Güneydoğu Asya ülkeleri Tayland ile Kamboçya arasında dün yeniden başlayan çatışmalar devam ediyor. Kamboçya yönetiminden yapılan açıklamada, çatışmalarda 7 sivilin hayatını kaybettiği, 20 kişinin de yaralandığı ifade edildi. Kamboçya İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre Preah Vihear, Oddar Meanchey ve Banteay Meanchey sınır illerinden en az 21 bin 219 kişi tahliye edildi ve 3 ildeki okulların çoğunda eğitime ara verildi.
Tayland ordusundan yapılan açıklamada ise 4 askerin yaşamını yitirdiği, 18 askerin de yaralandığı aktarıldı. Sınır hattında yer alan 4 eyalet Buriram, Surin, Si Sa Ket ve Ubon Ratchathani'de 430 binden fazla kişinin evlerinden tahliye edildiği belirtildi.
İki ülkenin liderlerinden sert mesajlar
Tayland Başbakanı ve İçişleri Bakanı Anutin Charnvirakul sabah saatlerinde yaptığı açıklamada, Kamboçya ile kısa vadede herhangi bir müzakere ihtimalinin bulunmadığını söyledi. Anutin, Tayland ordusunun Kamboçya'nın askeri kapasitesini "uzun süreli olarak devre dışı bırakmayı" hedeflediğini belirterek, "Ateşkesten bu yana sınır bölgelerinde askerlerimize yönelik saldırıların ardından müzakere söz konusu olamaz. Egemenliğimizi tehdit etmelerine izin veremeyiz" ifadelerini kullandı. Anutin, çatışmaların ardından daha önce arabuluculuk yapan Malezya Başbakanı Enver İbrahim veya ABD Başkanı Donald Trump ile temas kurulup kurulmadığı yönündeki soruya ise "Hayır, bu iki ülke arasında bir meseledir" cevabını verdi.
Kamboçya tarafında ise sürecin ülkenin eski başbakanı ve mevcut Başbakan Hun Manet'in babası olan Senato Başkanı Hun Sen tarafından yakından takip edildiği bildirildi. Hun Sen sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ateşkese saygı göstermek amacıyla 24 saatten fazla süreyle sabırlı davrandıklarını, ancak Tayland'ın saldırıları sonrası karşılık vermek zorunda kaldıklarını belirtti. Kamboçya'nın Tayland'ın saldırılarına "gece ve bu sabah" misilleme yaptığını belirten Hun Sen, Kamboçya Silahlı Kuvvetlerinin ülke topraklarını savunmaya hazır olduğunu vurgulayarak, "Kamboçya barış istiyor, ancak topraklarını savunmak için karşılık vermek zorunda bırakıldı" ifadelerini kullandı.
ABD ve BM'den iki ülkeye ateşkes çağrısı
Sınır çatışmalarının yeniden tırmanması üzerine ABD Başkanı Donald Trump da konuya ilişkin sosyal medya hesabından açıklamada bulundu. Trump, Ekim ayında kendisinin de katılımıyla Tayland ve Kamboçya liderleri arasında imzalanan ateşkes anlaşmasını hatırlatarak taraflara anlaşma maddelerine tam olarak uymaları çağrısında bulundu. Trump, her iki ülkenin de şiddeti sona erdirme taahhütlerini yerine getirmesini beklediklerini belirtti.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de yaptığı açıklamada, taraflara olaylar daha da şiddetlenmeden diyalog yoluna gidilmesi yönünde çağrıda bulundu. Guterres, "Kamboçya ve Tayland arasında yeniden silahlı çatışmalar yaşandığına dair gelen haberlerden endişe duyuyorum. Tarafları, olaylar daha fazla şiddetten kaçınmaya, ateşkese yeniden bağlı kalmaya ve anlaşmazlığa kalıcı bir çözüm bulmak için tüm diyalog mekanizmalarını kullanmaya davet ediyorum. Birleşmiş Milletler, bölgede barış, istikrar ve kalkınmanın teşvik edilmesine yönelik tüm girişimlere destek vermeye hazırdır" ifadelerine yer verdi. Son çatışma, Tayland ordusunun dün Kamboçya'nın Tayland askerlerine yönelik saldırısına karşılık olarak hava saldırıları başlatmasıyla patlak vermişti.
Karşılıklı suçlamalar
Her iki taraf da birbirini sivillerin yaşadığı bölgelere ateş açmakla suçluyor. Tayland ordusu, Kamboçya'nın çok namlulu roketatar sistemleri, kamikaze insansız hava araçları (İHA) ve bomba yüklü İHA'lar kullandığını ve bazı roketlerin sivillerin yaşadığı bölgelere isabet ettiğini ifade ederken, Kamboçya ise Tayland'ın sınırdaki Pursat eyaletinde sivillerin yaşadığı bölgelere ayrım gözetmeksizin ateş açtığını belirtiyor.
İki ülke sınırındaki anlaşmazlık
Tayland ile Kamboçya birlikleri, 20. yüzyılın başında çizilen yaklaşık 817 kilometrelik kara sınırında yaşanan egemenlik tartışmaları nedeniyle sık sık karşı karşıya geliyor. İki ülke arasında son olarak Temmuz ayında tırmanan gerilim, 5 gün süren şiddetli çatışmalara dönüşmüş, karşılıklı saldırılarda iki tarafta toplam 48 kişi hayatını kaybederken, çatışmalardan 300 binden fazla sivil vatandaşın etkilendiği açıklanmıştı. Çatışmaların ardından iki ülkenin başbakanları Temmuz ayında Malezya'da düzenlenen ASEAN Zirvesi kapsamında bir araya gelmiş, Malezya Başbakanı Enver İbrahim ve ABD Başkanı Donald Trump'ın da katılımıyla ateşkes anlaşması imzaladı. Ancak ateşkesin ardından sınır hattında görev yapan Tayland askerlerinin birçok kez kara mayınlarına basarak yaralanması ve Bangkok yönetiminin söz konusu mayınlardan Kamboçya'yı sorumlu tutması üzerine Tayland, geçtiğimiz ay ateşkes anlaşmasının uygulanmasını askıya aldığını duyurmuştu.
Kaan Çolak
