SAĞLIK - 24 Şubat 2026 Salı 09:50

Yeni bir dil öğrenmek demans riskini yüzde 40 azaltabilir

A
A
A
Yeni bir dil öğrenmek demans riskini yüzde 40 azaltabilir

Neurology dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, okuma, yazma ve özellikle yeni bir yabancı dil öğrenme gibi zihinsel olarak uyarıcı aktivitelerin demans riskini yaklaşık yüzde 38-40 oranında azaltabileceğini ortaya koydu. Araştırmayı değerlendiren Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Talip Asil, "Beyni aktif tutmak demansa karşı en güçlü koruyucu adımlardan biridir" dedi.


Chicago’daki Rush Üniversitesi Tıp Merkezi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, başlangıçta demans tanısı bulunmayan ve ortalama yaşı 80 olan bin 939 kişi sekiz yıl boyunca takip edildi. Yaşam boyu bilişsel olarak daha aktif olan bireylerde Alzheimer hastalığının hem daha düşük oranda görüldüğü hem de daha ileri yaşta ortaya çıktığı belirlendi. Bilişsel zenginleşme düzeyi en yüksek grupta Alzheimer görülme oranı yüzde 21 olurken, en düşük grupta bu oran yüzde 34 olarak saptandı. Ayrıca zihinsel olarak daha aktif bireylerde hastalık başlangıcının ortalama 5 yıl geciktiği bildirildi.


Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Talip Asil, zihinsel aktivitenin beyin sağlığı üzerindeki koruyucu etkisine dikkati çekti.



"Beynin aktif tutulması bilişsel rezervi artırıyor"


Demansın ileri yaşta görülen ve hafıza başta olmak üzere bilişsel fonksiyonlarda kayıpla seyreden bir hastalık grubu olduğunu belirten Asil, "Beynin aktif tutulması bilişsel rezervi artırıyor. Yeni bir dil öğrenmek; hafıza, dikkat ve yürütücü işlevleri aynı anda devreye sokarak beyin hücreleri arasındaki bağlantıları güçlendiriyor. Bu da demans riskini azaltmada önemli bir koruyucu etki sağlayabiliyor" ifadelerini kullandı.


Zihinsel olarak en aktif grupta yer alan bireylerde Alzheimer gelişme riskinin daha düşük olduğunu vurgulayan Asil, "Bu tür aktiviteleri sürdüren kişilerde hastalığın başlangıcının birkaç yıl gecikebildiğini görüyoruz. Bu gecikme hem bireysel yaşam kalitesi hem de toplum sağlığı açısından önemli bir kazanım anlamına geliyor" dedi.



"Uzun vadede beyin sağlığımız için önemli bir yatırım olabilir"


Prof. Dr. Asil, zihinsel aktivitelerin tek başına yeterli olmadığını, sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, kaliteli uyku ve kronik hastalıkların kontrolüyle birlikte değerlendirildiğinde daha güçlü bir koruyucu etki oluşturduğunu belirtti. Asil, "Yeni bir dil öğrenmek ya da düzenli kitap okumak gibi alışkanlıklar, uzun vadede beyin sağlığımız için önemli bir yatırım olabilir" değerlendirmesinde bulundu.


Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Mersin Mersin’de 4,5 ton sahte zeytinyağı ele geçirildi Mersin’in Akdeniz ilçesinde zabıta ekiplerince yapılan denetimlerde yaklaşık 4,5 ton sahte zeytinyağı ele geçirildi. Piyasaya sürülmesi engellenen ürünler imha edilmek üzere geri dönüşüm merkezine gönderildi. Akdeniz Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ekipleri, Yenimahalle’deki bir depoda sahte zeytinyağı bulunduğu yönünde gelen ihbar üzerine harekete geçti. Belirlenen adrese operasyon düzenleyen ekipler, depoda yaptıkları kontrollerde 18 litrelik teneke kutular içerisinde toplam 249 teneke yağ bulunduğunu tespit etti. Yapılan fiziki incelemede kutuların içindeki sıvının zeytinyağı olmadığı yönünde şüphe oluşması üzerine durum Akdeniz İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerine bildirildi. Olay yerine gelen teknik ekiplerce kutulardan alınan numuneler üzerinde yapılan analizlerde ürünlerin zeytinyağı olmadığı ve insan sağlığı açısından tehlikeli kimyasal içerikler barındırdığı belirlendi. Analiz sonuçlarının ardından zabıta ekibi yaklaşık 4,5 ton sahte yağa el koydu. Piyasaya sürülmesi engellenen ürünler imha edilmek üzere geri dönüşüm merkezine götürüldü. "Halk sağlığını tehdit eden hiçbir duruma izin vermeyeceğiz" Olayla ilgili sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunulurken, sahte gıda üretimi ve satışıyla ilgili yasal süreç başlatıldı. Konuya ilişkin açıklama yapan Akdeniz Belediyesi Zabıta Müdürü Ufuk Sivaslıoğlu, vatandaşların sağlığını tehdit eden sahte ve kaçak ürünlere karşı mücadelelerinin kararlılıkla sürdüğünü belirtti. Sivaslıoğlu, "Zabıta ekiplerimiz vatandaşlarımızdan gelen ihbarları titizlikle değerlendiriyor. Yenimahalle’de yaptığımız denetimde yaklaşık dört buçuk ton sahte zeytinyağını piyasaya sürülmeden ele geçirdik. Yapılan analizlerde bu ürünlerin insan sağlığı için ciddi risk oluşturabilecek maddeler içerdiği tespit edildi. Halkımızın sağlığını tehdit eden hiçbir oluşuma göz yummamız mümkün değildir" dedi. Vatandaşlara da çağrıda bulunan Sivaslıoğlu, şüpheli görülen gıda ürünleri veya satış noktalarının belediyeye ya da ilgili kurumlara bildirilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.
Kayseri Talas’ta sıfır atık mutfağı final heyecanı başladı Talas Belediyesi ile Kayseri Üniversitesi iş birliğinde düzenlenen Ulusal Sıfır Atık Yemek Yarışmasında final heyecanı başladı. Üniversite öğrencilerine yönelik olarak gerçekleştirilen ve "Mutfakta Dönüşüm Var-Lezzetlerin Sıfırıncı Noktası" sloganıyla hayata geçirilen yarışmada, Türkiye’nin farklı üniversitelerinden başvuru yapan adaylar arasından finale kalan 9 isim belirlendi. Sıfır atık yaklaşımını mutfak kültürüyle buluşturan yarışma; gıda israfının önlenmesi, atıkların kaynağında ayrıştırılması ve çevre dostu üretim anlayışının yaygınlaştırılmasını hedefliyor. Bu yıl ilk kez düzenlenen organizasyona üniversite gençliğinin yoğun ilgi göstermesi, sıfır atık bilincinin yeni nesil şef adayları tarafından benimsendiğini ortaya koydu. Türkiye’nin dört bir yanından finale Yarışmanın ilk etabında adaylar, sıfır atık yaklaşımını merkeze alan bir ana yemek hazırlayarak süreci video kaydıyla jüriye sundu. Başvurular; Kayseri Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Öğretim Üyesi Merve Onur, Aşçılık Programı Öğretim Görevlisi Uğurcan Metin ve Mehmet Nazikgül ile Talas Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü personelleri Çevre Yüksek Mühendisi Muhammed Arslantaş ve Yuşa Tamokurdan oluşan ön değerlendirme jürisi tarafından titizlikle incelendi. Zorlu değerlendirme süreci sonunda finale kalmaya hak kazanan 9 yarışmacı şöyle: Gülay A. - Yozgat Bozok Üniversitesi Meslek Yüksekokulu (Aşçılık Programı) Hikmet Ş. - Toros Üniversitesi Meslek Yüksekokulu (Aşçılık Programı) Seçkin G. - Esenyurt Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Utku O. - Ankara Medipol Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Sude B. - İstanbul Sağlık ve Sosyal Bilimler MYO (Aşçılık Programı) Sevde N. - Biruni Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Mehmet Ali Y. - Gaziantep Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Beşircan Ç. - Özyeğin Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Eren Ç. - Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Devrek MYO (Aşçılık Programı) Final 30 Mart’ta KAYÜ’de Final etabı, 30 Mart Sıfır Atık Günü’nde, Kayseri Üniversitesi Dr. Makbule Çıkrıkçıoğlu Gastronomi ve Mutfak Sanatları Uygulama Mutfağı’nda gerçekleştirilecek. Finalistler, ana yemek kategorisindeki sıfır atık tabaklarını uygulamalı olarak hazırlayacak ve mutfak profesyoneli şeflerden oluşan jüriye sunum yapacak. Yarışma sonunda birinciye 30 bin TL, ikinciye 25 bin TL, üçüncüye ise 20 bin TL ödül verilecek. Ayrıca tüm katılımcılara katılım sertifikası takdim edilecek. Başkan Yalçın: "Sıfır atık Talas’ta bir vizyon meselesidir" Talas Belediye Başkanı Mustafa Yalçın, yarışmanın çevresel farkındalık açısından önemli bir adım olduğunu belirterek şunları söyledi: "Biz sıfır atığı yalnızca çevreyle ilgili bir başlık olarak değil, gelecek nesillere karşı bir sorumluluk olarak görüyoruz. Talas Belediyesi olarak okullarda, kamu alanlarında ve günlük yaşamın içinde sıfır atık bilincini yaygınlaştıran birçok uygulamayı hayata geçirdik. ‘Mutfakta Dönüşüm Var’ çalışmamızla evlerde ve mutfaklarda israfın önlenmesine dikkat çektik, kaynağında ayrıştırma bilinci oluşturduk." Başkan Yalçın, sıfır atık çalışmalarının ulusal düzeyde takdir gördüğünü de vurgulayarak, "Cumhurbaşkanımızın kıymetli eşi Sayın Emine Erdoğan’ın himayelerinde yürütülen Sıfır Atık Projesi kapsamında, Talas Belediyesi olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız tarafından ödüle layık görülmemiz doğru yolda olduğumuzun göstergesidir. Gençlerimizin bu yarışmada ortaya koyacağı her bilinçli dokunuş, geleceğe bırakılmış temiz bir mirastır" dedi. Talas Belediyesi, çevreye duyarlı belediyecilik anlayışı doğrultusunda gençleri merkeze alan projeleriyle sıfır atık bilincini toplumun her kesimine yaymayı sürdürüyor.
Kayseri Kocasinan Belediyesi’nden kadınlara yönelik anlamlı projeler Kocasinan Belediyesi, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla yayımladığı mesajda kadınların toplumdaki yerinin son derece önemli olduğuna dikkat çekerek, hayata geçirilen projelerle kadınların sosyal, kültürel ve ekonomik hayatta daha aktif rol almalarının desteklendiğini belirtti. Kadınların sosyal hayatını zenginleştirmek, meslek edinmelerine katkı sağlamak ve eğitim imkânlarını artırmak amacıyla Kocasinan Akademi çatısı altında önemli çalışmalar yürütüldüğünü ifade eden Kocasinan Belediyesi, semt konakları ile Yakut, Mimarsinan, Erciyesevler, Yenişehir ve Erkilet Ertuğrulgazi tesislerinde birçok branşta eğitim verildiğini ve bu eğitimler sonucunda kadınların hem sosyal yaşamda hem de çalışma hayatında daha etkin rol almalarına yönelik çalışmalar kapsamında bugüne kadar 150 binden fazla kadına eğitim ve hizmet ulaştırıldığını kaydetti. Kadınların günlük yaşamını kolaylaştırmaya yönelik projelerin de hayata geçirildiğini açıklayan Kocasinan Belediyesi, Kayseri’de bir ilk olan "Bebek Bakımı ve Emzirme Kabini" uygulamasının vatandaşların hizmetine sunulduğunu hatırlattı. Açıklamada ayrıca Kocasinan Belediyesi tarafından hayata geçirilen Tıbbi ve Aromatik Bitki Bahçesi Projesi’nde ekimden hasada kadar birçok aşamada kadın emeğinin yer aldığı ifade edildi. İlçede kurulan "yüzde 100 Ekolojik Pazar" ile kadınların yetiştirdiği organik ürünlerin vatandaşlarla buluşturulmasına destek verildiği, kadın girişimcilerin üretim ve satış süreçlerinin teşvik edildiği kaydedildi. Kadın girişimciliğini destekleyen çalışmalar kapsamında Yediveren Bayan Girişimci Kooperatifi ve Yemliha Kadın Kooperatifi gibi oluşumlara destek sağlayan Kocasinan Belediyesi, İç Anadolu’nun en büyük geri dönüşüm tesislerinden biri olan KAYÇEV ile Kafe Sinan işletmelerinde kadınların el emeğiyle hazırladığı ürünlerin satışa sunularak ev ekonomisine katkı sağlandığını bildirdi. Kocasinan Belediyesi açıklamasında, eğitimden sanata, spordan kültüre kadar birçok alanda kadınlara pozitif ayrıcalık tanındığı ve onlara yönelik projelerin sürdürüleceği belirtilerek, başta şehit ve gazi ailelerinin kadınları olmak üzere tüm kadınların 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü kutladı.