BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Güvenlik Konseyi'nin su yollarının korunması ve güvenliği konulu oturumunda konuştu. Konuşmasında deniz yollarının küresel ticaretin atardamarları olduğunu ve bugün bu atardamarların baskı altında tutulduğunu söyleyen Guterres, "Jeopolitik gerilimler denizlere taşıyor. Ticaret gemileri baskı aracı olarak kullanılıyor ve denizlerin en temel ilkeleri olan seyir hakkı ve özgürlükler kısıtlanıyor" dedi.
"Ekonomik şok anında hissedildi ve bunun bedelini herkes ödüyor"
Denizdeki tehditlerin her limanı, her kıyıyı ve etrafı karalarla çevrili dahi olsa her ülkeyi etkilediğini ifade eden Guterres, "Mart ayından bu yana Hürmüz Boğazı üzerinden taşımacılığın aksaması, küresel enerji güvenliğini, gıda arzını ve ticareti doğrudan etkiledi. Hürmüz Boğazı, dünyanın en kritik deniz geçiş noktalarından biri. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri, sıvılaştırılmış doğal gazın beşte biri ve uluslararası ticareti yapılan gübrenin neredeyse üçte birini taşıyor. Güvenli ve kesintisiz geçiş, ekonomik ve insani bir zorunluluk. Ekonomik şok anında hissedildi ve bunun bedelini herkes ödüyor. Enerji ve emtia piyasalarında sert dalgalanmalar, artan nakliye ve sigorta maliyetleri ve Covid-19 ile Ukrayna savaşından bu yana en ağır tedarik zinciri kesintilerine şahit olduk" dedi.
"Milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğa itebilecek küresel bir gıda krizini tetikleyebilir"
Boğazın kapalı kalmasının boş yakıt depoları, boş raflar ve boş tabaklara dönüştüğünü ifade eden Guterres, "İnsani bedel giderek artıyor. Gecikmeler ve yükselen maliyetler, bekleyemeyecek durumda olan insanlara hayat kurtarıcı yardımların ulaşmasını yavaşlatıyor. Bu kriz, aynı zamanda kritik ekim sezonlarına denk geldi. Hürmüz Boğazı'nda uzun süreli kesinti, başta Afrika ve Güney Asya olmak üzere milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğa itebilecek küresel bir gıda krizini tetikleyebilir" dedi.
20 binden fazla denizcinin denizde mahsur kaldığından ve 2 binden fazla ticaret gemisinin risk ve kısıtlamalar ağı içinde sıkıştığından bahseden Guterres, "Bu insanlar herhangi bir çatışmanın tarafı değil. Bunlar, dünyayı ayakta tutan sivil çalışanlar. Güvenlikleri, refahları ve hakları her zaman ve her yerde korunmalıdır" dedi.
Taraflara Hürmüz Boğazı'nı açma çağrısı
Guterres, "Taraflara çağrım şudur: Boğazı açın. Gemilerin geçmesine izin verin. Ne ücret ne de ayrımcılık olsun. Ticaret yeniden başlasın. Küresel ekonomi nefes alsın" ifadelerini kullandı.
