Harvard Üniversitesi’nden Prof. Dr. Catherine Racowsky, Prof. Dr. Özlenen Özkan’ı rahim nakli ve üreme bilimi alanında dünyanın öncü 10 kadın bilim insanı arasında gösterdi.
Akdeniz Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen 5. Uluslararası Rahim Nakli Kongresinde, Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Profesörü (Emerita) Dr. Catherine Racowsky, rahim nakli ve tüp bebek alanlarında dünyada çığır açan kadın bilim insanlarını açıkladı. Alanının dünya çapındaki en saygın isimlerinden Prof. Dr. Racowsky, kongrede yaptığı konuşmada, Akdeniz Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Özlenen Özkan’ı bu alandaki öncü kadınlar arasında gösterdi. Prof. Dr. Özkan, hem dünyada kadavradan ilk rahim naklini gerçekleştiren cerrah olarak hem de kadın bilim insanlarının tıpta kurucu rolünü temsil eden bir lider olarak dikkat çekti.
"Kadın bilim insanlarının rolü çok büyüktü"
Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Racowsky, konuşmasında rahim nakli ve üreme biliminin tarihsel gelişimini anlatarak kadın bilim insanlarının katkılarını vurguladı: "Aslında bu alandaki ilk adımlar çok erken yıllarda atılmıştı. Bugün rahim nakli konuşuyoruz ama kökleri çok daha eskiye dayanıyor. 1978 Temmuz ayında ilk girişimler başladığında ekipler oldukça küçük ama son derece kararlıydı. 2010’lu yıllara gelindiğinde tıpta gerçekten olağanüstü bir başarıya ulaşıldı" ifadelerini kullandı ve Akdeniz Üniversitesi’nin bu alandaki öncülüğünün altını çizdi.
"Başından beri kadınlar etkin"
Bu alandaki çalışmaların başında da yine kadın bilim insanlarının olduğunun altını çizen Prof. Dr. Racowsky, "Aslında bu hikâyenin temelleri 1934 yılında Boston’da yapılan memeli üreme çalışmalarıyla atıldı. O yıllarda bir kadın bilim insanı vardı. O kadın altı yıl boyunca laboratuvarda çalışarak 800 farklı deneme yaptı, 138 yumurta üzerinde işlem uyguladı ve sonunda ilk başarılı gebeliği elde etti. Olağanüstü bir azim ve sabır örneğiydi. Kadın bilim insanlarının bu süreçteki rolü çok büyüktü. O dönemde karşılaştıkları başarısızlıklara rağmen pes etmediler. Çalışmalarını kamuoyuna da taşıdılar, bir gün bu yöntemin hastalara uygulanabileceğine inandılar ve bunu yüksek sesle dile getirdiler. Bugün elimizdeki başarı verileri, işte o dönem yapılan bu öncü çalışmaların sonucudur" açıklamasında bulundu.
"Kadınlar bilimin yönünü değiştirdi"
Prof. Dr. Racowsky, konuşmasında ayrıca Martin Johnson’ın "Bunu Mümkün Kılan Kadınlar" başlıklı makalesine atıfta bulunarak, "Tarihin görünmeyen kahramanlarını ve kadın bilim insanlarının katkılarını çok zarif bir şekilde bir araya getiriyor." ifadelerini kullandı. Prof. Dr. Racowsky, üreme biliminin erken döneminde yaşanan gelişmeleri aktardığı konuşmasında, kadınların araştırmacı kimlikleriyle bilimi ileri taşıdığını vurguladı. Prof. Dr. Racowsky, kadın bilim insanlarının bilimsel araştırmalarda olduğu kadar etik tartışmaların da öncüsü olduğunu hatırlatarak, bilimin ilerlemesinde onların cesaretinin belirleyici olduğunu ifade etti.
Antalya’dan dünyaya
Prof. Dr. Racowsky’nin sözleri, rahim nakli ve üreme tıbbı alanında kadınların liderliğini öne çıkarırken, bu alanda Türkiye’nin bilimsel katkısının da dünya çapında tanındığını bir kez daha gösterdi. Akdeniz Üniversitesi Organ Nakli Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ömer Özkan ile birlikte dünyada kadavradan ilk rahim naklini gerçekleştiren Prof. Dr. Özlenen Özkan, bu alanda elde ettiği başarılarla yalnızca Türkiye’nin değil, uluslararası bilimin de gurur kaynağı oldu.
Türkiye ve dünya tıp tarihine geçen kadın cerrah
2010 yılından bu yana Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı Başkanı olarak görev yapan Prof. Dr. Özlenen Özkan, Türkiye ve dünya tıp tarihinde çığır açan birçok ilke imza atan ekibin öncü isimlerinden. 2010 yılında Türkiye’nin ilk çift kol nakli, 2011 yılında dünyanın ilk kadavradan rahim (uterus) nakli ve 2012 yılında Türkiye’nin ilk yüz nakli operasyonlarına imza atan ekibin önemli bir üyesi olarak ulusal ve uluslararası tıp camiasında büyük yankı uyandıran çalışmalar gerçekleştirdi. Alanında çok sayıda uluslararası bilimsel yayın, bildirisi olan Prof. Dr. Özkan, hem cerrah olarak hem de kadın lider olarak yürüttüğü çalışmalarla birçok ödüle layık görüldü. Prof. Dr. Özkan 14 Ağustos 2020 tarihinden bu yana Akdeniz Üniversitesi Rektörü olarak görevini sürdürüyor.
