Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Polonya’nın başkenti Varşova’da Türkiye-Polonya-Romanya Üçlü İşbirliği Süreci Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından Polonyalı mevkidaşı Radoslaw Sikorski ve Romanyalı mevkidaşı Luminita Odobescu ile birlikte ortak basın toplantısı düzenledi. Bakan Fidan, söz konusu toplantının 4’üncü kez yapıldığını belirterek, “Gerçekten iyi bir formatta, verimli bir görüşme trafiği gerçekleştirmiş olduk. Bugünkü toplantılarımızda önümüzdeki ay Washington'da yapılacak olan NATO Zirvesi ile ilgili hazırlıklarımızı ele aldık. NATO'ya mücavir bölgedeki güvenlik sınamaları karşısında ülkelerimiz arasındaki ilişkileri geliştirmemiz gerektiği aşikardır. Bu hususta neler yapabileceğimizi görüştük” dedi.
“Müttefikler arasında özellikle savunma sanayi alanında yaptırım, kısıtlama ve engellemelerin tamamıyla kalkması gerekmekte”
NATO Zirvesi’ne ilişkin Türkiye’nin önceliklerinin ve beklentilerinin neler olduğunu Polonya Dışişleri Bakanı Sikorski ile Romanya Dışişleri Bakanı Odobescu’ya anlattığını aktaran Bakan Fidan, "Değerli mevkidaşlarıma, Vilnius Zirvesi’nde alınan kararlarını uygulanmasının ve takip edilmesinin önemini vurguladım. Bildiğiniz gibi müttefikler arasında özellikle savunma sanayi alanında yaptırım, kısıtlama ve engellemelerin tamamıyla kalkması gerekmekte. İttifak üyesi ülkelerin birbirine yaptırım uygulaması müttefiklik ruhuyla bağdaşmıyor. Bunu da zaten her vesileyle vurguluyoruz. Bu çerçevede Vilnius'ta verilen taahhütlerin yerine getirilmesini de bekliyoruz. Yaptırımlar ve kısıtlamalar sadece buna maruz kalan müttefik ülkeyi etkilemiyor. Bu anomali, NATO'nun caydırıcılığını ve savunma kapasitesini de azaltıyor” dedi.
“Türkiye terörle mücadelede yıllardır çok ağır bedeller ödemektedir”
Toplantıda terörle mücadele konusunu da ele aldıklarını ifade eden Bakan Fidan, “Bu hususta da NATO'nun somut adımlar atmasını bekliyoruz. Türkiye terörle mücadelede yıllardır çok ağır bedeller ödemektedir. Bu mücadelede müttefiklerimizin kayıtsız şartsız yanımızda olmalarını beklemek en doğal hakkımızdır. Zira, müttefiklik terörle mücadele gibi son derece hassas bir konuda tüm üyelerin birbiriyle azami dayanışma içinde olmasını gerekli kılmaktadır. Terörle mücadele konusunda verilmiş olan sözlerin Washington'daki zirveye kadar yerine getirilmesi gerektiğini bir kez daha vurguladık” dedi.
“Türkiye olarak biz tüm savaşlarda, tüm çatışmalarda diplomasi ve müzakere seçeneğine de öncelik verilmesinden yanayız”
Toplantıda Rusya-Ukrayna Savaşı’nı ele aldıklarını belirten Bakan Fidan, “Bildiğiniz gibi Türkiye olarak biz tüm savaşlarda, tüm çatışmalarda diplomasi ve müzakere seçeneğine de öncelik verilmesinden yanayız. Bu yaklaşımımız Ukrayna konusunda da sürdürmekteyiz. Diplomasi seçeneği Ukrayna'da devam eden savaşta bir kenara itilmemelidir. Ayrıca, Montrö Boğazlar Sözleşmesi bölgedeki gerilimin artmasını engellemekte önemli bir rol oynamaktadır. İstikrarı koruyan bu sözleşmeyi, lafsı ve ruhuyla tarafsız bir biçimde titizlikle uygulamayı sürdürüyoruz ve sürdüreceğiz” dedi.
“Avrupa'daki diğer uluslararası örgütlerin çatısı altında vücut bulabilecek girişimlerin transatlantik güvenliğine zarar verebileceğine dikkat çektim”
Avrupa'nın savunma ve güvenliğinin etkin şekilde sağlanması konusunda NATO’nun en önemli aktör olduğunu ifade eden Bakan Fidan, “NATO'nun bu öncü ve asli rolünü zayıflatabilecek girişimlerden uzak durulması gerekiyor. Bu yöndeki bazı teşebbüslerin bizi rahatsız ettiğini bugün değerli meslektaşlarımla paylaştım. Avrupa'daki diğer uluslararası örgütlerin çatısı altında vücut bulabilecek girişimlerin transatlantik güvenliğine zarar verebileceğine dikkat çektim” dedi.
“Gazze'deki katliam her an bölgesel bir savaşı tetikleme potansiyeline sahiptir”
Mevkidaşları ile İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik devam eden saldırılarını da ele aldıklarını belirten Bakan Fidan, "Gazze'de halen devam eden insani felaket de görüştüğümüz konular arasındaydı. Aylardır süren katliam, küresel güvenlik açısından da artık ciddi bir tehdittir ve bu tehdidin varlığı bütün ilgili aktörler tarafından da paylaşılmaktadır. Gazze'deki katliam her an bölgesel bir savaşı tetikleme potansiyeline sahiptir. İsrail'e kayıtsız şartsız destek veren tüm ülkeler vakit çok geç olmadan bu tutumlarını gözden geçirmelidirler. İsrail kendi güvenliğini sağlamak adı altında tüm dünyanın gözü önünde Gazzelileri katlediyor, milyonlarca insanı yerinden ediyor. Bu vahşete seyirci kalan bir anlayışla Filistinlilerin güvenliğini zerre kadar umursamayan bir anlayışla ilerleme kaydetmek imkansızdır. Gazze'deki bu insanlık dramının son bulması için bir an önce kalıcı ateşkesin sağlanması tarafların masaya oturmaları gerekiyor. İsrailli esirlerin ve Filistinli tutukluların serbest bırakılması gerekiyor. Yerlerinden edilmiş Filistinlilerin evlerine dönebilmelerinin sağlanması gerekiyor. İsrailli işgal ettiği topraklardan geri çekilmesi ayrıca Gazze'nin yeniden imarı için kolların sıvanması gerekiyor. Gazze'deki krizin kalıcı barış için bir fırsata çevrilmesinin mümkün olabileceğine inanıyoruz. İsrailli uluslararası kamuoyunun çağrılarına kulak vererek sürece olumlu yaklaşmaya davet ediyoruz” dedi.
“Polonya'nın dönem başkanlığında, ülkemizin Avrupa Birliği sürecinin canlanmasında ve ilerletilmesinde önemli adımlar atılmasını ümit ediyoruz”
Toplantıda ikili ilişkilerinde ele alındığını belirten Bakan Fidan, “Üçlü buluşma vesilesiyle mevkidaşlarımla ikili ilişkilerimizi ele alma imkanımız oldu. Sayın Sikorski ile yaptığım görüşmede ilişkilerimizi daha da güçlendirmek için atabileceğimiz müşterek adımları konuştuk. İkili ticaret hacmimiz geçen yıl belirlediğimiz hedefinde önüne ötesine geçerek 13 milyar dolara ulaşmış durumda. NATO müttefikleri olarak savunma sanayi alanındaki işbirliğimizi somut projelerle daha da güçlendirme konusunda kararlıyız. Polonya, 2025 yılının ilk yarısında Avrupa Birliği dönem başkanlığını üstlenecek. Polonya'nın dönem başkanlığında, ülkemizin Avrupa Birliği sürecinin canlanmasında ve ilerletilmesinde önemli adımlar atılmasını ümit ediyoruz” dedi.
“Karadeniz'e sürüklenen mayınlar ülkelerimiz için büyük bir tehdit oluşturuyor”
Romanya ile Türkiye’nin ilişkilerinin de tıpkı Polonya gibi stratejik ortaklık seviyesinde olduğunu ifade eden Bakan Fidan, “Geçen ay Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Toplantısı’nda, ilişkileri daha da güçlendirme kararlılığımızı teyit ettik. Son iki yılda üst üste 10 milyar doları aşan ticaret hacmimizi, Önümüzdeki yıl 15 milyar dolara yükseltmeyi hedefliyoruz. Savunma ve askeri işbirliğimiz Romanya ile ilişkilerimizin önemli bir boyutunu teşkil ediyor. Karadeniz'e sürüklenen mayınlar ülkelerimiz için büyük bir tehdit oluşturuyor. Bu tehdide karşı, NATO Vilnius Zirvesi’ndeki taahhütlerimiz doğrultusunda ülkemizin öncülüğünde Romanya ve Bulgaristan'ın katılımıyla Karadeniz'de mayın karşıtı tedbirleri görev grubu oluşturulmuş durumda” dedi.
Bakan Fidan, Türkiye ve Polonya ve Romanya’nın bugün olduğu gibi gelecekte de bölgenin istikrarına ve barışına katkı sağlamaya devam edeceğini vurguladı.
Mert Ürkmez
