ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Almanya’da gerçekleştirilen 62. Münih Konferansı’nda konuştu. Rubio’nun konuşması, bir yıl önce aynı konferanstaki hitabında Avrupa’yı ABD’ye bel bağlamakla suçlayarak sert ifadelerle eleştiren ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in konuşmasından oldukça farklı bir ton içerdi. Bakan Rubio, ABD ve Avrupa ilişkilerini "tarihi ittifak" şeklinde nitelendirerek başladığı konuşmasında, Avrupa'nın serbest ticaret, savunmanın ihmal edilmesi ve göç politikalarına yumuşak eleştiriler getirdi.
Rubio, "Bir iklim kültünü yaşatmak adına kendimize halklarımızı yoksullaştıran enerji politikaları dayattık. Rakiplerimiz ise petrol, kömür, doğal gaz ve her türlü kaynağı bize karşı kaldıraç olarak kullanmayı sürdürdü. Sınırların olmadığı bir dünya anlayışıyla toplumlarımızın bütünlüğünü, kültürümüzün sürekliliğini ve halklarımızın geleceğini tehdit eden benzeri görülmemiş bir kitlesel göç dalgasına kapılarımızı açtık. Bu hataları birlikte yaptık. Şimdi ABD ve Avrupa'nın birlikte hareket ederek halklarına karşı sorumluluğu var, ileriye doğru adım atmalı ve yeniden inşa etmeliyiz" dedi.
"ABD ve Avrupa olarak biz, birbirimize aitiz"
ABD Başkanı Trump döneminde ABD’nin Batı medeniyetinin yenilenme ve restorasyon görevini üstlenmek için öne çıktığını ifade eden Rubio, "Gerekirse bunu tek başına yapmaya hazırız. Ancak tercihimiz ve umudumuz, bunu Avrupalı dostlarımızla birlikte yapmaktır. Çünkü ABD ve Avrupa olarak biz, birbirimize aitiz" dedi. 250 sene önce kurulan ABD’nin köklerinin Avrupa olduğunu belirten Rubio, "Biz tek bir medeniyetin, Batı medeniyetinin parçasıyız. Asırlara dayanan ortak tarih, inanç, kültür, miras, dil ve fedakarlıklarla birbirimize bağlıyız. Avrupa’nın güçlü olmasını istiyoruz" şeklinde konuştu. Mozart, Beethoven, Dante, Shakespeare, Da Vinci, Beatles ve Rolling Stones’a atıf yaparak Batı kültürünün Avrupa kıtasından yükseldiğini söyleyen Rubio, "Ulusal sınırlarımızın kontrolünü yeniden kazanmalıyız. Bu yabancı düşmanlığı değil, ulusal egemenliğin temel ifadesidir" dedi. Rubio, "Avrupa'nın geleceği asla bizim geleceğinden bağımsız olmayacak" dedi.
"Ayrışmayı değil, eski bir dostluğu yeniden canlandırmayı hedefliyoruz"
Rubio, eski dünya düzeninin küresel kurumlarının "reforme edilmesi" ve "yeniden inşa edilmesi" gerektiğini söyledi. "Rubio, Küresel düzeni, halklarımızın hayati menfaatlerinin üzerine koyamayız. Bu kurumlar terk edilmemeli, ama reforme edilmeli ve yeniden inşa edilmelidir" şeklinde konuştu. Birleşmiş Milletler’in halen büyük bir potansiyele sahip olduğunu, ancak acil sorunlar karşısında etkisiz kaldığını vurgulayan Rubio, "Gazze, Ukrayna, İran ve Venezuela örneklerinde çözüm, ABD liderliğiyle mümkün olmuştur. Bu, Başkan Trump ve ABD’nin seçtiği yoldur. Şimdi Avrupa’yı da bizimle birlikte bu yola katılmaya davet ediyoruz" dedi.
Rubio, "Zayıf müttefikler istemiyoruz" diyerek ABD'nin kendi kendini savunabilen bir Avrupa görmek istediğini, böylece hiçbir düşmanın kolektif güçlerini sınamaya kalkışmayacağını söyledi. Trump yönetiminin "bozuk statükoyu meşrulaştırmaya çalışan" müttefikler istemediğini, bunun yerine onu düzeltmeye istekli müttefikler istediğini belirten Rubio, "Batı'nın kontrollü gerilemesinin bekçileri olmak gibi bir niyetimiz yok" diye konuştu. Rubio, Avrupalılara seslenerek, "Ayrışmayı değil, eski bir dostluğu yeniden canlandırmayı hedefliyoruz. İnsanlık tarihinin en büyük medeniyetini yenilemeyi istiyoruz" dedi.
"Amerikan hikayesi Avrupa’da başladı" diyen Rubio, ilk kolonilerin İngilizler tarafından kurulduğunu ve sadece konuştukları dil değil, siyasi ve hukuki sistemi de İngilizlere borçlu olduklarını söyledi. İskoçlar, Almanlar, Fransızlar ve İspanyolların Amerika’nın şekillenmesine katkılarından bahseden Rubio, "Kovboy mitolojisinden New York’un ismine kadar her şey Avrupa kökenlidir" şeklinde konuştu. Rubio, "250 sene sonra onların torunlarından birinin bugün yeniden bu kıtaya dönüp o bebek ulusun baş diplomatı olarak burada konuşacağını asla hayal edemezlerdi ve yine de işte buradayım. Kendi hikayem bana şunu hatırlatıyor, hem tarihlerimiz hem de geleceğimiz her zaman birbirine bağlı olacak" dedi. ABD'nin yeni bir refah yüzyılı için rotasını yeniden çizdiğini vurgulayan Rubio, "Bunu sizinle birlikte yapmak istiyoruz. Tarihi ve mirasıyla gurur duyan bir Avrupa ile, özgürlük ruha sahip bir Avrupa ile, gemileri bilinmeyen denizlere gönderen ve medeniyetimizi doğuran o ruh ile, kendini savunacak imkanlara ve hayatta kalma iradesine sahip bir Avrupa ile" ifadelerini kullandı.
"Rusların savaşı bitirme konusunda ciddi olup olmadıklarını bilmiyoruz"
Oturumun panel kısmında Ukrayna’daki barış sürecinde son duruma ilişkin sorulan bir soruya Rubio, "İyi haber, savaşın bitmesi için ele alınması gereken meselelerin azalmış olması. Kötü haber ise bunların çözülmesi en zor meselelerden oluşması" şeklinde cevap verdi. Rubio, "Rusların savaşı bitirme konusunda ciddi olup olmadıklarını bilmiyoruz. Ciddi olduklarını söylüyorlar. Bunu hangi şartlarla yapmak istediklerini bilmiyoruz. Hem Ukrayna’nın hem de Rusya’nın kabul edeceği şartlar bulunabilir mi, bunu bilmiyoruz. Ama bunu test etmeyi sürdüreceğiz" dedi.
"Çin ile ilişki kurmak zorundayız"
Çin ile ilişkilere ilişkin bir soruya ise Rubio, "Dünyanın en büyük iki ekonomisi ve gezegendeki büyük güçlerden ikisi olarak onlarla diyalog kurma yükümlülüğümüz var" cevabını verdi. Çin ile diyalog kurmamanın jeopolitik açıdan suç olacağını vurgulayan Rubio, ulusal çıkarların çoğu zaman örtüşmeyeceğini, ancak dünya üzerinde olumlu etki oluşturmak için birlikte çalışabileceğine inandığını söyledi. Rubio, "Çin ile bir ilişki kurmak zorundayız. Bugün burada temsil edilen ülkelerin çoğu Çin ile bir ilişki kurmak zorunda kalacak. Ancak her zaman aklımızda tutmamız gereken şey, üzerinde anlaştığımız hiçbir şeyin ulusal çıkarlarımız pahasına olmaması gerektiği. Açıkçası, Çin’in de kendi ulusal çıkarları doğrultusunda hareket etmesini bekliyoruz" dedi.
İbrahim Aydoğan
