Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Adalet Bakanlığının 2026 yılı bütçesi görüşülmeye başlandı. Bakan Tunç, "Toplam 12 milyon 10 bin 82 derdest dosya bulunmaktadır. 2024 yılının Kasım ayı itibarıyla yargı teşkilatımız ilk derece, istinaf ve temyiz aşamalarında 10 milyon 960 bin 177 karar vermişti. 2025 yılının aynı döneminde ise yargı teşkilatımız yüzde dört artışla toplam 11 milyon 397 bin 74 dosyada karar vermiştir" dedi.
AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Adalet Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçe kesin hesap görüşülmeye başlandı. Malatya CHP Milletvekili Veli Ağbaba, İstanbul Başsavcısı Akın Gürlek’in basın yayın organlarına konuşmasına tepki gösterdi. TİHEK Başkanı Fahrettin Altun’un toplantıya katılmamasına da tepki gösteren Ağbaba, "Bu komisyona bir hakarettir" dedi. Ardından CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Asu Kaya, kadına karşı şiddet kapsamında Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’a siyah mektup vermek istedi. Bakan Tunç buna rağmen, "Şov yapmayın kadınlar üzerinden size siyaset yaptırmayız. Türkiye’de kadına karşı şiddetle mücadelede biz en ön saftayız" ifadelerinde bulundu.
"Anayasamızda önemli reformları milletimizin desteğiyle hayata geçirmeyi başardık"
Tartışmanın ardından konuşma gerçekleştiren Bakan Tunç, "Mülkün temeli olan adaletin hakkıyla tecellisi için son yirmi üç yılda, hukuk devleti ilkesini tahkim eden, temel hak ve özgürlükleri güçlendiren, hak arama yollarını genişleten, yargının ihtiyaç duyduğu fiziki ve teknolojik imkânları geliştiren, insan kaynağı kapasitesini artıran, mevzuatı çağın gereklerine ve milletimizin ihtiyaçlarına uyarlayan köklü reformlara imza attık. Adaletin olmazsa olmaz şartı olan hukuk devletinin bir gereği olarak; sistemi vesayetçi anlayıştan arındırmak, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığını güçlendirmek, hukukun üstünlüğünü hâkim kılmak için Anayasamızda önemli reformları milletimizin desteğiyle hayata geçirmeyi başardık" dedi.
"Son 23 yılda, mevzuatımızı çağın gereklerine uygun olarak yeniledik"
Milli Güvenlik Kurulu’ndan Yüksek Askeri Şura’ya, Hâkimler ve Savcılar Kurulu’ndan Anayasa Mahkemesi’ne kadar birçok kurumu yeniden yapılandırarak ülkeyi yüksek standartlı bir demokrasiye kavuşmasının mücadelesini verdiklerinden bahseden Bakan Tunç, "Askerî Yargıtay, Askerî Yüksek İdare Mahkemesi, Devlet Güvenlik Mahkemeleri ve özel yetkili mahkemeleri kaldırarak, sivillerin dahi askeri mahkemelerde yargılandığı dönemleri geride bıraktık. Sıkıyönetim ilanına izin veren hükümler başta olmak üzere, darbecilerin yargılanamayacağına dair demokrasimize gölge düşüren hükümleri kaldırdık; böylece, yıllar sonra da olsa, darbecilerin adalet önünde hesap vermelerinin önünü açtık. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçerek, parlamenter sistemin neden olduğu yönetim zafiyetlerini, kısa ömürlü koalisyonları ve bunların doğurduğu siyasi istikrarsızlıkları geride bıraktık. Böylece demokrasimizi derinleştirdik, Cumhuriyetimizi güçlendirdik. Adaletin, her alanda hissedilmesi için hak arama yollarını genişlettik ve yeni mekanizmalar oluşturduk. Son 23 yılda, Anayasamızda gerçekleştirdiğimiz köklü değişikliklerin yanı sıra mevzuatımızı çağın gereklerine uygun olarak yeniledik ve hukuk güvenliğini artıran düzenlemeleri hayata geçirdik" dedi.
"2025 yılında yargı teşkilatımız toplam 11 milyon 397 bin 74 dosyada karar vermiştir"
Adaletin tecellisinin, yalnızca kanunlarla değil, kanunları doğru yorumlayıp eksiksiz uygulayacak güçlü bir yargı teşkilatının varlığıyla mümkün olduğunu belirten Bakan Tunç, "Bir ülkenin yasaları ne kadar iyi olursa olsun, onları lafzından adaletin ruhuna taşıyacak olan hukukçularımızdır; hâkim, savcı ve avukatlarımızdır. Onlar, metne hayat, hükme vicdan katarak; hakkı soyut bir kavram olmaktan çıkarıp milletin adalet duygusuna dönüştürmektedir. 2025 yılı Kasım ayı itibarıyla Cumhuriyet başsavcılıklarında 6 milyon 68 bin 751, İlk derece mahkemelerinde 3 milyon 935 bin, İstinaf mahkemelerinde 1 milyon 536 bin 865, Temyiz mahkemelerinde ise 469 bin 466 olmak üzere toplam 12 milyon 10 bin 82 derdest dosya bulunmaktadır. 2024 yılının Kasım ayı itibarıyla yargı teşkilatımız ilk derece, istinaf ve temyiz aşamalarında 10 milyon 960 bin 177 karar vermişti. 2025 yılının aynı döneminde ise yargı teşkilatımız yüzde dört artışla toplam 11 milyon 397 bin 74 dosyada karar vermiştir. Bu rakam her sene yargı teşkilatımızca bir önceki yıldan daha fazla karar verildiğini göstermektedir. Öte yandan yıl sonu itibarıyla yaklaşık 14 milyonun üzerinde karar verileceğini değerlendirdiğimizde, derdest dosya sayısından daha fazla yıl içinde karar verileceğini öngörüyoruz" ifadelerinde bulundu.
Bakan Tunç, bu başarının sağlanmasında 2002 yılında 9 bin 349 olan hâkim ve savcı sayısının 25 bin 452’ye yükseltilmesinin etkili olduğundan bahsetti.
Tunç şöyle devam etti:
"2002 yılında bin 847 olan kadın hâkim savcı sayımızı yüzde 431 artırarak 9 bin 813’e yükselttik. OECD Raporunda ülkemizin 2014 yılından bu yana kadın hâkim oranını en çok artıran ülke olduğu da ifade edilmiştir. 2025 yılı içerisinde bin 75 hâkim ve savcının mesleğe başlamasını sağladık. Adaylık dönemini tamamlayan bin 545 hâkim ve savcı adayı ise önümüzdeki günlerde görevine başlayacaktır. Ayrıca 2002 yılında 51 bin 681 olan personel sayısını 179 bin 440’a yükselttik. Önümüzdeki dönem için alımını planladığımız 20 bin yeni personelin ilk 5 binlik kısmının sınav süreci devam etmektedir."
Hukuk fakültelerine girişte ilk 100 bine girme şartı getirilmesi ve kontenjanların 14 bin 164’ten 10 bin 300’e düşürülmesinin hukuk eğitimindeki kaliteyi artıracağına değinen Bakan Tunç, amaçlarının yalnızca teorik değil, vicdani, ahlaki ve entelektüel derinlikle donatılmış hukukçular yetişmesini sağlamak olduğunu belirtti.
"Hâkim ve savcı yardımcı sayısını 3 bin 72’ye yükselteceğiz"
Hâkim ve savcı yardımcılığı sınavında mülakata çağrılan kişi sayısını iki katı fazlasından bir katı fazlasına indirerek objektif yaklaşım ortaya koyduklarını ifade eden Tunç, "Bu kapsamda hâlihazırda 2 bin 72 hâkim ve savcı yardımcısı görev yapmaktadır. 20-21 Aralık tarihlerinde gerçekleştireceğimiz sınavla bin hâkim ve savcı yardımcısı alımını daha yaparak hâkim ve savcı yardımcı sayısını 3 bin 72’ye yükselteceğiz. Diğer yandan bu yıl, adalet teşkilatımızın insan kaynağı yapısını daha adil, daha şeffaf ve çağın gereklerine uygun hale getirmek amacıyla Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği’nde kapsamlı değişiklikler yaptık. Bu kapsamda fizyoterapist ve işaret dili tercümanı gibi yeni kadroların eklenmesi, zabıt kâtipliği uygulama sınavının sadeleştirilmesi, ilgili alan mezunlarına kontenjanlı öncelik hakkı tanınması, zorunlu rotasyon uygulamalarının kaldırılması gibi düzenlemeler yaptık. 2002 yılında adli yargıda 3 bin 581 mahkeme faaliyet gösterirken, bugün itibarıyla bu sayıyı 8 bin 681’e yükselttik. İdari yargıda da faal mahkeme sayısını 146’dan 239’a yükselttik. Ayrıca adli ve idari yargıda son iki buçuk yılda 3 bin 470 mahkeme ve istinaf dairesi kurduk" ifadelerinde bulundu.
Adli Tıp Kurumunu da geliştirmeye devam ettiklerini belirten Tunç, "2002 yılında 25 ilde, 6 grup başkanlığı ve 18 şube müdürlüğünde verilebiliyordu. Bugün itibarıyla 81 ilimizin tamamında 16 grup başkanlığı ve 147 şube müdürlüğüyle ilçelere kadar uzanan ve teknolojinin en üst düzeyde kullanıldığı bir hizmet ağı oluşturduk" dedi.
Yargının teknolojik altyapısını daha da geliştirmek için son yıllarda önemli ve kalıcı adımlar attıkları ifade eden Tunç, UYAP’ın 60 kurumla 200 farklı entegrasyonunu tamamladıklarını vurguladı.
"2020 yılından bugüne kadar 4 milyonun üzerinde e-Duruşma gerçekleştirilmiştir"
Yeni Adli Sicil Bilgi Sistemi ile vatandaşlara e-Devlet üzerinden silme ve düzeltme başvurusu yapabilme ve 43 yabancı dilde adli sicil belgesi alabilme imkânı getirdiklerini aktaran Tunç, "Avukatlara bulundukları yerlerden cep telefonları da dâhil olmak üzere dosya ve duruşmalarını anlık olarak takip edebilme ve işlem yapabilme imkânı getirdik. Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi ve e-Duruşmayla duruşmalara elektronik ortamda katılmanın yolunu açtık. 2013 yılından bu yana 7 milyonun üzerinde SEGBİS görüşmesi; 2020 yılından bugüne kadar 4 milyonun üzerinde e-Duruşma gerçekleştirilmiştir. e-Tebligat uygulamasıyla tebligat süreçlerini hızlandırdık. Zorunlu e-Tebligat sistemine geçtiğimiz 2019 yılından bugüne kadar toplam 330 milyon e-Tebligat gönderildi" ifadelerinde bulundu.
"2026 yılı teklifinde tahsisi öngörülen miktar ise 389 milyar 560 milyon 443 bin TL’dir.
2002 yılında bütçenin 808 milyon 141 bin TL iken bu rakamın 2025 yılında 280 milyar 275 milyon 802 bin TL olduğunu söyleyen Tunç, "2026 yılı teklifinde tahsisi öngörülen miktar ise 389 milyar 560 milyon 443 bin TL’dir. 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla Bakanlığımıza 198 milyar 703 milyon 54 bin TL ödenek tahsis edilmiştir. Yıl içinde eklenen ve düşülenlerle birlikte toplam ödenek 204 milyar 556 milyon 975 bin 938 lira 48 kuruş olmuştur" dedi.
Adalet Bakanı Tunç konuşmasını noktalarken, CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Asu Kaya verdiği 52 mektupta yer alan isimlerin bildirilmesi durumunda iletişime geçileceğini belirtti.
