Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) ev sahipliğinde 20-21 Nisan 2026 tarihlerinde Samsun’da gerçekleştirilen Türk Dünyası Şehircilik Zirvesi’nin sonuç bildirgesi, OMÜ Senato Salonu’nda düzenlenen törenle imzalandı.
Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) ev sahipliğinde düzenlen Türk Dünyası Şehircilik Zirvesi sona erdi. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallılar Heyeti Başkanı Binali Yıldırım’ın da katıldığı zirvede Türk dünyasında sürdürülebilir kentleşme politikalarının geliştirilmesi ve akademik iş birliklerinin güçlendirilmesi amaçlandı. 2 gün süren zirvenin sona ermesiyle sonuç bildirgesi yayınlandı.
TÜŞA’nın kurulması önerildi
OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın, 5 üniversitenin rektörü ve fakülte dekanlarının katıldığı toplantıda bildirge okundu. Toplanan zirve kapsamında kabul edilen bildirgede, Türk Dünyası Şehircilik Akademisi (TÜŞA) kurulması önerilerek, bu yapının şehirlerin güçlü ve zayıf yönlerini analiz eden, planlama önerileri geliştiren ve bilgi paylaşımını sağlayan bir merkez olması gerektiği vurgulandı. TÜŞA bünyesinde, Türk dünyası üniversiteleri arasında ortak araştırma, proje geliştirme ve bilgi paylaşımını sistematik hâle getirecek dijital bilgi bankaları ve açık veri platformlarının kurulması önerildi.
Akademik iş birlikleri ve değişim programları genişletilecek
Türk Devletleri Teşkilatı ve Türk Üniversiteler Birliği bünyesindeki iş birliklerinin şehircilik, sürdürülebilirlik ve sosyal dirençlilik alanlarını kapsayacak şekilde artırılması gerektiği ifade edilen bildirgede, Türk dünyasına yönelik ortak araştırma ve değişim programlarının akraba toplulukları da kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiği belirtildi. Üniversiteler öncülüğünde teknoparklar ve Ar-Ge iş birliklerinin yaygınlaştırılması, akademinin ürettiği yenilikçi yaklaşımların iyi uygulama örnekleri olarak öne çıkarılması önerilirken, Orhun Değişim Programı’nın şehircilik ve kentsel politika alanlarını önceleyen bir çerçevede genişletilmesi ve kurumsal niteliğinin güçlendirilmesi gerektiği kaydedildi.
Üniversiteler arası ağlar ve öğrenci iş birlikleri güçlenecek
Bildirgede, Türk dünyası üniversiteleri arasında kardeş üniversite, fakülte ve bölüm ağlarının kurulması; bilgi, deneyim ve destek paylaşımının artırılması gerektiği vurgulandı. Ayrıca öğrenci toplulukları için ortak iletişim platformu oluşturulması ve farklı ülkelerden öğrencilerin birlikte çalışabileceği "Sanal Tasarım Stüdyoları"nın yaygınlaştırılması önerildi.
Kentleşme anlayışı çok boyutlu ele alınacak
Kentsel planlama süreçlerinin yalnızca fiziksel dönüşüm odaklı değil; sosyal bütünleşme, yaşam kalitesi ve çevresel sürdürülebilirlik ekseninde akademik perspektifle yeniden ele alınması gerektiği ifade edilen bildirgede, kampüslerde kurulacak deneyim mekânlarının şehirlerin erişilebilirlik ve kamusal alan kalitesini artıracak şekilde tasarlanmasının önemine dikkat çekildi.
Dijital teknolojiler ve veri temelli yaklaşımlar ön planda
Üniversitelerin; afet riski yüksek ve enerji verimliliği düşük yapı stokunu belirlemek amacıyla Coğrafi Bilgi Sistemleri, uzaktan algılama ve dijital ikiz teknolojilerini kullanarak mekânsal envanterler oluşturması gerektiği belirtilen bildirgede, bu verilerin analiz edilerek öncelikli müdahale alanlarının belirlenmesi ve akıllı şehir uygulamalarının ölçülebilir göstergelerle izlenmesine akademik destek sağlanması gerektiği vurgulandı. Ayrıca üniversitelerin şehirlerin iklim risk haritalarının hazırlanması ve güncellenmesine aktif katkı sunması gerektiği ifade edildi.
Su, iklim ve akıllı şehirler için ortak platformlar önerildi
İklim değişikliği ve su güvenliği alanında ortak izleme ve politika geliştirme amacıyla "Türk Dünyası Su Platformu"nun kurulması önerilen bildirgede, karbon ve su ayak izi takibinde ortak metodolojilerin geliştirilmesi gerektiği belirtildi. Türk şehirlerinin performansını değerlendirmek amacıyla "Türk Dünyası Akıllı Şehirler Endeksi" oluşturulması önerilirken, Akıllı Ulaşım Sistemleri alanında ihtisaslaşmış üniversiteler ve akademisyenlerin belirlenerek bilimsel platformlar oluşturulması gerektiği ifade edildi.
Dirençli şehirler için ortak akademik ağ kurulacak
Bildirgede ayrıca üniversitelerin kriz yönetimi ve sosyal dirençlilik alanında veri temelli analizler ve politika önerileri geliştiren akademik merkezler arasında ortak bir ağ kurması önerildi. Türk-İslam şehircilik mirasının görünür kılınmasına yönelik dijital uygulamalar, sanal platformlar ve kültür odaklı akademik çalışmaların desteklenmesi gerektiği de vurgulandı. Türk dünyası yükseköğretim kurumları temsilcileri, "dirençli şehir, güçlü toplum, ortak gelecek" vizyonuyla hazırlanan bu bildirgeye imza atmaktan duydukları memnuniyeti ifade etti.
Program, katılımcıların fikir alışverişinde bulunarak değerlendirme ve geri bildirimlerini sunmalarının ardından tamamlandı.
Sonuç bildirgesine; Kazakistan Atyrau Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Salamat Nurmuhanulu Idrissov, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, Kuzey Makedonya Uluslararası Vizyon Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Vecdi Can, Özbekistan Yönetim ve Gelecek Teknolojileri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Muhammadismoil Mahmudov ile OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın imza attı.
