Vakıflar Haftası kapsamında düzenlenen "Anadolu STK’ları Buluşması" programı; sivil toplum temsilcilerini, eğitimcileri bir araya getirdi. Vakıf kültürünün toplumsal dayanışma, eğitim ve kültürel miras alanındaki önemine dikkat çekmek amacıyla gerçekleştirilen programda, Palet Türk Müziği İlkokulu’nun eğitim vizyonu ve Türk müziğine yönelik çalışmaları tanıtıldı.
Vakıflar 2. Bölge Müdürlüğü ile Palet Türk Müziği İlkokulu iş birliğinde düzenlenen program, okul gezisiyle başladı. Ardından vakıf temsilcileri okul bünyesindeki Türk Müziği Müzesi’ni ziyaret etti. Okulun özgün eğitim modeli hakkında bilgi alan misafirler, ardından Çinuçen Tanrıkorur Salonu’nda Kazasker Mustafa İzzet Efendi Sınıfı öğrencilerinin hazırladığı özel konseri takip etti. "Yağmur Geçti, Kar Geçti", "Cıp Cıp Cücelerim", "Burası Çanakkale" gibi anlamlı eserlerin icra edildiği konser, katılımcılardan büyük beğeni topladı. Etkinliğin devamında YETEV Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Gülçin Yahya Kaçar, İstanbul Vakıflar 2. Bölge Müdürü Arif Özsoy, Palet Türk Müziği İlkokulu Kurucu Temsilcisi Yüce Gümüş ve vakıf temsilcilerinin katılımıyla kapsamlı bir istişare toplantısı gerçekleştirildi.
"Bir kimliğin, bir kültürün korunmasının ne denli önemli olduğunu Cinuçen Tanrıkorur’dan öğrendim"
Toplantıda kendi müzik yolculuğundan ve kültürel ihyanın öneminden bahseden Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
"Benim Türk müziğiyle tanışmam ve gerçekten hayatımda çok iz bırakan insanlardan bir tanesi, rahmetli hocam Cinuçen Tanrıkorur’dur. Tabii hoca çok mükemmeliyetçi, çok farklı bir karakter idi. Gittiği yerlere yanında gitmek, evinde sohbetinde bulunmak, anlattığı müzikle ilgili, kültürle ilgili sohbetlere tanıklık etmek bana ciddi bir ufuk kattı. Bir kimliğin, bir kültürün korunmasının, yeni nesillere aktarımının, ihyasının ne denli önemli olduğunu ne denli hayati öneme sahip olduğunu ondan öğrendim diyebilirim."
"Dilin kodlarıyla oynadığın zaman bütün aktarımı kesmiş oluyorsun"
Kültürel mirasın korunmasında dilin hayati bir rol oynadığını vurgulayan Necmeddin Bilal Erdoğan, konuşmasını şu sözlerle sürdürdü:
"15 yıllık süreçte Türkiye’deki vakıflar, dernekler, kuruluşlarda yaptığımız çalışmaların merkezinde de bu var aslında. Geleneksel sporlarla ilgili bir şey yaparken de kültürün, kimliğin ihyasına çalışıyoruz. Müzik okulumuz zaten kültürün, kimliğin ihyası. Ama yetiştirdiğimiz diğer üniversitelerimizdeki, okullarımızdaki, yurtlarımızdaki öğrencilere de aşılamaya çalıştığımız bir ruh var. Yani okulda çocuklar matematik, Türkçe, fen bilgisi hepsini öğreniyorlar; robotik atölyeleri var, zamanın gerekleri neyse onları öğreniyorlar. Ama ’Ben bir Müslüman olarak, bir Türk olarak benim bir tarihim var, bir mirasım var, beni ben yapan şeyler var; benim bunlardan uzaklaşmamam lazım, bunları kuşanarak geleceğe yürümem lazım’ şiarıyla yetiştirmek derdimiz ve kaygımız. Bunun içerisinde dilin korunması, kelime dağarcığımızın yeniden ihyası var; çünkü yüz yıl önceki Türkçeyi bugün çocuklarımızın okuyamamasından mustaribiz. İngilizcede, İtalyancada, Fransızcada mesela böyle şeyler söz konusu değil; eski metinleri de beş yüz yıl önceki metni bile açıp bugün okuyabiliyorsunuz. Ama bırakın önemli divan şairlerimizden bir tanesini okumayı, Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi’ni bile bugün çocuklarımızın okuyup anlaması mümkün değil. Dilin kodlarıyla oynadığın zaman bütün aktarımı kesmiş oluyorsun. Çünkü dil aslında binlerce yıllık bir kültürel pişmenin, olgunlaşmanın, demlenmenin neticesinde oluşan bir şeydir."
"On senede bir tanecik Itri, Sadettin Kaynak, Alaeddin Yavaşca çıksa bizim için büyük bir fetih olur"
Türk müziğinin kökenlerine ve okulun misyonuna dair önemli açıklamalarda bulunan Erdoğan, "Bu kadar kadim bir müzik geleneğimizin olduğunu çocuklar bilmiyorlar. Enstrümanın ismini duymamış, enstrümanı görünce ne olduğunu bilmiyor, sesini tanımıyor. Bizi biz yapan şeyler bunlar olmuş Anadolu’da. Sonuçta bizim Türkler at üstünde yaşamışlar ve at üstünde omuzunda da yayı var. Şimdi at üstünde giderken yayla ilk başta muhtemelen ses çıkarmaya başlamış ve onun arkasına bir kabuk koyduğu zaman ikinci teli de takarak işte kopuz meydana çıkmış. Yani kopuza baktığınız zaman ne kadar yaya benzediğine insan şaşırıyor ve hani tarihçiler, antropologlar da bunun birbiriyle ne kadar ilişkili olduğunu tespit ediyorlar. Ondan sonra kopuzdan uda gelmişiz. Ud Avrupa’ya lavta olarak gitmiş, lavta gitar olmuş vesaire. Bunların aslında birbiriyle ne kadar akraba olduğu ama bizdekilerin bizim değerlerimizi yansıttığını çocuklarımıza aktarmaya çalışıyoruz. Yetenek sınavıyla bu okula her sene 24 çocuk alıyoruz ama inanın on senede bir tanecik Itri çıksa, bir tane Sadettin Kaynak çıksa, bir tane Alaeddin Yavaşca çıksa, Türk müziğinin yaşatılması, yeni nesillere aktarılması için büyük fetih olur anlamında görüyorum" ifadelerini kullandı.
"Her velinin muhakkak manevi olarak da okula sağlayabileceği bir şey vardır"
Toplumun her ferdinin kamu kurumlarını sahiplenmesinin önemine ve vatandaş desteğinin kritik rolüne dikkat çeken Erdoğan, eğitim süreçlerinde sadece maddi desteklerin değil, velilerin sahip olduğu bilgi, beceri ve tecrübelerin okullara aktarılmasının hayati bir rol oynadığını vurguladı. Okul-aile iş birliğinin yapıcı bir ruhla, eğitimin niteliğini artırmaya odaklanması gerektiğini belirten Erdoğan, gönüllülük esasına dayalı bu dayanışma modeline dair şu ifadeleri kullandı:
"Okul aile birlikleri, yapıcı olarak eğitime katkı sağlasa eğitimin sonuçlarını en hızlı değiştirecek kurumlarımız. Her bir velinin sadece maddi değil manevi olarak da; örneğin gelir çocuklara mesleğini öğretir, futbol oynayan çocuklara futbol koçluğu yapar, güreşmeyi bilen veli gelir çocuklara güreş kulübü açar, her bir velinin muhakkak okula sağlayabileceği bir şey vardır."
"Peygamberimiz yakından uzağa doğru yardımı ve ünsiyeti bize vaaz etmiştir"
Sivil toplum kuruluşlarının (STK) kendi faaliyet alanlarının ötesinde, içinde bulundukları toplumun tüm katmanlarına dokunması gerektiğini ifade eden Erdoğan; yardımlaşma kültürünün yakın çevreden başlayarak yaygınlaşması gerektiğini belirterek şunları söyledi:
"İlgilendiğiniz bir okul mu olur, ilgilendiğiniz bir kamu kurumu mu olur ne olursa gidiyorsunuz; diyorsunuz ki ’Ben bir vakıfım, var bazı imkanlarım. İnsan gücüm var, param var, şuyum var, buyum var. Ben size destek olmak istiyorum.’ İcabında istikametini beğenmiyorsanız istikametini düzeltirsiniz, eksikliğini giderirsiniz, orada mahallenin teveccühünü kazanırsınız. Yani bu çok önemli. Çünkü Peygamber Efendimiz(Sallallahü teala aleyhi ve sellem)’in sünnetinde şunu görüyoruz: Önce akrabasına, sonra komşusuna... Böyle yakından uzağa doğru yardımı, ünsiyeti Peygamberimiz hep bize vaaz etmiş. Demek ki yakından başlamak, yakınımızdakiler tarafından bilinmek, onlara güzel hizmetler sağlamak önemli bir iş. Sivil toplumun da nerdeyse merkeziniz, nerede bir şeyiniz varsa orada muhakkak bir kamu kurumuna destek olmayı bence gündeminize almalısınız inşallah."
Hayırseverliğe dair toplumsal bilinç vurgulandı
Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün bütçe yapısı ve vakıf eserlerinin ihyasına yönelik toplumdaki farkındalık düzeyine de değinen Erdoğan, hayırseverlerin bu süreçlere katılımının önemine dikkat çekerek şunları kaydetti:
"Vakıfların, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün devlet bütçesi kullanmadığını kimse bilmez. Vakıflar Genel Müdürlüğü sadece vakıfların gelirleriyle işleyen aslında özerk bir kamu kuruluşu. Yani tam olarak kamu diyemiyorsunuz, çünkü o zaman devlet bütçesinden de para vermesi lazım, vermiyor. Vakıflar tamamen kendi gelirleri, hayırseverler, vakıf nizamnameleri, vakıf senetleri bunlara göre yürüyen bir yapı. Mesela geçenlerde bir yerdeki bir vakıf eseriyle ilgili konuşuyorduk. ‘Ya vakıflar bunu niye yapmıyor?’ falan ama bunu söyleyen kişi aslında imkanıyla orayı yapabileceğinin farkında değil. ’Vakıflara bağış yapabiliyor muyuz?’ dedi. Yani Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne bağış yapılabildiğini bilmiyor mesela. Yani bir hayırsever gelse ’Ben şu vakıf eserinin ihyasını istiyorum, parası da benden’ dese bölge müdürümüz hemen projelerini çıkarır, ihalesine çıkar, o iş yapılır mesela. Ama toplumda bunlarla ilgili de bilincin biraz düşük olduğunu maalesef görüyorum."
"Türk musikisi geçmişte yasaktı"
İstişare toplantısında konuşan Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyesi, ud sanatçısı ve akademisyen Prof. Dr. Gülçin Yahya Kaçar, Türkiye’deki müzik eğitiminin geçmişteki katı engellerine ve verdiği kişisel mücadeleye dair şu ifadeleri kullandı:
"Böyle mekanlarda Türk musikisinin icra edildiğini görmek bizim için olağanüstü güzellikte olaylar. Çünkü ben zorunluluktan Batı müziği okumak zorunda kalan bir genç ve çocuk olmuştum Türkiye’de. Ankara Gazi Üniversitesi’nden mezunum müzik bölümünden. O zamanlar gizli gizli hocamdan ud dersi alıyordum. Neden gizli gizli alıyordum? Çünkü Türk musikisi yasaktı. Sene 1984 ve 88 yıllarından bahsediyorum. O zaman nasıl bir mücadeleye girdiğimin farkında değildim tabii öğrenci olarak."
Kaçar: "Musikinin verdiği mesaj çok kıymetli"
Müziğin sadece teknik bir sanat değil, aynı zamanda manevi bir yolculuk ve kimlik mücadelesi olduğunu vurgulayan Kaçar, değerlendirmelerini şöyle tamamladı:
"O zamanlar bunun bir sağ sol mücadelesi olduğunu düşünürdüm fakat yaşım ilerleyip unvanlarımı almaya başladıktan sonra, onun aslında inanan-inanmayan kavgası olduğunu fark ettim. Onun için musiki deyip geçmemek lazım. Musikinin verdiği mesaj çok kıymetli ama hangi musikiyle hemhal olduğunuz da çok önemli. Sizi Yüce Rabbimize götüren musikileri ben helal musiki kategorisinde kabul ederek öğrencilerimi de o minvalde yetiştirmeye çalışıyorum."
Kaçar, konuşmasının ardından Cinuçen Tanrıkorur’un hafızalarda iz bırakan "Köyde Sabah" (Tarla Dönüşü) adlı eserini icra ederek dinleyicilere duygu dolu anlar yaşattı.
"Zincirin halkaları gibiyiz, ne kadar koordineli çalışırsak daha güzel işler yaparız"
Konuşmasında vakıflar arasındaki iş birliğinin önemine dikkat çeken ve yapılan çalışmaları özetleyen Özsoy, kurum ve sivil toplum kuruluşları arasındaki bağı güçlendirdiklerini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Vakıflarımızla çok koordineli çalıştığımıza inanıyoruz. Hakikaten şöyle bir özetleyecek olursak 2,5 yıl oldu biz Vakıflar Bölge Müdürlüğü’ne geleli. Önce ’Gelin tanış olalım’ dedik. Ellişer vakfımızı davet ettik. Biz konuştuk o süreçte. Özet şuydu: neticede zincirin halkaları gibiyiz. Ne kadar koordineli çalışırsak daha güzel işler yaparız birlikte, bunları anlattık arkadaşlarımıza."
"Kahve bizden, sohbet sizden diyerek vakıflarımızı dinliyoruz"
Vakıfların sorunlarını ve projelerini yerinde dinlemek amacıyla başlattıkları "Kahve bizden, sohbet sizden" programının verimliliğine de değinen Özsoy, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Akabinde yine çeşitli programlar vesaire yaptık. Beşincisini yapıyoruz, beşinci programımız da vakıflarla: ’Kahve bizden, sohbet sizden’. 15 vakfımızı davet ediyoruz. Burada biz konuşmuyoruz. Burada vakıflarımız konuşuyor. Biz kahvemizi ikram ediyoruz, vakıflarımızı dinliyoruz ve biz çok keyif alıyoruz. Çok güzel notlarımızı alıyoruz, çok güzel dersler çıkartıyoruz. Hangi vakıflarımız neler yapıyor veya neler yapmak istiyor. Bize düşen nedir burada Vakıflar Bölge Müdürlüğü olarak veya Genel Müdürlük olarak, Genel Müdürlüğümüze bunları paylaşıyoruz. Elhamdülillah o kadar güzel bir mesafe aldık ki kısa bir sürede."
"Sadece enstrüman çalan değil, entelektüel donanımı yüksek sanatçılar yetiştiriyoruz"
İstişare toplantısında okulun eğitim felsefesini anlatan Palet Türk Müziği İlkokulu Kurucu Temsilcisi Yüce Gümüş, sanat eğitiminde akademik derslerin ihmal edilmesinin büyük bir yanılgı olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Eğer bir sanat ya da spor okuluna gidecekse çocuklar akademik derslerin gereksizliğiyle alakalı bir kanaat var nedense eğitim camiasında. Ama bu maalesef bir sanatçı, örnek ulusal ya da uluslararası sizi temsil edecek bir kişi değil bir çalgıcı yetiştirilmesine sebebiyet veriyor. Yabancı dilden arındırılmış, entelektüel donanım ve birikimden kasıtlı olarak uzak tutulmuş, sadece enstrüman çalan insanlar işte maalesef ki sizi temsil edemiyorlar. Biz burada ona çok özen gösterdik, hakikaten özverili bir ekip var. Akademik eğitimleri çocuklarımızın son derece üst seviyede ve müzik eğitimleri keza öyle. İki okula geliyorlar gibi."
Gümüş: "Burası, Türk müziğine iade-i itibar projesidir"
Cumhuriyet tarihinde müziğe yapılan müdahalelerin aksine kadim bir geleneği kurumsal olarak himaye ettiklerini belirten Gümüş şu ifadeleri kullandı:
"Özellikle Cumhuriyet tarihinde yapılmış pek çok hata ve kasıtlı müdahalenin burada yapılmadığı bazı kurgular olduğu için biz yeni bir şey ortaya koymadık ama 750 yıllık sistematik bir müzik öğreniminin ve Allah ve Resulü’ne hizmet etmek için bir eğitim vasıtası olarak kullanılmış müziğin kurumsal anlamda himaye edildiğini arz etmek isterim. Gülçin hocam bizim hocamızdır; çok büyük gayret sarf etmiş, önümüzü açmış, örnek aldığımız isimlerdendir. İşte onların yaptıklarını ileriye götürebilsek ne mutlu. Sadece şu slogan gibi cümleyi söylemek istiyorum: ‘Burası, Türk Müziği’ne İade-i İtibar Projesi’dir. Bu zamana kadar çeşitli gayretler oldu ama bizim bahtiyarlığımız, biz rahatlamış, Cumhurbaşkanımızın rahatlatmış olduğu bir ortamda artık bizim ileriye götürme, hocaların mücadelesini verdiler şimdi biz bu konforlu alanı ileri götürmezsek büyük bir vebal altında olduğumuzu düşünerek böyle çalışmalar yapmaya gayret ediyoruz."
Vakıflar Haftası’nın taşıdığı manevi ve kültürel anlam doğrultusunda gerçekleştirilen bu buluşmanın; vakıf geleneğinin yaşatılması, sivil toplum kuruluşları arasındaki iletişimin güçlendirilmesi ve kültürel mirasın yeni nesillere aktarılması açısından önemli katkılar sunmasının amaçlandığı belirtildi.
