SAĞLIK - 20 Mayıs 2025 Salı 15:50

Diyalizden özgürlüğe: SEAH 250’nci böbrek naklini kutladı

A
A
A
Diyalizden özgürlüğe: SEAH 250’nci böbrek naklini kutladı

Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi (SEAH) bünyesinde faaliyet gösteren Böbrek Nakli Merkezi, kuruluşunun ardından geçen altı yılda 250 başarılı böbrek nakli gerçekleştirdi. 2019’da kurulan merkez, hastalara sadece sağlık değil, yeni bir yaşam umudu da sundu. 2022 yılında böbrek nakli olan ve düzenlenen programda konuşan Muhammed Sefa Rumeli, "Her gece yaklaşık 9 saat bir makineye bağlanıyordum. En zoru ise 6 yaşında bir oğlum vardı ve buna anlam veremiyordu. Arada rahatsızlanıyordum eve ambulans geliyordu. Oğlum ne yazık ki bu travmalarla büyüdü. Fakat Gazze’de filizlenen bir nefes bana yardım elini uzattı" dedi.


Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Böbrek Nakli Merkezi 14 Şubat 2019 tarihinde Sağlık Bakanlığı’ndan ruhsat alarak faaliyete başladı. 4 Nisan 2019 tarihinde gerçekleştirilen canlıdan böbrek nakli ile bu yolda ilk adım atılarak günümüze kadar toplam 250 başarılı böbrek nakli gerçekleştirildi. Diyalize bağlı olarak yaşamlarına devam etmek zorunda olan hastalar için umut olan merkezin, 250’nci başarılı nakil ameliyatı "250 Hayat, 250 Umut: Birlikte Başardık" adlı özel bir etkinlikle kutlandı. Bu süreçte elde edilmiş olan başarılarında paylaşıldığı ve Sakarya Üniversitesi Turgut Özal Kültür ve Kongre Merkezi’nde düzenlenen etkinlikte 2018 yılında diyaliz tedavisi gören Muhammed Sefa Rumeli’nin hastalık ve tedavi süreçleri hakkındaki konuşması duygulandırdı. Rumeli, hastalığından kaynaklı sürekli rahatsızlandığını ve o dönemde 6 yaşında olan oğlunun travma yaşadığını aktardı.



"Organ bağış miktarlarımızı artırmak durumundayız"


Gerçekleştirilen etkinlikte konuşan Sakarya İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Kayhan Özdemir, "Ülkemizde yaklaşık 70 bin vatandaşımız şu an böbrek rahatsızlığı ile mücadele etmekte ve diyaliz almakta. Şehrimizde ise diyaliz alan hasta sayımız bin kişi civarında. Bu nakillerin burada yapılabiliyor olması ve bu rakamlara ulaşmış olması onlar için de yeni bir nefes, yeni bir umut ve belki de yeni bir hayatın başlangıcı olarak nitelendirilebilir. Organ bağış miktarlarımızı artırmak durumundayız. Kadaverik nakiller bu 250 nakilin içerisinde maalesef küçük bir kısım kaplıyor. Lütfen diyaliz ve nakil tecrübelerinizi çevrenize, etrafınıza ve nakil bekleyen hastalarımıza anlatınız, onlara da bir umut olma yolunda katkıda bulununuz" dedi.



"En başarılı organ nakli merkezlerinden bir tanesine sahibiz"


Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fatih Altıntoprak, "Organ nakli Sakarya’da ilk olarak 2017 yılında birkaç kişinin düşüncesi olarak başladı. Bütün büyük projeler bir fikir ile başlar. Daha sonrasında kurumsal destek olarak her türlü teknik ve personel desteği verildi. Ve en sonunda devlet desteği de alarak Sağlık Bakanlığı onayı ile bu proje hayata geçerek bugün olduğu konuma geldi. Bugün ülkemizde en başarılı organ nakli merkezlerinden bir tanesine sahibiz" diye konuştu.



"Başarımızın en önemli sebebi ekibimizin uyum içerisinde çalışması"


Böbrek Nakli Merkezi Başkanı Doç. Dr. Necattin Fırat, "2019 yılında böbrek nakli merkezimizi açtık. Tabi bu merkezin açılması, hemen işleme konulması gibi olmuyor. Personelin eğitimi burada esas. Çünkü bu tek kişinin yapabileceği bir şey değil, bu tamamen bir ekibin yapması gereken bir şey. Ve ekibin her bir üyesi de kendi içerisinde çok değerli. Bizim buradaki başarımızın en önemli sebeplerinden biri de bizim bu ekibimizin tamamen uyum içerisinde çalışması. Ve bu başarıyı da burada gözler önüne koyuyor" şeklinde konuştu.



"250 hayata umut olmak heyecan ve gurur verici"


SEAH Organ ve Doku Nakli Merkezi Genel Müdürü Prof. Dr. Hamad Dheir, "Aslında bugün çok heyecanlıyım gerçekten gurur günümüz. Hep birlikte 250 hayata umut vermek veya umut olmak gerçekten heyecan ve gurur verici. Her sene 1 milyon nüfusta yaklaşık 160-170 kişi maalesef diyaliz hastası oluyor. Dolayısı ile organ nakli son derece önemli. Ekibimiz oldukça büyük sadece bir cerrah veya nefrolog değil, arkamızda bir ordu var. Babası, oğluna böbrek vermişti ilk vakamız bu şekilde gerçekleşti. İlk kadavradan nakil ise merkezimiz açıldıktan 4-5 ay sonra gerçekleşti. Yaklaşık 16 yıllık diyaliz makinasına bağlı olan bir amcamızdı. Başarılı bir şekilde gerçekleştirildi ve sanki canlıdan böbrek nakli olmuş gibi hasta 7’nci gününde evine rahatlıkla gönderebildik. Tabi bu sayede en sonunda 250’den fazla başarılı böbrek nakli gerçekleştirmiş olduk. Övünerek söylüyorum; hiçbir merkezde bizim kadar böbrek naklinden sonra, cerrahi ile ilişkili hiçbir ölüm söz konusu olmamıştır. İddia ediyorum böyle bir sonuç hiçbir merkezde yoktur. Organ bağışlarsak insanlar hayatlarını kaybetmeyebilir. Çünkü her yıl diyaliz hastaları veya diyalize girenlerin en az 5 bin tanesini kaybediyoruz. Şu anda organ bekleyen yaklaşık 32 bin insan var. En fazla organ bekleyenlerin de böbrek hastalarımız olduğunu vurgulamak istiyorum" ifadelerini kullandı.



"Diyaliz olmadım ama çok zor bir süreçten geçtim"


Böbrek nakli olan Şaduman Yılmaz, "Böbrek naklini merkez açıldığı zaman oldum ve 4’üncü nakilim. Hamad hocamız ve ekibi ameliyat oldum. Nakil öncesinden bahsetmek gerekirse diyaliz olmadım ama çok zor bir süreçten geçtim. Nakil olduktan sonra kendimi çok iyi hissettim. Bana böbreğini veren ablama çok teşekkür ediyorum. Şuan çok iyiyim, nakil olan tüm arkadaşlarıma da kendilerine çok iyi bakmalarını tercih ediyorum" dedi.



"Gazze’de filizlenen bir nefes bana yardım elini uzattı, o bir kahraman"


Etkinlikte duygulandıran konuşma yapan böbrek nakli olan hasta Muhammed Sefa Rumeli, "Kadavrandan nakil olan bir hastayım. 2018 yılında diyaliz hayatına başladım. Her gece yaklaşık 9 saat bir makineye bağlanıyordum. Steril edilmiş bir oda da tek başıma yatmak zorundaydım. En zoru ise 6 yaşında bir oğlum vardı ve buna anlam veremiyordu. Arada rahatsızlanıyordum eve ambulans geliyordu. Oğlum ne yazık ki bu travmalarla büyüdü. Fakat Gazze’de filizlenen bir nefes Hamad Dheir bana yardım elini uzattı, o bir kahraman. O bir doktor değil hekim, hikmet sahibi bir insan. Kendisine ve ekibine minnettarım. O geceyi asla unutmuyorum oğlumla beraber işten çıkmıştım bir telefon geldi ve uygun organ olduğunu söyleyip hastaneye çağırdılar. Ben 5’inci ve son sıradaydım. Açıkçası ben bana sıra gelmez düşüncesiyle çıkışta ne yiyeceğimi düşünürken Allah’a hamd olsun beşinci sırada olmama rağmen organ bana uydu, güzel bir ameliyat geçirdim. Benim naklimin 3’üncü yılı aynı zamanda organını bağışlayan 51 yaşında İstanbul’da beyin ölümünden dolayı hayatını kaybetmiş, adını bilmediğim o muhterem insanında vefatının 3’üncü yıl dönümü anlamına geliyor. Kendisini her zaman rahmet ve minnetle anıyorum Allah gani gani rahmet etsin. Onun da vasıtasıyla yeni bir hayata kavuştum" diye konuştu.



"Evime 5 dakika mesafede organ nakli oldum"


Yurtdışında nakil olan hastaların gruplarında olduğunu aktaran Rumeli, "Böbrek nakili hastaların hem yurtiçinde hem de yurtdışındakilerin grubuna üyeyim. Amerika’daki nakil olan kişilerin en büyük derdi; doktorlarına ve koordinatörlerine ulaşamamak. Hasta olduklarını, ateşlerinin olduklarını ve doktorlarına ulaşamadıklarını söylüyorlar. Ancak biz, günün her saatinde Hamad beye ulaşabiliyoruz ve bize cevap verebiliyor buda çok önemli bir durum. 2000 yılında Sakarya’da bir nefrolog yoktu ve rahatsızlandığım zaman rahmetli babam beni Kocaeli’deki hastaneye götürmek zorunda kalıyordu. 2022 yılında ise evime 5 dakika mesafede organ nakli oldum. Burada bu yatırımları yapan herkese çok teşekkür ediyorum" şeklinde konuştu.



Yoğun katılım


Öte yandan, düzenlenen etkinliğin Türkiye’de bir ilk olduğu belirtildi. Etkinlik, plaket takdimi ve canlı müzik performansının ardından üniversitede bulunan stadyumda böbrek hastaları ve böbrek nakli olan kişilerin, böbrek figürü oluşturduğu fotoğraf çekimi ile son buldu. Etkinliğe; AK Parti Sakarya Milletvekili Ertuğrul Kocacık, Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamza Al, Adapazarı Belediye Başkanı Mutlu Işıksu, İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Kayhan Özdemir, doktorlar ve üniversite öğrencileri katıldı.



Diyalizden özgürlüğe: SEAH 250’nci böbrek naklini kutladı

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Balıkesir Eğitimde yönetici yetiştirme programı Balıkesir’de başladı Millî Eğitim Bakanlığı tarafından, Millî Eğitim Akademisi Başkanlığı koordinasyonunda hayata geçirilen "Eğitim Kurumları Yönetici Yetiştirme Programı", 81 ilde eş zamanlı olarak başladı. Balıkesir’de gerçekleştirilen programın açılışına İl Millî Eğitim Müdürü Selehattin Kal ve eğitim yöneticileri katıldı. Programın açılışı, Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in çevrim içi bağlantıyla gerçekleştirdiği hitapla başladı. Bakan konuşmasında; eğitim yöneticiliğinin sadece idari süreçleri yürütmekten ibaret olmadığını, aynı zamanda eğitim kurumlarına yön veren güçlü bir liderlik sorumluluğu taşıdığını vurguladı. Eğitimde niteliğin artırılması, okul kültürünün güçlendirilmesi ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli hedeflerine ulaşılmasında eğitim yöneticilerinin kritik bir rol üstlendiğini ifade etti. Bakanlık tarafından yürütülen program kapsamında; eğitim kurumu yöneticilerinin mesleki gelişimlerinin desteklenmesi, yönetim becerilerinin geliştirilmesi ve eğitim faaliyetlerinin daha etkin yürütülmesi amaçlanıyor. 81 ilde uygulanacak programın yaklaşık 35 bin yönetici ve yönetici adayının katılımıyla üç aşamalı olarak gerçekleştirilmesi planlanıyor. Balıkesir’deki açılış programında konuşan İl Millî Eğitim Müdürü Selehattin Kal ise eğitim yöneticiliğinin önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı: Eğitim yöneticiliği; sadece idari süreçleri yürütmek değil, aynı zamanda okullarımıza vizyon kazandırmak, öğretmenlerimize rehberlik etmek ve geleceğimiz olan evlatlarımızın yetişmesine liderlik etmektir. Bu yönüyle okul yöneticilerimiz, eğitim sistemimizin en önemli yapı taşlarından biridir." Programın yöneticilik becerilerini geliştireceğine, eğitim liderliği anlayışına katkı sunacağına ve okullardaki eğitim kalitesini daha da güçlendireceğine inandığını belirten Müdür Kal; teknoloji yönetimi, kriz yönetimi, insan ilişkileri, etik değerler ve iletişim becerileri gibi alanlarda kendini sürekli geliştiren eğitim yöneticilerine duyulan ihtiyacın her geçen gün arttığını ifade etti. 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu kapsamında hayata geçirilen program; hafta sonlarında yüz yüze ve mahalli hizmet içi eğitim faaliyetleri şeklinde uygulanacak. Eğitimler; "eğitim liderliği", "yönetim ve koordinasyon", "kültürel duyarlılık ve iş birliği", "yönetsel etik ve değerler" ile "kişisel ve mesleki gelişim" başlıklarını kapsayan 20 farklı ders ve toplam 64 saatlik içerikten oluşuyor. Program kapsamında yöneticilere; "Kurum Sağlığı ve Güvenliği ile Afet ve Kriz Yönetimi", "Eğitimde İnsan Hakları ve Demokrasi Kültürü", "Değer ve Gelişim Odaklı Personel Yönetimi", "Stres ve Duygu Yönetimi" ile "İkiz Dönüşüm: Eğitimde Teknoloji Yönetimi ve Çevre Bilinci" gibi güncel ve kapsamlı eğitimler verilecek. 16 Mayıs tarihinde başlayan birinci grup eğitimlerinin 14 Haziran 2026 tarihinde tamamlanması planlanırken; yeni eğitim öğretim yılı başlamadan önce tüm eğitim süreçlerinin tamamlanarak görevlendirilecek yöneticilerin görevlerine hazır hâle gelmeleri hedefleniyor.
Balıkesir Çay Deresi ıslah edildi, sel ve taşkın riski azaldı Balıkesir ve ilçelerinde son dönemde yapılan taşkın kontrol tesislerinin artması, bölgedeki taşkın risklerinin ortadan kaldırılmasında önemli rol oynayacak. Balıkesir il merkezini ortadan ikiye ayıran Çay Deresi ıslah edilerek, taşkın riski ortadan kaldırıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, tarımda modern sulamayı yaygınlaştırmak, toplulaştırma çalışmalarıyla tarım arazilerinden en yüksek faydayı sağlamak, musluklara sağlıklı ve içilebilir su ulaştırmak ve yerleşim yerleri ile tarım arazilerini taşkın risklerine karşı korumak için tüm gücüyle çalışırken, sürdürülebilir su yönetimi anlayışıyla da suyun her damlasına sahip çıkıyor. Balıkesir ve ilçelerinde son dönemde yapılan taşkın kontrol tesislerinin artması, bölgedeki taşkın risklerinin ortadan kaldırılmasında önemli rol oynuyor. DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta "Hayata geçirdiğimiz taşkın koruma tesisleri ile taşkın riskini azaltıyor, vatandaşlarımızın can ve mal emniyetini güvence altına alıyoruz. Oluşabilecek taşkınlardan korunma ve daha güzel bir çevre için taşkın tesislerimizin temizlik faaliyetlerine dikkat etmeliyiz. Dere yataklarına evsel ve hayvansal atıkların atılmaması, dere yatağının daraltılmaması ve müdahale edilmemesi hususunda tüm vatandaşlarımızın duyarlı davranması çok önem arz etmektedir" dedi. Balıkesir’in Karesi ilçesinde yürütülen "Çay Deresi 4. Kısım Taşkın Koruma İnşaatı" kapsamında duvarlı kanal ve yaya köprülerine ilişkin imalatlar tamamlandı. Devlet Su İşleri Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, projedeki son duruma ilişkin yaptığı açıklamada, çalışmaların planlanan takvim doğrultusunda sürdüğünü belirterek şu bilgileri paylaştı: "Toplam bin 272 metre uzunluğunda, il merkezinden geçen derenin ıslahı kapsamında; 2 bin 544 metre betonarme duvar imalatı ile birlikte 1 adet yol geçiş yapısı, 7 adet çelik kemer yaya köprüsü, 1 adet çelik düz yaya köprüsü, 2 adet betonarme yaya köprüsü, 6 adet engelli rampası ve 2 bin 544 metre uzunluğunda çift taraflı alüminyum döküm korkuluk, alüminyum aydınlatmalar ile ferforje korkuluk imalatları tamamlanmıştır. Projenin tamamlanmasıyla birlikte Karesi ilçesi taşkın riskine karşı daha güvenli hale gelecektir." Proje ile birlikte, yerleşim alanlarından geçen Çay Deresi’nin taşkın riskinin azaltılması, can ve mal güvenliğinin artırılması hedeflenirken; modern üstyapı unsurlarıyla bölgeye estetik ve fonksiyonel bir görünüm kazandırılması amaçlanıyor. Çalışmaların kalan kısımlarının da kısa sürede tamamlanması planlanıyor.
Ankara Bir ömrü defterlere sığdırarak 59 yıldır günlük tutuyor Ankara’da yaşayan Mürsel Yetik, yaklaşık 59 yıldır yaşadığı olayları tuttuğu günlüklere yansıtıyor. Ankara’nın Polatlı ilçesine bağlı Hacıtuğrul Mahallesi’nde yaşayan Mürsel Yetik, yaklaşık 59 yıldır günlük tutuyor. Uzun yıllar çiftçilik yaparak geçimini sağlayan Yetik, sağlık sorunları nedeniyle artık çalışamasa da 1967 yılında başladığı günlük tutma alışkanlığını aralıksız sürdürüyor. Henüz genç yaşlarda askerdeyken yazmaya başlayan Yetik, geçen yıllar içinde yalnızca kendi yaşamını değil, köyünde yaşanan gelişmeleri ve dünyadaki önemli olayları da defterlerine kaydetti. Yıllar boyunca biriken onlarca defter, bugün adeta kişisel bir tarih arşivi niteliği taşıyor. Yetik’in günlüklerinde Hacıtuğrul Mahallesi’nde yaşanan gelişmelerden tarım sezonlarına, kuraklık ve yağış dönemlerinden mahalledeki önemli olaylara kadar pek çok ayrıntı yer alıyor. Bunun yanında Türkiye ve dünyada gündem oluşturan gelişmeleri de not eden Yetik, yaşanan olayların unutulmaması için yazmayı bir sorumluluk olarak gördüğünü ifade ediyor. Yaklaşık 60 yıla yaklaşan günlük alışkanlığını bırakmayı düşünmediğini dile getiren Yetik, bu işin kendisi için bir hastalık olduğunu belirtti. "Bu bir hastalık" Askere gittiği günden bu yana yazmaya devam ettiğini belirten Yetik, "23 Kasım 1967’de köyden çıktım, Afyon’a gece 2 buçukta vardım ve teslim oldum. Günlüklerimi orada yazmaya başladım. Sonra Kütahya’ya geldim, çavuş oldum ve çavuşlukta askerliğimi bitirdim. Daha sonrasında ise köyüme geldim çiftçilik yapmaya başladım. Aklıma ne geldiyse yazdım. Mesela karşı köyden biri vefat etmiş, evladı geliyor diyor ki ‘benim babam öldü.’ Ben bunu yazarım. Etraftaki köylerden duyduğumu yazarım. Televizyonda olanları da akşam olduğunda yazarım. Bu bir hastalık, bir karımız yok" diye konuştu. "Yazmaya devam edeceğim, ölünce ferahlarım" 80 yaşında olmasına rağmen hala yazmaya devam edeceğini ifade eden Yetik, "Civarımda olmuşları yazdım. Mesela köye kim gelmişse sorardım. ‘Nerelisiniz, adınız ve soyadınız ne?’ Yazmaya devam edeceğim. 80 yaşıma girdim, ölünce ferahlarım. Senesine göre defterler var. Önceden banka defterleri vardı. Onlardan da var. Bunlar ajanda. Dostlarım, yazdığımı bildikleri için bu defterleri bana hediye yollarlar" şeklinde konuştu.
İstanbul Küçükçekmece’de ‘Kendi Gölgemde’ sergisi açıldı Küçükçekmece’de 102 öğrencinin, 124 eserinin yer aldığı ‘Kendi Gölgemde’ adlı karma sergi Galeri Cennette sanatseverlerle buluştu. Küçükçekmece Belediyesi Güzel Sanatlar Akademisi’nde eğitim alan 102 öğrencinin, 124 eserinin yer aldığı ‘Kendi Gölgemde’ adlı karma sergi Galeri Cennette sanatseverlerle buluştu. Katılımcıların iç dünyalarının gölgede kalan kısımlarının dış dünyaya yansıması üzerine odaklanan ve 14 branştan oluşan serginin açılışına Küçükçekmece Belediye Başkanı Kemal Çebi, Başkan Yardımcıları İlyas Dikici ve Sedat Özkan, birim müdürleri, sergide eseri yer alan sanatçılar ve çok sayıda sanatsever katıldı. "GSA, öğrencilerin hayata başka bir pencereden baktığı bir üretim alanıdır" Sergi açılışında konuşan Küçükçekmece Belediye Başkanı Kemal Çebi, ‘’Güzel Sanatlar Akademisi, bizim için yalnızca bir eğitim merkezi değil, bireylerin yeteneklerini keşfedebildiği ve sanat aracılığıyla hayata başka bir pencereden baktığı çok kıymetli bir üretim alanıdır. Bugün geldiğimiz noktada, Güzel Sanatlar Akademimiz de 26 farklı branşta eğitim alan 720 öğrencimizle güçlü ve büyük bir sanat ailesi oluşmuş durumda. Yıl boyunca düzenlediğimiz sanatsal atölyeler aracılığıyla da yaklaşık 800 öğrenciye ulaşarak sanatın daha fazla hayatın parçası olmasına katkı sunuyoruz. Eğitimlerini başarıyla tamamlayarak, sertifikalarını alan tüm mezun ve öğrencilerimizi gönülden kutluyorum. Onlara rehberlik eden kıymetli eğitmenlerimize ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum’’ dedi. "GSA’nın bana hem maddi hem de manevi katkıları oldu" Sergide eseri bulunan Bahareh Gencer, ‘’Kat’ı sanatı ile yaptığım ve Bahar Bahçe adını verdiğim eserimle sergide yer aldım. Bir ağaç tasvirlemesini iki cam arasına yerleştirdim ve ağacın gölgesinin duvara yansımasını sağladım. Böylece serginin ana temasına göre bir eser üretmiş oldum. Kaligrafi, hat ve kat’ı branşlarında GSA’ da uzun yıllar boyunca eğitim aldım. Kendi adıma ve çocuklarım adına burada çok güzel anılar biriktirdim. GSA’nın bana hem maddi hem de manevi katkıları oldu. Birçok sergiye katıldım ve eserlerimi beğenip benimle sosyal medya üzerinden iletişime geçen, eserlerimi satın alan sanatseverler oldu. Bizlere emek veren herkese çok teşekkür ediyorum’’ diye konuştu. Sergide eseri yer alan bir başka sanatçı Engin Godollar ise ‘’Yaklaşık iki senedir GSA’da ebru eğitimi alıyorum. Meğerse içimde bir sanatçı ruhu varmış, bunu 60 yaşında GSA’da keşfettim. Sergide Letafet ve Arzı Endam adında iki tane eserim var. İlk sergim ve tarifsiz duygular içerisindeyim, böyle bir duygu ve deneyim yaşayacağım hiç aklıma gelmezdi. Ailem, dostlarım, en güzeli de Başkanımız Kemal Çebi eserlerimizi görmeye geldi, çok mutluyum. Belediyemize sunmuş olduğu imkanlar için çok teşekkür ederim’’ ifadelerini kullandı. GSA öğrencilerinin yılsonu sergisi olan ve çini, seramik, resim, resim teknikleri, temel sanat ve tasarım, sanatta tasarım ve kurgu, çağdaş sanat pratikleri, heykel, kat’ı, minyatür, tezhip, güzel sanatlara hazırlık, ebru ve bilimsel bitki tasarım branşlarından oluşan Kendi Gölgemde sergisi 15 Temmuz’a kadar Galeri Cennet’te sanatseverleri ağırlayacak.
Samsun Fındıkta kırmızı alarm: "Küresel iklim olayları, Karadeniz’de fındık sulamasını zorunlu hale getirdi" Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, küresel iklim değişikliğiyle birlikte Karadeniz Bölgesi’nde yaşanan sürecin fındıkta sulamayı zorunlu hale getirdiğini, fındıkta sulamanın artık bir lüks değil zorunlu ihtiyaç olduğunu ifade etti. Düzensiz yağış rejimleri, yaz kuraklıkları, artan sıcaklıklar ve uzun süren susuz dönemler; Türkiye’nin stratejik tarım ürünlerinden biri olan fındık üretimini doğrudan etkiliyor. Uzmanlar, bugün gelinen noktada "Karadeniz’de sulama gerekmez" anlayışının günümüz iklim şartlarıyla örtüşmediğini belirtiyor. OMÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, geçen sene oldukça kayıp yaşanan fındıkta sulamanın önemine değinerek açıklamalarda bulundu. "Fındıkta sulama lüks değil, zorunlu ihtiyaç" Eskiden oluşan algıların iklim şartları ile birlikte değiştiğini ifade eden Prof. Dr. Yusuf Demir, "Son yıllarda yaşanan küresel iklim olayları, iklimdeki değişiklikler, tarımsal üretimdeki baskıları her geçen gün artırıyor. 2025’te tarımsal üretimde ciddi krizler yaşadık. Meyvecilik ve fındık üretiminde sıkıntı yaşadık. Eskiden ’fındık üretiminde Karadeniz’de sulamaya ihtiyaç yok’ gibi bir algı vardı. Küresel iklim değişikliğiyle birlikte bu algı değişmeye başladı. Karadeniz Bölgesi’nde yaşanan süreç, fındıkta da sulamayı zorunlu hale getirmiştir. Fındıkta sulama artık bir lüks değil, zorunlu ihtiyaçtır. Çalışmalar şunu göstermiştir ki fındıkta yapacağımız sulamayla birlikte üretimde, verimde yüzde 60’a kadar artış sağlayabileceğimizi göstermektedir. Bu durum; arazinin coğrafyasına, topografik eğimine, ürünün çeşidine ve iklim faktörlerine bağlı olarak değişmektedir. Fındıkta sulama yapmadığımız zaman sadece verim düşüklüğü değil, aynı zamanda üretilen ürünlerde kalite, ürün iriliğinde, dane çapında ve boş fındık sayısının artması gibi birçok problemle karşılaşıyoruz. Onun için de bizim mutlak suretle artık özellikle Samsun başta olmak üzere Karadeniz’in sahil kesimi, öncelikle yani 450 rakımın altındaki bölgeler olmak üzere önümüzdeki süreçlerde sıcak yaz aylarında ciddi anlamda sulamayı düşünmek ve projelerini almak durumundalar" dedi. "Fındık sulaması olgunlaşma ve iriliği artırırken, donma riskini azaltıyor" Sulamanın fındığın olgunlaşmasında ve dış etkenlere karşı korunmasında hayati önem taşıdığına değinen Prof. Dr. Demir, "Fındık sulamasını sadece bu seneki verim ve üretim açısından da değerlendirmemek lazım. Özellikle mayıs sonu, haziran başında yapılan sulamaların fındıkta meyve olgunlaşması ve donma ile ilgili fayda sağladığını; haziran sonu, temmuz başında yapılan sulamanın ise özellikle meyvelerde iriliği, boş meyve oranlarının azalmasını ve hatta meyvenin kalitesinin iyileşmesini sağladığını yine yapılan çalışmalar ortaya koymuştur. Tabii temmuz-ağustos aylarında yapılan sulama ise hem bu seneki fındığın daha kaliteli üretilmesi, elde edilmesi hem de bir sonraki sene fındık sürgünlerinin daha iyi gelişmesi, dolayısıyla bir sonraki yıldaki üretimi de etkilemesi açısından önemlidir. Yani aynı zamanda sulama, yıllarca fındıkta önemli bir problem olan periyodisite yani yıllık dalgalanma açısından da önemli bir çözüm üreten ana araçlardan bir tanesi haline gelecektir. Onun için bizim mutlak suretle fındıkta sulama çalışmalarına ve bütün projelerimizde sulamaya öncelik vermemiz gerekmektedir. Bu anlamda yapılacak çalışmalar bilimsel anlamda şu anda farklı kurumlarımızda yapılıyor ama bizim mutlaka fındıkta modern sulama teknikleri nelerdir ve modern sulamayı nasıl yaparız noktasında hem yerel yöneticilerimizi hem de çiftçilerimizi aydınlatmamız gerekiyor. Fındıkta söylediğimiz bu faydaların sağlanabilmesi için damla sulama gibi veyahut da uygun olan oranlarda veya alanlarda belki mini yağmurlama başlıklarıyla fındık altı sulama gibi sistemlerle daha uygun, daha verimli sulamayı gerçekleştirebiliriz. Aynı zamanda tabii ki kırsal alanda yaşayan insanların gelir seviyesini yükseltmek, onların yaşam standartlarını artırmak için de buna ihtiyaç vardır. Bu anlamda yerel yöneticilerin bu projelere öncelik vermesi, artık Karadeniz’de Ordu ve Giresun, Trabzon dahil olmak üzere pek çok ilimizde fındık sulamasını ciddi anlamda önceliklendirmeye yarar vardır" diye konuştu. "Gelecek yıllarda fındığın Karadeniz’de yetişme şartları zor hale gelecektir" İklim değişikliklerinin böyle devam etmesinin Karadeniz’deki fındık üretim şartlarını zorlaştıracağına da değinen Demir, ayrıca şunları söyledi: "Küresel iklim etkisi bu şekilde devam ettiği sürece ki inşallah yapılacak tedbirlerle bunların önüne belli ölçüde geçebiliriz ama böyle devam ettiği sürece Karadeniz’in ısınması, Akdeniz’in ısınması sonucunda aynı zamanda ülkemizin ürün deseninde, üretim alanı değişiminde de ciddi farklar oluşmakta ve gelecek yıllarda fındığın Karadeniz’de yetişme şartları zor hale gelecektir. İşte bu durumda mutlaka şimdiden alınacak tedbirler ve sulama çalışmaları önemli ve ciddi bir çözüm olacaktır. Onun için fındık sulamasının bugünlerde böyle bir yağışlı ortamda konuşulması bence bugün konuşacağız ki yarın problemi yaşadığımızda çözüm üretelim. Çünkü problem yaşadığında çözüm üretmek artık geçmişte kalan düşüncelerden oluşmaktadır. Biz bugün artık problemi önceden tespit edip, problem yaşamadan çözümler üretecek analiz ve uygulamaları gerçekleştirmemiz gerekiyor. Onun için fındık sulaması çok önemli bir kavram ve Karadeniz Bölgesi’nde, tabii Batı Karadeniz de bunun içerisinde ama özellikle Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi’nde bundan sonraki süreçte mutlaka fındık sulaması çalışmaları önceliklendirilmeli ve bununla ilgili projelere öncelik ve destek verilmelidir."
Adana Adana’da polis kağıt oyununa ara verdirip, boğulma bilgilendirmesi yaptı Adana’da havaların aşırı ısınmamasına rağmen 8 gencin boğulması üzerine Toplum Destekli Polislik Şube Müdürlüğü ekipleri harekete geçip, ev ev, kahvehane kahvehane gezerek anne ve babaları uyardı. Havalar aşırı ısınmasa da güneşi gören Adanalı gençler serinlemek için sulama kanalı, nehir ve göle girmeye başladı. Her yıl ortalama 25 gencin boğulduğu Adana’da bu yıl havalar yeterince ısınmamasına rağmen 8 kişi boğuldu. Bu durumu üzerine Adana Emniyet Müdürlüğü Toplum Destekli Polislik Şube Müdürlüğü ekipleri harekete geçti. Polis kanallara "Arkadaşını uyar, kanaldan uzak" dur yazılı pankart astı. Polis daha sonrada özellikle kanal kenarındaki evleri tek tek gezip anne ve babaları çocuklarına sahip çıkması konusunda uyardı. Polis çocukların boğulmasıyla sonuçlanan olaylarda herkesin canının yandığını aynı zamanda 18 yaşından altındaki şahısların boğulması durumda anne ve babanın sorumluluğunun olduğunu bu durumun yargılanmaya kadar gidebileceğini belirterek uyarıda bulundu. Polisin uyardığı vatandaş Ali Çiftçi, "Zamanında küçükken ben de girmiştim. Ama şu anda girmiyorum. Ailelerin başı bu tarz olaylardan çok yandı. O yüzden kanallara girmeyin" dedi. Polis daha sonra mahalledeki kahvehaneleri de tek tek gezerek uyarıda bulundu. Kahvehanede "batak" oyununa ara verdiren polis boğulma konusunda babaların ne yapması gerektiğini anlattı. Oyun oynayan vatandaşlardan Ziya Yılmaz, "Bu bilgilendirme için polislerimize teşekkür ediyorum. Burada çok boğulma olayları oluyor. Vatandaş olarak ne kadar uyarsak da yüzme olayları devam ediyor. İnşallah polislerinizin sayesinde boğulmalar azalacaktır" diye konuştu. başka bir kahvehane sakini Hanifi Akçalı ise, "Buraya girenleri uyarıyoruz. Ben hayatım boyunca bu sulama kanalına girmedim. Güzel yüzerim ama yine de girmem. Ne kadar iyi yüzüyorum desen de bir kramp girdi mi kurtulamazsın. Polisler ev ev geziyor, çok güzel bir şey. Polislerimize güveniyoruz" dedi.