Macaristan’da dün gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin galibi Tisza partisi lideri Peter Magyar, başkent Budapeşte’de basın toplantısı düzenledi. Rekor oy oranıyla seçilerek parlamentoda üçte ikilik çoğunluk elde eden Avrupa yanlısı seçilmiş Başbakanı Magyar, bir sonraki Macar hükümetinin ilk adımlarının yolsuzlukla mücadele adımları ve Macaristan’ın sınır ötesi ve karmaşık mali suçları soruşturan Avrupa Kamu Savcılığı’na (EPPO) katılması olacağını söyledi. Seçim zaferiyle görevdeki Başbakan Viktor Orban’ın 16 yıllık iktidarına son veren Magyar, ayrıca anayasa değişikliği üzerinde çalışacaklarını ve buna göre bir siyasetçinin başbakanlık görevini en fazla iki dönem yürütebileceğini söyledi. Magyar, en önemli görevlerinden birinin yaklaşık 20 milyar euro tutarındaki Avrupa Birliği (AB) fonlarının yeniden serbest bırakılması olduğunu vurgulayarak, bu hususta AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile zaten görüşmede olduğunu ifade etti.
Macaristan Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok’a seçimin nihai sonuçları belli olduktan hemen sonra hükümeti kurma görevini verme çağrısı yapan Magyar, Macaristan’ın "Avrupa’nın en yolsuz hükümetinin" idaresinden bir an önce kurtulması gerektiğini söyledi.
"Macaristan, Balkan ülkelerinin iç işlerine karışmayacak"
Macar dış politikasında değişim sinyali veren ve Macaristan ile Rusya arasındaki ilişkilerin "doğru yönde" değişeceğini söyleyen Magyar, "Macaristan, bu zamana kadar olduğu şekilde başka ülkelerin iç işlerine karışmayacak. Balkan ülkelerinin içişlerine de karışmayacak" dedi.
"Macaristan’da kimse savaş istemiyor"
Görevdeki Başbakan Orban’ın iktidarda kalabilmek için vatandaşları başka bir hükümetin gelmesi halinde çocuklarının Ukrayna’da savaşa gidecekleri yönünde korkuttuğunu söyleyen Magyar, "Buradan Macaristan halkına ve tüm dünyaya bir mesaj vermek istiyorum. Macaristan’da kimse savaş istemiyor. Macaristan barış yanlısıdır ve bu hükümet, bir barış hükümeti olacak" dedi.
"Macaristan’ın yeri AB ve NATO’dur"
Macaristan’ın Avrupalı kimliğinden gurur duyduğunu da ifade eden Magyar, "Macar halkı dün net bir karar verdi. Macarlar, güçlü ittifaklara mensup olmaktan gurur duyuyorlar. Macaristan’ın yeri Avrupa Birliği ve NATO’dur" ifadelerini kullandı.
Macaristan’ın AB ile ilişkilerinde de değişiklik sözü veren Magyar, Macaristan’ın AB içindeki tıkanıklıkların aşılabilmesi konusunda taviz temelli çözümlere katkı sağlamaya hazır olduğunu açıkladı. Magyar, "Elbette görüşmeler olacak, bunu söylemek isterim. Çünkü her devlet, kendi menfaatlerini temsilen orada bulunuyor, kendi şirketlerini ve kendi vatandaşlarını temsil ediyor. Fakat oraya, kavga etmek için gitmiyoruz. Oraya, billboardlarda "Brüksel kötüdür ve durdurulması gerekir" yazanların yaptığını yapmaya gitmeyeceğiz" ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Sulyok’u istifaya çağırdı
Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok’u Orban hükümetinin kukla cumhurbaşkanı olarak nitelendiren Magyar, "Tamas Sulyok ve diğer kuklalar bu rejimin bir parçasıydı. Macar halkı, bir rejim değişikliğinden yana oy kullandı. Onları oraya nitelikleri ya da insani vasıfları nedeniyle koymadılar. Cumhurbaşkanlığı görevini yerine getirerek ulusun birliğini temin etmesi için koymadılar. Onu oraya, yalnızca önüne konulanı imzalasın diye koydular. Umarım beni duyuyordur. Makamını terk etsin. Macar halkı buna karar verdi" dedi.
Rus petrolünden vazgeçme ihtimali soruldu
Basın toplantısında Macaristan’ın Rus petrolünden vazgeçme ihtimaline ilişkin soru üzerine Magyar, "Tisza hükümeti, enerji kaynaklarının tedarikinde çeşitlilik sağlamak için elinden gelen her şeyi yapacaktır. Coğrafyamızı değiştiremeyiz. Rusya burada kalacak ve Macaristan da burada kalacak. Ancak çeşitlendirme için her şeyi yapacağız. Ama bu, tamamen kopacağız manasına gelmiyor. Her zaman petrolü en ucuza ve en güvenli şekilde temin edeceğiz" dedi.
Ukrayna’nın AB’ye "hızlandırılmış kabulünü" desteklemediğini söyledi
Ukrayna konusunda bir soruya cevabında Magyar, "Biz en başından Ukrayna’nın hızlandırılmış AB üyeliğini desteklemediğimizi söylüyoruz. Birincisi, savaş halinde bir ülkeden söz ediyoruz. Savaşta olan bir ülkenin AB’ye alınması saçmalıktır. Gerçek müzakereleri yürütmek de mümkün değildir" dedi.
Magyar, "Ukrayna müzakereleri tamamlasa bile Macaristan’da bunun için bir referandum yapılacak. Ukrayna AB’ye alınsın mı sorusu yöneltilecek. Ama bence bu yakın gelecekte olmayacak. Önümüzdeki 10 yıl içinde olmayacak" ifadelerini kullandı.
Macaristan’ın İsrail politikasında değişiklik sinyali verdi
Magyar, Gazze’de insanlığa karşı işlenen suçlar nedeniyle Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) hakkında uluslararası yakalama emri çıkardığı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu Budapeşte’de kırmızı halıyla karşılayan ve Macaristan’ın UCM’den çıkma prosedürünü başlatan Başbakan Orban’ın bu politikasında da değişikliğe gidileceğini duyurdu. Magyar, mevcut sürecin artık durdurulamayacağını fakat Macaristan’ın UCM’ye tekrar katılımını sağlayacaklarını açıkladı.
İsrail’in Macaristan için önemli bir ortak olduğunu ve İsrail ile çalışmaya devam edeceklerini söyleyen Magyar, "Ancak, Macaristan’ın İsrail konusunda Avrupa Birliği’nin kararlarını engellemeye devam edeceğini garanti edemem" dedi.
"Rusya güvenlik riski"
Rusya’nın güvenlik riski olup olmadığı sorusuna Magyar, "Benim düşünceme göre evet. Bunu herkes biliyor" ifadelerini kullandı. Rusya’yı tarihlerinden tanıdıklarını ifade eden Macar lider, "Bence Avrupa’nın buna hazırlıklı olması ve kendisini savunabilmesi gerekir" dedi.
İbrahim Aydoğan
