Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ile Türkiye arasındaki ilişkilerin her alanda güçlenerek devam ettiğini belirterek, "Tüm gayretimiz KKTC vatandaşlarının ve işletmelerinin daha güçlü bir enerji altyapısına kavuşması içindir. Bu çerçevede orta-uzun vadede KKTC’nin enerji arzını güvence altına alacak projeleri hayata geçirmekte kararlıyız" dedi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcılığı Konutu’nda KKTC Başbakanı Ünal Üstel, beraberindeki heyet ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında açıklamalarda bulundu. Türkiye ile KKTC arasındaki bağların "sarsılmaz kardeşlik hukukuna" dayandığını ifade eden Yılmaz, iki ülke arasındaki iş birliğinin ekonomi, altyapı, enerji, sağlık, eğitim ve ulaştırma başta olmak üzere birçok alanda ilerlediğini söyledi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, "Kıbrıs Türkü kardeşlerimizin önceliği neyse biz de bu öncelikleri esas alıyoruz. Enerji konusunun bu anlamda önceliklerimizin ilk sırasında yer aldığını vurgulamak isterim. Adanın enerji arz güvenliğine dönük olarak KKTC’de gerçekleştirilen saha incelemeleri ve görüşmeler neticesinde EÜAŞ aracılığıyla Eylül 2024 itibarıyla beş mobil santral Ada’da tesis edilmiştir. Geçen yıl, iki mobil santralin daha KKTC’ye sevkiyatının tamamlanmasıyla birlikte devreye alınan mobil santral sayısı yediye ulaşmıştır. Böylece her biri 25 megawatt gücündeki santraller vesilesiyle KKTC‘nin giderek artan elektrik ihtiyacının sağlıklı şekilde karşılanabilmesi sağlanmaktadır. Bu santrallerin tüm bakım ve onarımları Türkiye tarafından karşılanmaktadır. KIB-TEK bünyesinde yer alan dizel makinelerin bakım, onarım ve arıza tamirleri de belirli dönemlerde iki ülke arasında imzalanan İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşması aracılığıyla karşılanmıştır" ifadelerini kullandı.
"Tüm gayretimiz KKTC vatandaşlarının ve işletmelerinin daha güçlü bir enerji altyapısına kavuşması içindir"
KKTC’nin kalkınmasına yönelik projelerin önemine işaret eden Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, özellikle altyapı yatırımları ve mali iş birliği programlarının devam ettiğini belirterek, şöyle devam etti:
"Verdiğimiz blokelerle EÜAŞ’ın işbirliğinde 2026 Anlaşması kapsamında da KIB-TEK‘a ait 4 dizel makinenin bakımına ilişkin giderler karşılanacak olup, böylece Ada’da elektrik üretim faaliyetlerinin devam etmesi ve kondisyon kayıplarının en aza indirilmesi hedeflenmektedir. KIB-TEK‘in ihtiyaç duyduğu akaryakıtın navlun bedeli de anlaşma kapsamında karşılanmaktadır. Bu saydığım yatırım ve projeler ile özellikle yaz döneminde Ada’da yaşanan elektrik kesintilerinin önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Tüm gayretimiz KKTC vatandaşlarının ve işletmelerinin daha güçlü bir enerji altyapısına kavuşması içindir. Bu çerçevede orta-uzun vadede KKTC’nin enerji arzını güvence altına alacak projeleri hayata geçirmekte kararlıyız. Ada’daki enerji arz güvenliğinin sağlanması kapsamında Kablo ile Elektrik Projesi ve bu proje ile ilgili uzun vadeli perspektifimizi koruyarak, Türkiye ile KKTC arasında karşılıklı doğal gaz tedarik imkânı sağlayacak doğal gaz boru hattı kurulmasına yönelik bir anlaşmanın hayata geçirilmesi de dahil olmak üzere farklı alternatifler üzerinde muhataplarımızla birlikte çalışıyoruz. Projenin enerji alanındaki işbirliğimizi stratejik bakımdan daha ileri bir seviyeye taşıyacağına inanıyoruz."
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar ile haziran ayı içerisinde KKTC’ye bir ziyaret planlandığını aktaran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, “Ziyaret kapsamında bir mutabakat zaptı imzalamayı hedefliyoruz. Daha sonrasında da hükümetler arası anlaşma ile bu önemli stratejik projenin altyapısını oluşturmayı, teknik çalışmalar biter bitmez de projeyi başlatmayı öngörüyoruz. Kabloda AB tarafında bazı meseleler var ama doğalgazda böyle bir meselemiz yok. Doğalgaz tamamen iki ülkenin kararına bağlı bir mesele. Dolayısıyla burada hükümetler arası anlaşmayı yaptığımız andan itibaren çok kısa süre içinde gerekli adımları atmamız konusunda bir perspektife sahip olduğumuzu ifade etmek isterim” dedi.
"İki devletli çözüm vizyonunu destekliyoruz"
Kıbrıs meselesine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Türkiye’nin KKTC’nin egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsüne dayalı iki devletli çözüm vizyonunu desteklediğini vurguladı. Yılmaz, "Kıbrıs Türk halkının hürriyetinin ve refahının muhafazası yönünde ahdi ve tarihi sorumluluklarını hassasiyetle yerine getirmeye devam edecektir. Milli davamız Kıbrıs meselesinde Kıbrıs Türkü kardeşlerimizle omuz omuza adalet mücadelemizi var gücümüzle sürdürüyoruz. Ada’da iki eşit egemen halkın ve iki devletin varlığı kabul edilmeden gerçeklere dayalı bir çözüm mümkün değildir. Kıbrıslı Rumların çözüm konusunda samimi olmadığı, Ada’nın ortak sahibi olan Kıbrıs Türk halkıyla siyasi gücü ve refahı siyasi eşitlik temelinde paylaşmak istemedikleri açıktır" diye konuştu.
Doğu Akdeniz’deki gelişmelere de değinen Yılmaz, Türkiye’nin bölgede barış, istikrar ve iş birliğinden yana olduğunu belirterek, "Rum yönetimi ve siyasetçileri günaşırı yaptıkları mesnetsiz açıklamalarla Kıbrıs Türklerine ve Türkiye’ye karşı nefret kusmaktan çekinmiyorlar. Uluslararası sularda Sumud Filosu’na İsrail yönetiminin yaptığı hukuksuz müdahalelere destek veren Rum tarafı, insani değerler ve uluslararası hukuk anlamında nasıl bir zihniyete sahip olduğunu göstermektedir. Ancak biz tüm bunlara rağmen Kıbrıslı Türk kardeşlerimizle çıktığımız bu adalet yolculuğunda yola güçlenerek devam ediyoruz. Kıbrıslı Türklerin derdini, mutluluğunu, gururunu ve mücadele azmini her daim yüreğinde hisseden Türk milleti, bu yolda azim ve kararlılıkla yürümeye devam edecektir. Neticede Ada’daki iki komşu devletin iyi ilişkiler ve işbirliği içerisinde yan yana yaşaması, bölgesel istikrara ve refaha eşsiz katkılar sunacaktır. Barış harekatı sonrası yarım asrı aşan huzur ve güven iklimi Türkler kadar Rumların da kalkınmasına zemin hazırlamıştır" ifadelerini kullandı.
KKTC Başbakanı Ünal Üstel de konuşmasında, Türkiye ile KKTC arasında enerji alanında yürütülen stratejik projelere dikkati çekerek, bölgesel gelişmelerin enerji güvenliğinin önemini bir kez daha ortaya koyduğunu söyledi. Enerji projelerinin gerçekleştirilen görüşmelerin en önemli gündem maddelerinden biri olduğunu ifade eden KKTC Başbakanı Üstel, Türkiye’den KKTC’ye enterkonnekte elektrik hattı çekilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti. Üstel, "Hatırlanacağı üzere daha önce Türkiye’den KKTC’ye enterkonnekte elektrik hattı çekilmesine yönelik ilk adımları yine Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcımızla birlikte atmıştık. O konuda biz üzerimize düşen tüm çalışmaları gerçekleştirdik. Fizibilite çalışmalarımızı da bitirdik" dedi.
Avrupa Elektrik İletim Sistemi İşletmecileri Ağı’nın (ENTSO-E) gerekli izinlendirme süreçlerinde engeller çıkardığını dile getiren Üstel, "Ne yazıktır ki uzunca bir süredir ENTSO-E bu konuda gerekli izinlendirmeler konusunda ayak diremeye ve işleri yokuşa sürmeye devam ediyor. Türkiye Cumhuriyeti liderliğinin pek çok olayda olduğu gibi bu konuyu da aşacağına yürekten inanıyorum" ifadelerini kullandı.
"Türkiye’den KKTC’ye doğal gaz geliyor"
Türkiye ile KKTC arasında doğal gaz boru hattı projesinin de gündemde olduğunu belirten KKTC Başbakanı Üstel, bunun "yüzyılın yeni projesi" olacağını söyledi. Üstel, "Şimdi bu büyük projenin yanına yüzyılın yeni bir projesini daha ekliyoruz. Türkiye’den çekilecek boru hattı ile KKTC’ye doğal gaz getirilmesi projesi. Türkiye Yüzyılı vizyonunun en görkemli projeleri arasında yer alacak bu stratejik adımı hep birlikte hayata geçiriyoruz" dedi.
"Asrın projesi" olarak nitelendirilen su temin projesini hatırlatan Üstel, "Asrın projesi ile Anadolu’dan KKTC’ye su gelmişti. Şimdi ise yüzyılın projeleriyle Türkiye’den KKTC’ye elektrik ve doğal gaz geliyor. Su geldi hayat değişti, şimdi enerji ve doğal gaz ile KKTC’nin geleceği değişecek" diye konuştu.
Söz konusu projelerin yalnızca KKTC için değil Doğu Akdeniz açısından da tarihi öneme sahip olduğunu belirten Üstel, doğal gazın ilk aşamada elektrik üretiminde kullanılacağını ifade etti. Rum yönetimi, Avrupa Birliği ve uluslararası topluma çağrıda bulunan KKTC Başbakanı Üstel, enerji projelerine siyasi engeller çıkarılmaması gerektiğini ifade ederek, "Su projesi, elektrik projesi, doğal gaz projesi. Bu projelere siyasi engeller çıkarmak yerine destek olunuz. Gelin, bu projelerin bir paydaşı da siz olunuz" dedi.
Üstel, "Ada’ya elektrik gelmesine engel çıkarmaktan vazgeçiniz. Enterkonnekte sistemin hayata geçmesine destek veriniz. Kıbrıs aydınlansın. Kıbrıs’ın enerjisi yükselsin" ifadelerini kullandı.
