Çanakkale’nin Eceabat ilçesinde tarihe tanıklık eden Mustafa Kemal Yürüyüş Yolunda incelemelerde bulunuldu.
Eceabat ilçesinde bulunan Mustafa Kemal Yürüyüş Yolunda Eceabat Kaymakamı Kerem Yenigün, beraberindeki İlçe Jandarma Komutanı Üsteğmen Yunus Emre Yılmaz, İlçe Emniyet Amir V. Mümin Öksüz, Akbaş Sahil Güvenlik Tim Komutanı Astsubay Üstçavuş Semih Uçar, Yazı İşleri Müdürü Pelin Aksoy ve Dr. Öğr. Gör. İsmail Sabah eşliğinde incelemelerde bulunuldu.
Tarihe tanıklık eden o yol
Günümüzde Eceabat ilçesinde Mustafa Kemal Yürüyüş Yolu olarak adlandırılan bölge kara çıkarmalarının başladığı 25 Nisan 1915 günü dönemin 19. Tümen Komutanı Mustafa Kemal’in 57. Alay ile muharebe sahasına intikal ettiği rotadır. Bu tarihi güzergah Çanakkale Muharebelerinin dönüm noktalarından birine tanıklık etti. Atatürk insiyatif alarak 57. Alay ile harekete geçti ve Conkbayırı gibi hakim bir yükseltinin kaybedilmesini önledi. Mustafa Kemal, bu rotanın sonunda askerlerine ’Ben size taarruzu değil ölmeyi emrediyorum’ emrini verdi.
57. Alay Komutanı Binbaşı Hüseyin Avni Bey, 19. Tümen Komutanı Kurmay Yarbay Mustafa Kemal ile gerçekleşen intikali anlatırken "Umumi bir sevinçle Bigalı Deresini takiben yürüyüşe geçtik" diyerek 57. Alay askerlerin moral ve motivasyonunun da yüksek olduğunu belirtir. Hüseyin Avni Bey’in başka bir ifadesinde ise "Düşmanı pak vatanımızdan bir an evvel tard etmek azm-i katisiyle mola vermeksizin Kocaçimen tepesine ulaşılmıştır" der. Ancak asker yorulduğu ve yürüyüş kolunun derinliği uzadığı için Mustafa Kemal tarafından burada 57. Alaya 10 dakikalık bir istirahat verildi.
Ancak Mustafa Kemal güzergahı askerlere söyleyerek kısa mola ardından onu takip etmelerini istedi. Abdal Geçidi üzerinden Conkbayırı’na varan Atatürk 27. Alaya bağlı bir grup askerin çekilmekte olduğunu görür ve tarihi diyalog da bu esnada yaşanır. 19. Tümen Komutanı Mustafa Kemal "Nereye gidiyorsunuz?" der. Askerler ise "Efendim düşman" cebanını verir. Mustafa Kemal askerlere cevaben "Düşmandan kaçılmaz" der. Askerler cephanelerinin bittiğini söylese de Atatürk cephaneniz yoksa süngünüz var diyerek bu askerleri yere yatırır. O esnada istirahati biten ve tümen komutanın söylediği güzergahı takip ederek Conkbayırı’na doğru gelmekte olan 57. Alayın hızla yanına gelmesini emreder. 57. Alay yetiştiğinde ise Atatürk Çanakkale muharebelerinin seyrini değiştiren "Ben size taarruzu değil ölmeyi emrediyorum, biz ölünceye kadar geçecek zaman zarfında yerimizi başka kuvvetler ve kumandanlar alabilir" diyerek taarruzu başlatır. Tarihi rotadaki intikalin ardından gerçekleşen bu muharebe Çanakkale Muharebelerinin dönüm noktası olur. Çünkü yarımadanın hakim ve kritik yükseltilerinin işgal edilmesi önlendi.
Mustafa Kemal Yürüyüş Yolunun İngiliz tarihinde yansımaları
Mustafa Kemal Yürüyüş Yolunda gerçekleşen tarihi olay İngiliz resmi tarihine şu sözlerle yansıdı:"Türkler için ne mutlu idi ki 19. Tümen Komutanı, istikbalin Reis-i Cumhuru olan Mustafa Kemal’den başkası değildi ve mukadderata hâkim olan bu adam derhal, bariz bir komutan kudret ve kabiliyeti gösterecekti. Düşmanın Conkbayırı’na doğru ilerlediğini işitir işitmez, bunun sahte bir hareket olmayıp kuvvetle yapılan ciddi bir taarruz olduğunu anladı."
Avustralyalı Gazeteci "Mustafa Kemal Bey orada olamasa Avustralyalı ve Yeni Zelandalılar Conkbayırı’nı belki de o sabah ele geçirecekler"
Avustralyalı Gazeteci-Yazar Alan Moorehead ise Atatürk liderliğinde gerçekleşen bu müdahaleyi şöyle anlatır: "İtilaf Devletleri açısından bakıldığında, ast rütbeli ama dâhi bir Türk komutanının o anda o noktada bulunması tüm seferin en acımasız rastlantılarından birisidir. Mustafa Kemal Bey orada olamasa Avustralyalı ve Yeni Zelandalılar Conkbayırı’nı belki de o sabah ele geçirecekler, savaş daha o anda sonuçlanmış olacaktı."
