Güneydoğu Asya ülkeleri Tayland ile Kamboçya arasında geçtiğimiz ay sınır hattında yaşanan gerginlik nedeniyle başlayan siyasi kriz sürüyor. Tayland'ın başkent Bangkok'ta binlerce kişi, Kamboçya ile yaşanan sınır anlaşmazlığı nedeniyle hükümete baskı yapmak amacıyla başkent Bangkok'ta sokaklara döküldü. Pheu Thai partisinin 2023'te iktidara gelmesinden bu yana düzenlenen en büyük protestoda on binlerce gösterici, Başbakan Paetongtarn Shinawatra'nın Kamboçya'nın eski lideri Hun Sen'e boyun eğdiğini belirterek istifasını talep etti. Bangkok'un sembolik noktalarından Zafer Anıtı çevresinde öğle saatlerinde toplanan protestocular, hükümet aleyhinde sloganlar attı. Tayland bayrakları taşıyan ve büyük ölçüde milliyetçi gruplardan oluşan kalabalık, "Başbakan istifa" sloganlarıyla tepkisini dile getirirken, gösterilerde sahneye çıkan muhalif konuşmacılar hükümetin sınır politikasını, anayasal düzene sahip çıkmamasını ve Başbakan Shinawatra'nın orduya yönelik tutumunu eleştirdi.
İki liderin sızdırılan görüşmesi gerilimi tetikledi
Geçtiğimiz ay Tayland-Kamboçya sınırında yaşanan kısa süreli çatışmanın ardından kamuoyuna sızdırılan bir telefon görüşmesi, ülkedeki siyasi tansiyonu daha da artırdı. Tayland Başbakanı Paetongtarn Shinawatra ile Kamboçya'nın eski Başbakanı Hun Sen arasında geçtiği belirtilen ve yaklaşık 17 dakika süren telefon görüşmesinde, Shinawatra'nın Kamboçya'nın eski lideri Hun Sen'e "amca" diye hitap etmesi ve Taylandlı bir ordu komutanını sert sözlerle eleştirmesi ülkede geniş yankı uyandırdı. Görüşmede Shinawatra'nın, "Bu meseleyi Tayland ordusu değil, hükümet çözecek" ifadelerini kullandığı ve sınırda yaşanan gerilimle ilgili açıklamalarda bulunan Taylandlı bir komutanı kastederek Hun Sen'e "karşı tarafı dinlemeyin" demesi büyük tepki çekti.
Başbakan kamuoyundan özür dilemişti
Tepkilerin büyümesi üzerine geçtiğimiz hafta ordu komutanlarıyla birlikte yaptığı basın açıklamasında kamuoyundan özür dileyen Başbakan Shinawatra, söz konusu görüşmenin ailevi ilişkiler kapsamında özel bir telefon ile gerçekleştirildiği ve resmi bir temas niteliği taşımadığını savundu. Shinawatra ayrıca söz konusu telefon görüşmesinin Kamboçya tarafı tarafından basına sızdırıldığını öne sürerek, "Şimdi anlıyorum ki bu görüşme gerçek bir müzakereyle ilgili değildi. Bu, politik bir tiyatroydu" dedi.
Kamboçya'nın eski lideri ve mevcut Başbakan Hun Manet'in babası Hun Sen ise telefon görüşmesine ilişkin yaptığı açıklamada, kaydı yaklaşık 80 kişilik bir yetkili grubuyla paylaştığını, bu nedenle sızdırılmış olabileceğini ifade etti. 72 yaşındaki Hun Sen, daha sonra söz konusu ses kaydını kendi sosyal medya hesabından da yeniden paylaştı.
İki ülke arasındaki anlaşmazlık
Tayland ile Kamboçya, 817 kilometrelik kara sınırının bazı bölgelerinde uzun süredir egemenlik ihtilafı yaşıyor. 2008 yılında tarihi bir tapınak çevresinde çıkan çatışmalar, iki ülke arasında uzun süreli bir gerilimin başlangıcı olmuş, bu süreçte zaman zaman benzer sınır gerginlikleri yaşanmıştı. İki ülke arasında 28 Mayıs'ta sınırda çıkan çatışmada bir Kamboçyalı askerin hayatını kaybetmesinin ardından gerilim yeniden artmıştı.
Kaan Çolak
