ÇEVRE
Mermerli Plajı’nda deniz dibi temizliği 30 Nisan 2026 Perşembe - 14:34:57 Antalya Muratpaşa Belediyesinin gönüllü dalgıç ekibi, yaz sezonu öncesinde Mermerli Plajı’nda deniz dibi temizliği yaptı. Denizden ambalaj atıkları, teneke kutular, cam şişeler, iskele merdiveni, ahşap ve metal parçalar çıkarıldı. Çalışma, Antalya Valiliği tarafından yürütülen çevre ve deniz koruma hareketi olan Antalya Mavi Deniz İnisiyatifi kapsamında hayata geçirildi. Muratpaşa Belediyesi ile Su Altı Sporları Derneği iş birliğinde düzenlenen etkinliğe, Sup Club Antalya gönüllüleri de destek verdi. Temizlik çalışması, deniz polisinin gözetiminde güvenli şekilde yürütüldü. Sabah saatlerinde limanda bir araya gelen dalgıçlar, ekipman kontrollerinin ardından gruplar halinde metrelerce derinliğe dalış gerçekleştirdi. Gönüllüler, suplarıyla ekibe eşlik ederek çalışmaya destek oldu. Çalışma sırasında ambalaj atıkları, teneke kutular, cam şişelerin yanı sıra oksitlenmiş iskele merdiveni ile çeşitli ahşap ve metal parçalar sudan çıkarıldı. Gerçekleştirilen temizlik çalışmasıyla yaz sezonu öncesinde kıyıların daha sağlıklı ve güvenli hale getirilmesi hedeflenirken deniz ekosisteminin korunmasına da katkı sağlandı. Kirlilik artıyor Dalış eğitmeni Ercüment Şen, "Çevre Temizlik İl Eylem Planı kapsamında Muratpaşa Belediyesi iş birliği ile tarihi Mermerli Plajı’mızda temizlik yaptık. Bu temizliğimiz, büyük bir organizasyon sonucu gerçekleşti" dedi. Düzenli aralıklarla yapılan deniz dibi temizliklerinin olumlu sonuçlar doğurduğunu belirten Şen, bunun yanı sıra çevresel faktörler sebebiyle temizlenemeyen birçok nokta olduğunun da altını çizerek, "Çevresel etkilerin büyümesi ve artan insan nüfusu ile beraber bu bize katlanarak geri geliyor. Bizler ne kadar temizlersek temizleyelim, bir o kadarı hatta daha da fazlası denizin altında çıkarılmayı bekliyor" dedi.
30 Nisan 2026 Perşembe - 14:27 Düzce’nin 40 yıllık içme suyu şebekesi yenileniyor Düzce Belediyesi şehrin 40 yıllık içme suyu şebekesini yenileme çalışmalarını sürdürüyor. Darıcı, Kiremitocağı ve Şıralık mahallelerinde eş zamanlı olarak yürütülen çalışmalarda 8 bin 244 metre hat döşendi. Düzce Belediyesi tarafından şehri güvenli içme suyuna kavuşturmak amacıyla başlatılan çalışmalar hızla ilerliyor. Belediye Başkanı Dr. Faruk Özlü öncülüğünde yürütülen projeler kapsamında, yaklaşık 40 yıllık içme suyu şebekesi baştan sona yenileniyor. Başkan Özlü’nün "mega projeleri" arasında yer alan içme suyu yatırımlarıyla, hem şehrin artan su ihtiyacının karşılanması hem de şebeke kaynaklı sorunların kalıcı olarak çözülmesi hedefleniyor. Bu kapsamda şehir genelinde başlatılan şebeke yenileme çalışmaları aralıksız devam ediyor. Artan nüfus ve su ihtiyacına kalıcı çözüm sunmayı amaçlayan çalışmalar; Darıcı, Kiremitocağı ve Şıralık mahallelerinde eş zamanlı olarak sürdürülüyor. Proje kapsamında 225, 280, 315, 1000 ve 1200 milimetre çaplarında, daha dayanıklı ve uzun ömürlü borular döşenerek şebeke modernize ediliyor. 1 Mart 2026 tarihinde başlayan altyapı çalışmaları çerçevesinde bugüne kadar toplam 8 bin 244 metre hat döşendi. Yenileme çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte, kamu zararına yol açan su kayıp ve kaçaklarının önüne geçilmesi ve bakım-onarım maliyetlerinin azaltılması hedefleniyor. Proje sayesinde vatandaşların daha sağlıklı, güvenli ve kesintisiz içme suyuna erişmesi sağlanacak.
30 Nisan 2026 Perşembe - 14:27 Akülü süpürgeler Isparta sokaklarında Isparta Belediyesi, kentte yaya trafiğinin yoğun olduğu bölgelerde kullanılmak üzere iki adet akülü ve sessiz fil tipi süpürge aracını temizlik filosuna dahil etti. El süpürgelerinin ulaşamadığı dar alanlarda yüksek vakum gücüyle hızlı çözüm sunan araçlar, Isparta sokaklarını pırıl pırıl yapıyor. Isparta Belediyesi, kent estetiğini korumak ve toplum sağlığını en üst seviyeye çıkarmak amacıyla yürüttüğü temizlik seferberliğine modern bir soluk getirdi. Isparta Belediye Başkanı Şükrü Başdeğirmen’in temiz bir Isparta vizyonu ile Temizlik İşleri Müdürlüğü bünyesine dahil edilen ve halk arasında fil tipi olarak adlandırılan iki adet ileri teknoloji akülü süpürge aracı, kentin en yoğun bölgelerinde mesaiye başladı. Dar alanlarda ve yaya trafiğinin yoğun olduğu noktalarda yüksek vakumlama gücüyle fark oluşturan çevreci araçlar, Isparta’nın cadde sokaklarını daha yaşanabilir kılmak için görev alıyor. El süpürgelerinin ulaşamadığı köşe noktalarda üstün çekiş gücüyle etkili bir temizlik sağlayan "filler", hem hızıyla hem de çevre dostu yapısıyla modern şehircilik anlayışını yansıtıyor. 240 litrelik geniş çöp haznesi sayesinde kesintisiz hizmet sunabilen bu araçlar, gelişmiş filtre sistemleri sayesinde tozu dışarı vermeden hijyenik bir süpürme işlemi gerçekleştiriyor. Yeni nesil akülü süpürgelerin en dikkat çekici özelliklerinden biri de gürültü kirliliğine yol açmayan sessiz çalışma prensibi oldu. Gece ve gündüz fark etmeksizin konut bölgelerinde ve iş merkezlerinde kimseyi rahatsız etmeden görev yapabilen araçlar, emisyon üretmeyen elektrikli motorlarıyla Isparta sokaklarında önemli hizmetler sunuyor. Sahaya çıkan bu iki yeni araç, kentin temizlik hızını artırırken aynı zamanda personel verimliliğini de en üst düzeye çıkarmayı hedefliyor.
30 Nisan 2026 Perşembe - 14:26 Konya Büyükşehir’den yenilenebilir enerjide dev hamle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İLBANK koordinasyonunda Konya Büyükşehir Belediyesi’nce hayata geçirilecek 70 MW kapasiteli Güneş Enerji Santrali (GES) projesinin iş başlangıç programı yapıldı. Karatay Saraçoğlu Mahallesi’nde hayata geçecek GES sahasında düzenlenen programda konuşan İLBANK Üstyapı Uygulama Dairesi Başkanı Mesut Ergül, projenin Türkiye Kamu ve Belediye Yenilenebilir Enerji Projesi (PUMREP) kapsamındaki en büyük proje olduğunu ifade ederek, Başkan Altay’a Konya’ya böyle kıymetli bir tesis kazandırdığı için teşekkür etti. "Büyükşehir Belediyesi olarak yenilenebilir enerji kaynaklarına çok önemli yatırımlar gerçekleştirdik" Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, dünyanın konuştuğu en önemli işlerden birisinin iklim değişikliği ve onun şehirler üzerindeki etkisi olduğunu vurgulayarak, "Konya Büyükşehir Belediyesi olarak yenilenebilir enerji kaynaklarına çok önemli yatırımlar gerçekleştirdik. Başta KOSKİ Genel Müdürlüğümüz olmak üzere çok önemli bir elektrik tüketicisiyiz. Yine tramvaylarımızdan kaynaklı olarak çok önemli bir elektrik tüketimi gerçekleştiriyoruz. Bunun hem ekonomik olması hem çevreye zarar vermemesi adına bugüne kadar önemli yatırımlar gerçekleştirdik" dedi. "Eylül ayı gibi burada elektrik üretmeyi planlıyoruz" Başkan Altay, iş başlangıcı gerçekleştirilen GES projesi ile sonbaharda elektrik üretmeyi hedeflediklerini belirterek, "Şu anda Konya Büyükşehir Belediyesi olarak toplam 35 MW’lık bir yenilenebilir enerji yatırımımız var. Bunun 25 MW’ı Mavi HES’te, 1.4 MW’ı Seçme HES Tesislerimizde. Kalan kısmı da GES yatırımı olarak şu anda faaliyette. Bugün inşallah hep birlikte 70 MW’lık KOSKİ ve Büyükşehir Belediyemizin GES yatırımının panel koyma programını gerçekleştiriyoruz. İnşallah bir aksilik olmazsa Temmuz sonu, Ağustos başı gibi buradaki işlemimizi bitirmeyi arzu ediyoruz. Eylül ayı gibi burada elektrik üretmeyi planlıyoruz" ifadelerini kullandı. "Tüm şehirler arasında açık ara Konya’yı öne çıkaran bir çalışma" Toplamda 105 MW’lık yenilenebilir enerji yatırımını gerçekleştirmiş olacaklarını kaydeden Başkan Altay, "Bu, Türkiye’de belediyeler arasında birinci sırada olmamızı sağlamış olacak ama bununla yetinmiyoruz. Hemen yeni yatırımlarla ilgili planlamalarımızı yaptık. Şu anda izni alınmış, onaylanmış ve finansmanı çözülmüş 25 MW’lık bir GES yatırımı için planlamalarımızı tamamladık. Bunun 19 MW’ını yine KOSKİ’miz arıtma tesisi bölgesinde yapacak. Böylece yeni yapmakta olduğumuz arıtma tesisimizin elektrik ihtiyacını da buradan karşılamış olacağız. Yine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızla birlikte çok önemli bir çevre projesi olarak yürüttüğümüz Meke Gölü için 3 MW GES yatırımı yapacağız ve diğer yatırımlarımızla birlikte toplam 25 MW’lık bir GES yatırımı daha planlandı, izinleri alındı ve finansmanı sağlandı. Böylece toplamda 130 MW’lık bir GES yatırımı için süreci tamamlamış olduk. Bununla da yetinmiyoruz. Biliyorsunuz Mavi Tünel HES kapsamında 25 MW’lık bir HES’imiz var. Hibrit olarak ona da inşallah bir 20 MW’lık ekleme ile ilgili çalışmaları yürütüyoruz. Yani bunlar tamamlandığında toplam 150 MW’lık bir yenilenebilir enerji yatırımına kavuşmuş olacağız ki bu tüm şehirler arasında açık ara Konya’yı öne çıkaran bir çalışmadır. İlçe belediyelerimizin yatırımlarını da buna dahil etmiyoruz" şeklinde konuştu. "2,5 milyar liralık bir yatırımı şehrimize kazandırmış oluyoruz" "Konya Modeli Belediyecilik" anlayışıyla her manada öne çıkan işler yapmaya gayret ettiklerini aktaran Başkan Altay, konuşmasına şöyle devam etti: "Çünkü şuna inanıyoruz ki; sadece bir alanda gelişmeniz, şehrinize yatırım yapmanız ya da diğer şehirlerle kıyaslandığında sadece bir alanda öne çıkmanız şehrinizi markalaştırmaya yetmez. Onun için akıllı şehircilikten ulaşım yatırımlarına, çevre projelerinden iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasına ve yenilenebilir enerjiye kadar her alanda öncü ve önder olmaya gayret ediyoruz. Bu 70 MW’lık GES’imizin toplam maliyeti 60 milyon dolar. Yani 2,5 milyar liralık bir yatırımı şehrimize kazandırmış oluyoruz. İnşallah çok kısa sürede de GES yatırımlarının geri dönüşü sağlanmış oluyor. Böylece Büyükşehir Belediyemize de uzun süreli bir finansman desteği olacak." "Konya yenilenebilir enerji yatırımında da açık ara Türkiye’de ilk şehir oldu" Başkan Altay, özellikle yenilenebilir enerji konusunda gelinen noktanın Konyalılar adına çok mutluluk verici olduğunu dile getirerek, "İnşallah bundan sonra da bu tür projelerimizi yapmaya devam edeceğiz. Konya Büyükşehir olarak özellikle iklim değişikliğinin azaltılması konusunda çalışmalarımıza da kesintisiz bir şekilde devam ediyoruz. Ülkemizin şu ana kadar düzenlediği en büyük organizasyon olacak COP31 kapsamında da inşallah bu yaptıklarımızı tüm dünyaya anlatmak için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızla birlikte çalışmalarımızı yürütüyoruz. Çünkü sadece yenilenebilir enerji yatırımları değil, birçok manada çevre projeleri kapsamında önemli işler yapıyoruz. Bu projelerimizin hayata geçmesinde desteğini bizden esirgemeyen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız, değerli hemşerimiz Murat Kurum’a, İLBANK Yönetim Kurulu Başkanımıza, İLBANK Genel Müdürümüze ve Dünya Bankası yetkililerine teşekkür ediyorum. Konya’mıza hayırlı uğurlu olmasını temenni ediyorum. Elhamdülillah, bir kategoride daha Türkiye’de 1. sıraya yerleşmiş olduk. Böylece Konya yenilenebilir enerji yatırımında da açık ara Türkiye’de ilk şehir oldu. Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum" dedi. Vali Akın Başkan Altay’a teşekkür etti Konya Valisi İbrahim Akın, iklim değişikliğinin dünyayı etkileyen önemli bir gerçeklik olduğunu belirterek, "Güneş her sabah doğarken ışıkla beraber sürdürülebilir ve yerli bir enerji imkânını da sunmaktadır. Nitekim bu imkânın farkında olan Konya’mız coğrafi avantajı, geniş yüzölçümü ve yüksek güneşlenme süresiyle bu nimeti en doğru değerlendirebilecek şehirlerimizin başında gelmektedir. Bu itibarla Güneş Enerji Santralimiz tamamlandığında fosil yakıtlara olan bağımlılığımız azalacak karbon salınımı düşecek. Çevre dostu üretim modeli güç kazanacak ve daha da önemlisi çocuklarımıza daha yaşanılabilir bir dünya bırakma yolunda somut bir adım atılmış olacaktır. Kurulacak olan 70 MW kapasiteli GES Konya’mızın sürdürülebilir ve çevreye uyumlu gelecek inşa etme iradesinin de somut bir örneğini teşkil edecektir inşallah. Bu kıymetli yatırımın hayata geçirilmesinde emeği geçen başta Konya Büyükşehir Belediye Başkanımız ve değerli ekibi olmak üzere tüm kurum ve kuruluşlarımıza, katkı sunan herkese teşekkür ediyorum" diye konuştu. Konuşmaların ardından dualarla Konya Büyükşehir Belediyesi ve KOSKİ’nin 70 MW kapasiteli Güneş Enerji Santrali iş başlangıcı gerçekleştirildi. Programa; Karatay Kaymakamı Cengiz Ayhan, Selçuklu Belediye Başkanı Ahmet Pekyatırmacı, Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş, Sarayönü Belediye Başkanı Necati Koç, AK Parti Konya İl Başkan Yardımcısı Osman Arı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Fatih Ayaz, İLBANK Konya Bölge Müdürü Sedat Yılmaz da katıldı. 160 bin panel ile 140 milyon kWh elektrik üretilecek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İLBANK koordinasyonunda, Dünya Bankası finansmanıyla hayata geçen proje; 160 bin panel ile yıllık 140 milyon kWh elektrik üreterek 58 binden fazla hanenin ve KOSKİ Genel Müdürlüğü’nün enerji ihtiyacını karşılayacak. Ayrıca yılda yaklaşık 100 bin ton karbon salımının önüne geçilecek.
Kars’ta kar ve tipi geçit vermiyor: 52 köy yolu ulaşıma kapandı
11 Şubat 2026 Çarşamba - 10:16 Kars’ta kar ve tipi geçit vermiyor: 52 köy yolu ulaşıma kapandı Kars genelinde etkili olan yoğun kar yağışı ve tipi, ulaşımda aksamalara neden oldu. Olumsuz hava şartları nedeniyle kent genelinde 52 köy yolu ulaşıma kapandı. Kars’ta dün akşam saatlerinde başlayan ve gece boyunca şiddetini artıran kar yağışı, özellikle yüksek kesimlerde yerini tipiye bıraktı. Görüş mesafesinin yer yer sıfıra düştüğü bölgede, sürücüler zor anlar yaşarken, birçok yerleşim yeriyle irtibat kesildi. Kars merkez ve ilçelerde etkili olan tipi nedeniyle toplam 52 köy yolu ulaşıma kapalı bulunuyor. Kapalı köy yollarının yeniden ulaşıma açılması için İl Özel İdaresi ekipleri yoğun bir mesai harcıyor. Ekiplerin öncelikli olarak hasta ve acil durumu olan köylere yönlendirildiği, ancak devam eden şiddetli rüzgarın açılan yolları tekrar kapattığı öğrenildi. Kars genelinde merkezde 1, Akyaka’da 2, Digor’da 16, Kağızman’da 27, Sarıkamış’ta 2 ve Susuz’da 4 olmak üzere toplam 52 köy yolu ulaşıma kapalı bulunuyor. Kars’ta bu yıl çok kar yağdığını ifade eden Metin Özeroğlu, "Şehrimiz bu sene tam kara kışı yaşamakta, bereket yılıdır bu sene inşallah, biraz daha kışımız var" dedi. Kars’a son yıllardan bu kadar fazla kar yağmadığını belirten Turan Sürmeli, "Bu sene biz kara doyduk. çocukluğumdaki kış günlerini yaşıyoruz. Kars’ta da kar ayrıca güzel, kar ’k’ ile yazılır. Kars’ta ’g’ ile okunur. Gar çok güzel bir mevsim yaşadık. inşallah devam eder" diye konuştu. Yaklaşık 20 dakika süren yoğun kar yağışı sonrasında Özel İdare, belediye ve karayolları ekipleri seferber oldu. Kent merkezinde ekipleri yolların karını, vatandaşlar ise işyerlerinin önün karını temizledi. Özel İdare ekipleri de köy yollarında karla mücadele çalışması yapıyor. Meteoroloji verilerine göre kar yağışının bölgede aralıklarla devam etmesi beklenirken, buzlanma ve don olayına karşı dikkatli olunması istendi.
Kahverengi kokarca tehdidinde kritik dönem
11 Şubat 2026 Çarşamba - 09:51 Kahverengi kokarca tehdidinde kritik dönem Türkiye’de son yıllarda tarımsal üretimi tehdit eden kahverengi kokarca kışlak döneminde sessizliğini korurken, asıl riskin bahar aylarıyla birlikte ortaya çıkması bekleniyor. Uzmanlara göre kış boyunca ev, kömürlük, çatı arası ve depo gibi alanlarda gizlenen her bir kokarca, uygun koşullarda yaz aylarına kadar binlerce bireye ulaşabilen bir popülasyonun kaynağı olabiliyor. Türkiye’de ilk kez 2017 yılında Doğu Karadeniz’de tespit edilen kahverengi kokarca, Artvin’den kısa bir süre sonra Rize, Trabzon, Giresun ve Ordu başta olmak üzere Karadeniz Bölgesi’ne yayıldı. Son yıllarda Marmara ve İç Anadolu’da da görülmeye başlayan tür, özellikle fındık, mısır, sebze ve meyve üretiminde ciddi kayıplara yol açtı. Kış aylarında "kışlak" olarak adlandırılan kapalı alanlarda hareketsiz halde bulunan kahverengi kokarca, havaların ısınmasıyla birlikte mart ayından itibaren tekrar doğaya çıkıyor. İlk yumurtlamada yaklaşık 80-90 yumurta bırakabilen kahverengi kokarca, uygun çevresel koşullarda birkaç nesil içinde 10 bine varan bireylere ulaşabiliyor. Özellikle fındık bahçelerinde bitkinin öz suyunu emerek ürün kaybına neden olan zararlı, 300’den fazla bitki türüyle besleniyor. Tarım ürünleri için ciddi tehdit oluşturan böceğin üremesini önlemek amacıyla biyolojik ve kimyasal mücadele yöntemleri birlikte uygulanıyor. "Şu an kokarca bitti gibi gözüküyor, sesini çıkarmıyor, çünkü uyuyor" Kahverengi kokarcaya yönelik yürütülen çalışmalarla ilgili bilgiler veren Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, bahçe ve orman kenarındaki köy evleri, yazlıklar, kömürlükler, depolar ile çatı aralarının kışlak döneminde kontrol edilmesi gerektiğini belirterek, "Şu an kokarca bitti gibi gözüküyor, sesini çıkarmıyor. Çünkü uyuyor. Kışlaklardan çıkacak her bir kokarca bahar ve yaz aylarında 10 bin kokarcaya kadar çoğalabilir. Birinci yavrulamada 90 tane yumurta, o yavrular da birer yumurtlarsa yine 10 bin kokarca oluyor. Bu büyük bir sorun. Vatandaşlarımız bahçe ve orman kenarındaki kömürlük, yazlık ve köy evlerini kışın mutlaka ziyaret edip çatı, kapı araları, hatta gardıroptaki kıyafetlerinin ceplerini bile kontrol edip kokarcayı imha etmesi gerekiyor. Her bir kokarca başımıza bela olacak. Önümüzdeki sezon için şimdiden feromon tuzaklarımızı, kimyasal ve biyosidal ürünlerimizi satın aldık. Sezon için hazırız. Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanımız Ahmet Metin Genç ile beraber kışlakları ilaçladık, önümüzdeki sezon da buna başlayacağız. Şu anda mücadele sırası vatandaşımızda. Lütfen evlerimizi temizleyelim. Havaların ısınmasına bağlı mart ayından sonra kokarcalar dışarıya çıkabilir. Geçen sene bu nisan-mayıs gibi oldu. Havaların soğuk gitmesi nedeniyle fındığımıza çok zararı yoktu ama havalar erken ısınırsa mart ayında piyasaya çıkacaklar" dedi. "Bu mücadeleyi kesintisiz yapmamız gerekiyor" "Geçtiğimiz yıl fındıktaki zararımız don ve kuraklıktan dolayıydı" diyen Kaplan, "2024 yılında 38 bin ton rekoltemiz varken, 2025 yılında 33 bin tona düştü. Burada don ve kuraklıktan dolayı zarar gördük. Cumhurbaşkanlığımız bölgemize 96 milyon TL göndererek don zararını karşıladılar. Geçen sene kışın uzun sürmesi, kokarcanın geç çoğalması gibi sebeplerden dolayı beslenme dönemleri fındığın sertleştiği döneme denk geldiği için çok büyük zarar vermedi. 2024 yılında yüzde 10’a yakın bir zarar vermişti. 2026 yılında zarar vermeyecek anlamına gelmiyor. Daha büyük zararlar verebilir. Kokarcanın tüm dünyada sebze ve meyveye vermiş olduğu zarar 70 milyar dolar. Bu bize de zarar vermeyecek anlamına gelmez. Bu mücadeleyi kesintisiz yapmamız gerekiyor" şeklinde konuştu. Trabzon’da halk arasında "Drakula" olarak bilinen uzun antenli turunçgil böceği ile 5 yıldır mücadelenin sürdüğünü vurgulayan Kaplan, "Bakanlık olarak turunçgil uzun antenli böceği ile ilgili Maçka bölgesini 5 yıldır ilaçlıyoruz. Bu yıl da ödenek gelince ilaçlayacağız. Mücadelede yol aldık ama zirai zararlılarının geneli uzun süreçli baskılama ile yok edilebiliyor. Bu çok zararlı bir böcekti. Maçka bölgesindeki Esiroğlu’nda tüm fındıkları söktük" ifadelerini kullandı.