ABD Başkanı Donald Trump, Ürdün Kralı II. Abdullah ile Beyaz Saray’da bir araya geldi. Görüşme öncesi iki lider Gazze ile ilgili değerlendirmelerde bulundu. Trump, bölgeyi güvenli ve yaşanabilir hale getirmek için kapsamlı bir yeniden inşa sürecinin başlatılacağını söyledi.
"Ürdün ile İlişkimiz Her Zaman Güçlü Oldu"
Trump, Ürdün Kralı II. Abdullah’ı ve beraberindeki heyeti ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, iki ülke arasındaki yakın iş birliğini övdü. Trump, "Büyük bir lider, harika bir insan ve ülkesinde olağanüstü bir iş çıkaran dostum. Az önce kısa ama verimli bir görüşme gerçekleştirdik. Şimdi daha kapsamlı bir toplantı yapacağız. Ürdün ile olan ilişkilerimiz her zaman güçlü olmuştur ve benim başkanlığım döneminde bu bağ daha da kuvvetlendi. Ürdün’ün temsil ettiği değerler bizim için çok önemli. Bugün burada sizi ve oğlunuzu ağırlamak benim için bir onurdur" dedi.
"ABD Gazze’yi satın almayacak"
"ABD'nin Gazze'yi satın alacağı iddiaları doğru mu?" sorusuna Trump, "Hayır, ABD Gazze’yi satın almayacak. Satın alacak bir şey yok çünkü burası savaşla harap olmuş bir bölge. Biz, bölgedeki güvenliği sağlayacağız ve burayı geliştireceğiz. Gazze’yi elinde tutacak, yönetecek ve barışı sağlayacağız" cevabını verdi.
Trump, Gazze’nin yeniden inşa edilmesi ve ekonomik kalkınmasının sağlanması için büyük bir yatırım yapılması gerektiğini belirterek, "Orada büyük ekonomik yatırımlar yapacağız. Beyaz Saray, vergi mükelleflerinin paralarının bu iş için kullanılmayacağını açıkça belirtti. Yani hiçbir şey satın almayacağız. Buraya sahip olacağız, burayı elimizde tutacağız ve burada barış olmasını, herhangi bir sorun yaşanmamasını ve buranın çok düzgün bir şekilde işletilmesini sağlayacağız. Oteller, ticaret merkezleri, konut projeleri ve iş yerleri inşa ederek Gazze’yi modern bir bölgeye dönüştüreceğiz. Şu anda Gazze’deki mevcut durum kabul edilemez. Sürekli olarak savaş, yıkım ve yerinden edilmeler yaşanıyor. ABD’nin bu toprak parçasını kontrol etmesiyle birlikte Orta Doğu'da ilk kez istikrar sağlanabilir ve Filistinliler ya da şu anda Gazze'de yaşayan insanlar başka bir yerde güzel bir şekilde yaşıyor olacaklar. Biz, buraya istikrar ve refah getireceğiz" dedi.
"Batı Şeria’daki durum şu anda iyi ilerliyor"
"İsrail’in Batı Şeria’yı ilhak etmesine izin vermeyeceğinize dair bir garanti verebilir misiniz?" sorusuna Trump, bu sürecin doğal bir şekilde ilerleyeceğini düşündüğünü belirterek, "Bunun kendiliğinden çözüleceğini düşünüyorum. Batı Şeria’daki durum şu anda iyi ilerliyor. Bugün bu konuyu derinlemesine ele almıyoruz, ancak gerekli adımların atıldığına inanıyorum. Bölgedeki diğer liderlerle de bu meseleyi görüştük ve herkes, sürecin barışçıl bir şekilde ilerlemesi gerektiğini kabul ediyor" ifadelerini kullandı.
Trump, Hamas’a esirleri serbest bırakması için cumartesi gününe kadar süre verdiğini hatırlatarak, "Bu süreye uyacaklarını sanmıyorum. Bence sert adamı oynamak istiyorlar ama göreceğiz" dedi.
"Onlar Gazze dışında bir alternatifin mümkün olduğunu hiç bilmediler"
"Filistinlilerin Gazze’den çıkarılması öneriniz büyük tepkilere neden oldu. Onları nerede yaşatmayı planlıyorsunuz?" sorusu yöneltilen Trump, bu sürecin bölgesel liderlerle ortaklaşa yönetileceğini belirterek, Filistinliler için yeni bir yaşam alanı oluşturma fikrinin Ürdün, Mısır ve diğer bölgesel aktörlerle ele alınacağını ifade etti.
Trump, "Bu benim tek başıma karar vereceğim bir şey değil. Bölgesel liderlerle birlikte belirleyeceğimiz bir süreç olacak. Benim onların yaşamasını istediğim yer değil, sonuçta grup olarak bizim seçtiğimiz yer. Ürdün'de bir parsel toprağımız olacağına inanıyorum. Mısır'da bir parsel toprağımız olacağına inanıyorum. Başka bir yer de olabilir ama bence görüşmelerimizi bitirdiğimizde, onların çok mutlu ve çok güvenli bir şekilde yaşadıkları bir yerimiz olacak ve biliyorsunuz, unutacaklar. Ürdün, Mısır ve diğer ülkelerle görüşerek, Filistinliler için güvenli bir yaşam alanı oluşturacağız. Mısır'la da bir şeyler yapabileceğimizi biliyorum, inanıyorum ki, yüzde 100 değil ama yüzde 99 Mısır'la bir şeyler yapacağız. Filistinliler Gazze dışında bir alternatifin mümkün olduğunu hiç bilmediler. Şimdi onlara daha iyi bir seçenek sunacağız" dedi.
"Bizim sunduğumuz seçenekleri gördüklerinde, gönüllü olarak taşınmak isteyecekler"
"Filistinlilerin Gazze’den ayrılmak istememesi durumunda nasıl bir yol izlenecek?" sorusuna ise Trump, "Bence bu süreç herkes için çok olumlu olacak. Filistin halkı, daha güvenli, daha modern ve daha iyi bir yaşam sürme fırsatına sahip olacak. Bizim sunduğumuz seçenekleri gördüklerinde, gönüllü olarak taşınmak isteyecekler" dedi.
Trump ve Kral II. Abdullah, bölgesel barışın sağlanması için ABD ve Arap ülkeleri arasında güçlü bir iş birliği gerektiğini vurgulayarak, "Gazze’nin yeniden inşası ve Filistinliler için daha iyi yaşam şartları sağlanmasının Orta Doğu’daki gerilimi azaltacağını" ifade etti. Trump, "Bu plan, Orta Doğu’ya barış getirecek ve tüm taraflar için büyük bir fırsat olacak" dedi.
"Orta Doğu’daki barışı tesis etmek için sizinle birlikte çalışmaya devam etmek istiyoruz"
Kral II. Abdullah ise yaptığı açıklamada, ABD ile Ürdün arasındaki özel ilişkiye vurgu yaparak, bölgesel barış için Trump yönetimiyle iş birliğine devam edeceklerini belirterek, "Sayın Başkan, öncelikle nazik sözleriniz için teşekkür ederim. Ayrıca, bu kadar kısa sürede bizi ağırlamanız ülkelerimiz arasındaki özel ilişkinin bir kanıtıdır. Aramızdaki bu kişisel ilişki, nesiller boyunca süregelen güçlü bir bağın devamıdır. Orta Doğu’da ciddi zorluklar var. Ancak, şu anda, bölgeye istikrar, barış ve refah getirebilecek güçlü bir lider görüyorum. Orta Doğu’daki barışı tesis etmek için sizinle birlikte çalışmaya devam etmek istiyoruz. Hepimizin ortak sorumluluğu, ABD’nin desteğiyle bu hedeflere ulaşmak için elimizden geleni yapmak olacaktır. Bugün burada çok önemli konuları ele alacağız" dedi.
İsrail’in muhtemel ilhak planlarına karşı Arap ülkelerinin ortak bir tutum sergilemesi gerektiğini vurgulayan Kral Abdullah, Ürdün’ün Mısır ve diğer Arap ülkeleriyle birlikte bir plan üzerinde çalıştığını belirterek, "Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın davetiyle Riyad’da bu konuyu görüşeceğiz. Sanırım daha önce de söylediğim gibi Başkan Mısır'ın bu planı sunmak için gelmesini bekliyor, dediğim gibi biz de Başkan ve ABD ile nasıl çalışabileceğimizi görüşmek üzere Suudi Arabistan'da olacağız. Bence Mısırlılar gelip planı Başkan'a sunana kadar bekleyelim ve acele etmeyelim" dedi.
Kral Abdullah, Gazze’de sağlık hizmetlerine erişimi olmayan 2 bin çocuğun Ürdün’e getirilerek tedavi edilmesi için bir insani yardım programı başlatacaklarını açıklayarak, "Bugün burada ele alacağımız konular arasında, Gazze’den acil tıbbi yardım bekleyen 2 bin çocuğun Ürdün’e getirilmesi var. Bu çocuklar ya kanser hastası ya da ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele ediyor. Onları bir an önce Ürdün’e ulaştırmayı amaçlıyoruz" ifadelerini kullandı.
Kral Abdullah, ABD ile iş birliği içinde bölgedeki istikrarın sağlanması gerektiğini vurgulayarak, Filistin halkının insani ve siyasi haklarının korunması gerektiğini belirterek, "ABD ile iş birliği içinde, bölge halklarının barış içinde yaşaması için elimizden geleni yapacağız" dedi.
Dilek Kaya
