GÜNDEM - 06 Ocak 2026 Salı 14:50

MİT’ten ‘Lawrence’a dair 87 yıllık tarihi belge: Cumhuriyet döneminde de adım adım takip

A
A
A
MİT’ten ‘Lawrence’a dair 87 yıllık tarihi belge: Cumhuriyet döneminde de adım adım takip

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), özel koleksiyonunda yer alan "Arabistanlı Lawrence" hakkında görüş bildiren raporu içeren belgelerin bir bölümünü paylaştı.

 MİT’in resmi internet sitesinde "Özel Koleksiyon" içinde ziyaretçilerin erişimine açılan belgeler kısmına 87 yıllık bir raporu yayımladı. İngiliz istihbaratçı Arabistanlı Lawrence hakkında, 23 Eylül 1929 tarihinde dönemin istihbarat teşkilatı Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti (MAH) tarafından Büyük Erkan-ı Harbiyye Reisliği, Dahiliye ve Hariciye Vekaletleri’ne gönderilmek üzere hazırlanan raporda, Mısır, Suriye ve Irak’ta kıyafet değiştirerek ve farklı isimler ile yürüttüğü faaliyetlere ilişkin bilgiler yer aldı.

MİT’ten ‘Lawrence’a dair 87 yıllık tarihi belge: Cumhuriyet döneminde de adım adım takip

Ayrıca belgede, Arabistanlı Lawrence’ın asker kıyafeti ile bir fotoğrafının da sunulduğu raporda şu ifadeler yer alıyor:

"Kahire’deki Mason kulübüne Suriye ve Filistin’den gelen mevsuk ve teyit edilmiş malumatı ikinci maddede arz eylerim. İngiliz entelicens servis şeflerinden meşhur casus Miralay Lavrens’in bundan iki ay mukaddem Mısır’da şeyh Aptullah namı müstearile bir müddet bulunduktan sonra Suriye ve Irak’a geçtiği ve geçen ağustos ayı zarfında ansızın Kudüs’e geldiği ve elyevm Sudan’ın Hartum şehrinde bulunduğu anlaşılmıştır. Lavrens’in, Kudüs’te bulunduğu müddet zarfında bazen Müslüman hocası kıyafetinde ve şeyh Aptullah namile ve bazen de Amerikalı Musevi hahamı şeklinde ve Yakos İskinazi namile (buraki şerif-ağlama duvarı) civarına gelerek bu civarda bulunan Müslüman ve Yahudilere ayrı ayrı vakıtlarda zehirli telkınatta bulunarak heyecan getirdiği ve bugünkü Filistin kıtalini ihzar ettiği mevsuku kelam birçok zevatın ifadesiyle teyit edilmiştir. Gerek entelicens servis merkezi ve gerek emperiyalist teşkilat resi karda bulunan amele fırkasının siyasetinden memnun değillerdir. Makdonalt’ın Mısır’dan sonra Filistin’e bir istiklal bahşetmek tasavvurunu mevkii tatbika koymadan Filistin’de bir ihtilal çıkartılarak istiklale layık olmadıkları maksadı istihdaf edilmiştir. Lavrens’in Sudan mıntakasına azimet etmiş olması keyfiyetinin de pek ziyade şayanı dikkat maksatlar ve esrarengiz tertibat ile alakadar olduğu temin edilmektedir. Binaenaleyh entelicens servis teşkilatı bu itilaf projesinin Mısır milletine arz edildiği bu sıralarda Mısır’da karışıklıklar ihdat edip Mısır’ın henüz bu lütfa layık olmadığı isbat edilecek ve bu suretle İngiliz parlamentosunda Makdonalt kabinesini zaif bir mevkie düşürerek evvelce olduğu veçhile Mısır’ın sinesine bağdaş kurup oturacaktır. Mısır’da karışıklıklar ihdas ve tertip için en iyi vasat şimdiki halde Sudan’dır. Sudan’da halihazırda yalnız İngiliz idaresi ve emperiyalist amalile meşbu İngiliz idare adamları ve Sudan’ın daimi bir surette Mısır’la ittisalı bulunduğundan Sudan’da Mısır için pek emin olarak bir suikastın ihzarı ve talim edilmiş ajanların Mısır’a ithal edilip menfi propagandalar ve tahribat yapılması pek basit bir keyfiyettir." 

Oğuzhan Halil Özbek

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Adana 7 yıldır bitmeyen yolun köprü ayakları samanlığa döndü Adana’da yapımına 2019 yılında başlanan ve 2025 yılında bitirilmesi planlanan 28.8 kilometrelik Güney Çevre Yolu, bir türlü bitirilemedi. Yol için yapılan köprülerden biri vatandaşlar tarafından samanlık olarak kullanılmaya başlandı. Adana’da 2019 yılında başlanan ve 2025 yılında tamamlanması planlanan 2 milyar 72 milyon 350 bin TL bütçeli Güney Çevre Yolu Projesi, aradan geçen yıllara rağmen hâlâ tamamlanamadı. Yaklaşık 28,8 kilometre uzunluğundaki proje, Adana D-400 karayolu üzerindeki trafik yükünü azaltmayı ve ağır tonajlı araçların şehir içine girmeden transit geçiş yapmasını hedefliyordu. Ancak proje, özellikle kamulaştırma nedeniyle beklenen hızda ilerleyemedi. Kent trafiğini büyük ölçüde rahatlatacağı belirtilen yol, bugün gelinen noktada şehrin bitmeyen çilesi oldu. "Köprü samanlık oldu" Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen proje Şakirpaşa’nın güneyinden başlayarak Adana Organize Sanayi Bölgesi ve Ceyhan yoluna bağlantı sağlamayı amaçlıyor. Ancak yapımına başlanmasının üzerinden 7 yıl geçmesine rağmen yol hâlâ tamamlanamadı. En dikkat çekici görüntülerden biri ise yol için yapılan köprü ayaklarında yaşanıyor. Uzun süredir atıl durumda bırakılan beton blokların bazıları çürümeye terk edilirken, bazı köprü ayaklarının ise vatandaşlar tarafından samanlık olarak kullanılmaya başlandı. "Yol yapılacak diye ekinlerimiz söküldü" Yol için tarlası istimlak edilen Abdülhamit Bilgili, "Bizim burada ekinlerimiz vardı, köprü yapılacak diye hepsini kaldırdılar. O zamandan bu yana bu şekilde duruyor" dedi. Vatandaşlardan İbrahim Akdağ ise, "Yaklaşık 8 yıla yakın bu şekilde duruyor. Güzel bir alan ancak ne zaman yapılacağını bilmiyoruz. Bir an önce bitmesini bekliyoruz. Buranın şartları iyi değil ve çevre kötü. En azından bir çalışma olursa buralar düzelir. Çalışma olmayınca köprü altını değerlendirmişler. Köprü ayaklarını samanlık olarak kullanıyorlar. Aşağı tarafta bulunan ayaklarında da aynı şekilde vatandaş değerlendiriyor" diye konuştu.