız bulunmaktadır. Bu hastalarımızın da 354 tanesi sigaradan arınmış bir şekilde hayatına devam etmektedir. Sağlıklı Hayat Merkezlerimizde sigara bırakma polikliniklerinin dışında KETEM dediğimiz kanser taramalarımız, psikolog desteğimiz, fizyoterapist desteğimiz, çocuk gelişimcisi, aynı zamanda diyetisyen bulunmakta. Bunların hepsinin gayesi toplumumuzu daha sağlıklı bir hale getirebilmek. Sağlıklı Hayat Merkezlerimiz ilimiz genelinde şu an 4 tane ile hizmet vermekte. Ancak önümüzdeki haftalar içerisinde Yunusemre ilçemize bir tane açacağız. Yunusemre ilçemizde inşaatı devam eden bir tane daha var. Bu yıl sonuna kadar Salihli İlçe Sağlık Müdürlüğü bünyesindeki Sağlıklı Hayat Merkezi’mizi de toplumumuza kazandıracağız inşallah." dedi. "Manisa’da 353 işletmeye 10 milyon ceza" "Sağlık Bakanlığımızın da söylediği gibi sağlığın korunması ve geliştirilmesi açısından Sağlıklı Hayat Merkezlerimizi vatandaşlarımızın kullanması büyük bir önem arz etmekte." diyen Zeren, "Sigara bağımlılığıyla mücadele kapsamında denetimlerimizde tüm hızıyla sürmekte. 2025 yılı içerisinde toplam 53 bin denetim gerçekleştirildi ve bunların 10 bin 500 tanesi çapraz denetim. Çapraz denetimlerimiz bakanlığımızın yeni bir uygulaması ve diğer illerin bizim ilimizi denetlemesi. Aynı zamanda bizim ilimizde diğer illeri denetlemekte. 353 işletmeye yaklaşık 10 milyon lira civarında cezai işlem uygulanmıştır. Dumansız Türkiye ve Dumansız Hava Sahası için çalışmalarımızı tüm hızıyla sürdürmekteyiz." şeklinde konuştu. "Sigarayı bıraktım, daha özgürüm" "Poliklinikler sayesinde sigarayı bıraktığını açıklayan Aslıhan isimli bir vatandaş ise şunları söyledi: "43 yaşındayım ve 28 yıl boyunca sigaranın bağımlılığıyla mücadele ettim. Şehzadeler İlçe Sağlık Merkezi’nin kamu kurumlarıyla gerçekleştirdiği sigarayı bırakma eğitimlerine katılarak ben de sigarayı bırakmaya karar verdim. 1 Mayıs itibariyle müdürlüğümüze gelerek sigara bırakma polikliniği ile görüştüm ve bana ilaç temininde bulundular. Nasıl kullanmam gerektiği anlatıldı. Personelimiz çok güler yüzlü, çok ilgili. İlaçlara başladım ve 4. gün sigarayı bıraktım. Bıraktığım ilk gün fark ettiğim şu daha özgür bir alan. Çünkü sigara içerken gittiğiniz yerlerde işte sigara içilir mi? Yanında yeterince sigara var mı? Çakmağım var mı? Bunları düşünüyorsunuz. Sigarayı bıraktığınız zaman hepsinden kurtuluyorsunuz ve daha özgür daha sağlıklı bir yaşama kavuşuyorsunuz. Sigara içme isteği duyduğum zaman hobilerimle ilgilendim. Resim yaptım, kitap okudum, müzik dinledim, kalktım müzik dinlerken oynadım, yemek yaptım, balkona çıktım, gelen geçeni izledim. Bu istek, aşılamayacak bir istek değil zaten. Kendinizi ne kadar motive ederseniz o kadar kolay aşmanız mümkün. Sigarayı bırakmak konusunda bunu yarın yaparım diye bir şey yok. Gün bugün ve sağlıklı hayat merkezlerimizde çalışan personelimiz zaten size her konuda yardımcı oluyor. Ücretsiz olarak bu yardım gerçekleştiriliyor. Size ilaç ücretsiz olarak veriliyor ve hani her konuda desteği sağlıyorlar. O yüzden herkese sigarayı bırakmak için sağlıklı hayat merkezine bekliyoruz. Bu hizmetlerin bize ulaşmasını sağlayan sağlık bakanımız, il sağlık müdürümüz, emeği geçen bütün arkadaşlarıma sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Sigarayı bıraktım. Daha özgürüm, daha güzelim ve daha temiz kokuyorum."
Penceresine ’Bu evde mutluluk var’ yazan engelli adam, evinde korku içinde yaşıyor
29 Temmuz 2025 Salı - 12:19 Penceresine ’Bu evde mutluluk var’ yazan engelli adam, evinde korku içinde yaşıyor Manisa’da yıllarca sokakta yaşadıktan sonra, engelli maaşıyla kendine kiralık bir ev tutan adamın hayatı son 3 yıldır mahalledeki gençlerin evine yaptığı taşlı saldırılarla kabusa döndü. Evinin penceresine yazdığı ’Bu evde mutluluk var’ ifadelerinin aksine korku içinde yaşayan engelli vatandaş, tek isteğinin huzur içinde yaşamak olduğunu söyledi. Babasını kaybettikten sonra kimsesi kalmayan ve 4 yıl boyunca sokaklarda yaşadıktan sonra, devletin sahip çıktığı 35 yaşındaki engelli Gökhan Bürelli, kendisine bağlanan engelli maaşı ile Şehzadeler ilçesine bağlı Kuşlubahçe Mahallesi’nde tuttuğu bir evde yaşıyor. Evinin camına ’Bu evde mutluluk var’ yazısı yazarak huzur içinde bir yaşam sürmeyi amaçlayan Bürelli’nin hayatı ise son 3 yıldır yaşadığı saldırılarla adeta kabusa döndü. Camları defalarca taşlanan ve kırılan, kapısı zorlanan Bürelli, her saldırıda korkularının arttığını ancak engelli maaşıyla başka bir ev tutamayacağı için evini değiştiremediğini anlattı. Taş atan gençleri caydırmak için evinin önüne güvenlik kamerası da taktıran Bürelli, her saldırı sonrası emniyete başvuruda bulunduğunu ve 1 kişi hakkında dava açıldığını söyledi. "Engelliyim ama huzur içinde yaşamaya benim de hakkım var’’ Hayatı zorluklarla geçen Bürelli, "4 sene dışarıda yaşadım. Daha sonra ev tuttum ve 3 senedir bu evdeyim. Engelli maaşım var ve onunla geçiniyorum. Belediyemiz yemek ve erzak getiriyor. 3 sene zamanında aşağı mahallenin çocukları haftada 2-3 gün gelip evime taş atıyorlar. Cam kırılıyor, Sosyal Yardımlaşma Vakfı’ndan para yardımı alıp camı taktırdım. Kamera taktırdım ama Spil Mahallesi’nin gençleri engelli olduğum için gelip bana rahatsızlık veriyor. Kimsem yok. En son 27 Temmuz akşamı oldu. 5-6 kişi gelip taş atıp kaçıp gittiler. Namaz kılarken taş geliyor büyük korku yaşıyorum. Gece 04.00’te yattım. ’Acaba yine gelecekler mi, bana bir şey yapacaklar mı?’ diye korkuyorum. Buradan çıksam başka bir ev tutamam. Eskisi gibi dışarılarda kalırım. Pencereme ’Bu evde mutluluk var’ yazdırdım. Mutluyum ama huzursuzum, korku var. Acaba yine gelip bir şey yapacaklar mı diye çok korkuyorum. Engelliyim ama huzur içinde yaşamaya benim de hakkım var. Lütfen diğer insanlar gibi bu huzuru bana çok görmeyin" dedi.
Engelli vatandaşın zorba gençlerle başı dertte
29 Temmuz 2025 Salı - 12:07 Engelli vatandaşın zorba gençlerle başı dertte Devletin sahip çıkıp barınma yardımı yaptığı 35 yaşındaki engelli Gökhan Bürelli, evinde kendisini rahatsız eden, camlarını kıran gençler yüzünden huzur bulamıyor. Evinin penceresine ’Bu evde mutluluk var’ yazan engelli vatandaş, tek isteğinin huzur içinde yaşamak olduğunu söyledi. Babasını kaybettikten sonra kimsesi kalmayan ve 4 yıl boyunca sokaklarda yaşadıktan sonra, devletin sahip çıktığı 35 yaşındaki engelli Gökhan Bürelli, kendisine bağlanan engelli maaşı ile Şehzadeler ilçesine bağlı Kuşlubahçe Mahallesi’nde tuttuğu bir evde yaşıyor. Evinin camına ’Bu evde mutluluk var’ yazısı yazarak huzur içinde bir yaşam sürmeyi amaçlayan Bürelli’nin hayatı ise son 3 yıldır zorba gençlerle başı dertte. Camları defalarca taşlanan ve kırılan, kapısı zorlanan Bürelli, her saldırıda korkularının arttığını ancak engelli maaşıyla başka bir ev tutamayacağı için evini değiştiremediğini anlattı. Taş atan gençleri caydırmak için evinin önüne güvenlik kamerası da taktıran Bürelli, her saldırı sonrası emniyete başvuruda bulunduğunu ve 1 kişi hakkında dava açıldığını söyledi. "Engelliyim ama huzur içinde yaşamaya benim de hakkım var’’ Hayatı zorluklarla geçen Bürelli, "4 sene dışarıda yaşadım. Daha sonra ev tuttum ve 3 senedir bu evdeyim. Sadece engelli maaşım var ve onunla geçiniyorum. Belediyemiz yemek ve erzak getiriyor. 3 sene zamanında aşağı mahallenin çocukları haftada 2-3 gün gelip evime taş atıyorlar. Cam kırılıyor, Sosyal Yardımlaşma Vakfı’ndan para yardımı alıp camı taktırdım. Kamera taktırdım ama Spil Mahallesi’nin gençleri engelli olduğum için gelip bana rahatsızlık veriyor. Kimsem yok. Karakola gidip şikayetçi oluyorum, can güvenliğim yok. En son 27 Temmuz akşamı oldu. 5-6 kişi gelip taş atıp kaçıp gittiler. Daha sonra 112 Acil Çağrı Merkezi’nden polisi aradım, geldiler ama cam kırılması veya başka bir hasar olmadığı için işlem yapılmadı. Namaz kılarken taş geliyor büyük korku yaşıyorum. Gece 04.00’te yattım. ’Acaba yine gelecekler mi, bana bir şey yapacaklar mı?’ diye korkuyorum. Pencereme ’Bu evde mutluluk var’ yazdırdım. Mutluyum ama huzursuzum, korku var. Acaba yine gelip bir şey yapacaklar mı diye çok korkuyorum. Engelliyim ama huzur içinde yaşamaya benim de hakkım var. Lütfen diğer insanlar gibi bu huzuru bana çok görmeyin" dedi.
Sultani ve Mevlana üzümlerinde hasat ve ihracat tarihleri açıklandı
29 Temmuz 2025 Salı - 12:01 Sultani ve Mevlana üzümlerinde hasat ve ihracat tarihleri açıklandı Manisa İl Tarım ve Orman Müdürü Metin Öztürk, sofralık Sultani Çekirdeksiz Üzüm’ün kesim tarihinin 3 Ağustos, Mevlana (Razaki) sofralık üzümünün kesim tarihinin ise 14 Ağustos olarak tespit edildiğini belirtirken, sofralık Sultani Çekirdeksiz Üzümün ihracat yolculuğunun 4 Ağustos’ta, Mevlana (Razaki) sofralık üzümünün ise 15 Ağustos’ta başlayacağını açıkladı. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Manisa İl Tarım ve Orman Müdürü Metin Öztürk, "Olgunlaşma kriterlerini tespit amacıyla Manisa’nın Salihli-Alaşehir-Sarıgöl ilçelerindeki bağlar komisyon tarafından gezilmiş, bölgeyi temsil eden toplam 16 adet bağdan numune alınmış, alınan numuneler Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Laboratuvarı’nda analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, 28.07.2025 tarihinde Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ege Dış Ticaret ve Gümrük Bölge Müdürlüğü, Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, İzmir İl Zirai Karantina Müdürlüğü ve Ege İhracatçı Birlikleri’nin temsilcilerinin katıldığı toplantıda değerlendirilerek Sultani Çekirdeksiz çeşidi sofralık üzüm ile Mevlana (Razakı tipi) çeşidi sofralık üzüm için hasat ve ihraç tarihleri belirlenmiştir. Üzüm, Türkiye tarımında büyük önem taşıyan bir üründür. Manisa’da 871 bin dekarlık alanda bağcılık yapılmaktadır. Özellikle çekirdeksiz çeşitler, kurutmalık ve sofralık olarak dünya genelinde büyük talep görmektedir ve ilimiz bu talebin büyük bir bölümünü karşılar pozisyondadır. Sofralık üzümlerde kaliteyi belirleyen faktörler ise salkımın orta büyüklükte ve homojen olması, karakteristik renk, bir örnek tane ile istenen tat ve dokuya sahip olmasıdır. Manisa’da yetişen sofralık üzümler gerek iklim, toprak ve su koşullarının elverişliliği gerekse yerel üreticinin uzun yıllar öncesine dayanan yetiştiricilik kültürü ve tecrübesi sayesinde ilimiz her yıl hem iç pazarda hem de uluslararası arenada verim ve kalite bakımından avantaj elde etmektedir. Bu özellikler üzüm yetiştiriciliğinde doğrudan çiftçilerin gelir kaynağını etkilemektedir. İlimizden Sofralık Sultani Çekirdeksiz Üzüm ihracatı yoluyla yılda yaklaşık 200 milyon dolar gelir elde edilmektedir. Üzüm sezonunun ülkemize, milletimize, çiftçilerimize ve ihracatçılarımıza hayırlı, bereketli ve bol kazançlı olmasını temenni ediyorum" dedi.