Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2015 yılında atık yağların lavaboya, kanalizasyona dökülmesini yasaklayan "Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği"nde bir dizi değişiklik hazırlığı yapıyor. Bu kapsamında, atık bitkisel yağların market gibi satış noktalarında toplanarak dönüşüm sistemine dahil edilmesi sağlanacak. Mevcutta karayolu taşımacılığında kullanılan bitkisel atık yağların artık havacılık yakıtı olarak da kullanılmasının önü açılacak.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün, bitkisel atık yağların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanması için hazırladığı "Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği" 2015 yılında yürürlüğe girdi. Aynı tarihte konutlardan kaynaklanan bitkisel atık yağların lavaboya, kanalizasyona, denize, toprağa veya herhangi bir alıcı ortama dökülmesi yasaklandı.
Atık yağların enerjiye dönüşümü için kapsam genişletilecek
Gelişen ihtiyaçlar, çevre dostu yaklaşımları yaygınlaştırmak, atıkların dönüşümünü artırmak ve döngüsel ekonomi çalışmalarına katkı sağlamak için yeni uygulamaları inceleyen Bakanlık, bu yönetmelik çerçevesinde yeni tedbirleri hayata geçirmeye hazırlanıyor. Taslak şekli verilen yeni düzenleme sektör ve STK temsilcilerinden gelen talepler doğrultusunda düzenlendi ve ikinci kez kurum görüşüne açıldı. Yeni yapılacak değişiklikler kapsamında zeytin, ayçiçeği, mısır, pamuk, soya, kanola ve aspir gibi yağlı tohumlardan elde edilen bitkisel yağların kullanım sonrası oluşan atıkları daha etkin bir şekilde değerlendirilecek.
Yakıt olarak kullanımı daha da yaygınlaştırılacak
Hazır yemek firmaları, restoranlar, kafeler, kamu kurumları ve hanelerden kaynaklanan bitkisel atık yağlar, geri kazanım tesislerinde işlenerek başta biyodizel olmak üzere alternatif enerji kaynaklarına dönüştürülmesinin yaygınlaştırılması sağlanacak. Türkiye’de halihazırda bu atıklardan elde edilen biyodizel, motorine binde beş oranında harmanlanarak yakıt olarak kullanılıyor. Yapılacak yeni düzenlemeyle birlikte mevcut uygulamalar günümüz ihtiyaçları doğrultusunda kapsamlı şekilde revize edilecek.
Sürdürülebilir havacılık yakıtı üretimine ilk kez imkan tanınacak
Yeni düzenlemeyle Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) üretiminin önü açılacak. Bitkisel atık yağlardan elde edilen ürünlerin yalnızca karayolu taşımacılığında değil, havacılık sektöründe de değerlendirilmesi mümkün hale getirilecek. Ayrıca Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından izin verilen diğer biyoyakıt türlerinin üretimine de imkan sağlanacak.
Marketlere toplama noktası kurulacak
Özellikle hanelerden kaynaklanan bitkisel atık yağların lavabolara dökülmesi sonucu oluşan çevre kirliliğinin önüne geçmek amacıyla, market gibi satış noktalarında da atık yağ toplama sistemleri kurulacak. Bu sayede vatandaşların atık yağlarını daha kolay teslim edebilmesi ve toplama oranlarının artırılması sağlanacak.
Yeni hammadde kaynakları tanımlandı
Planlanan düzenleme ile sadece bitkisel atık yağlar değil, hayvansal atık yağlar ve yağ içeren diğer atıkların da geri kazanım süreçlerinde değerlendirilmesine imkan tanınacak. Bu adımın, sektörün hammadde ihtiyacını karşılamada önemli katkı sağlaması bekleniyor. Kurum görüşlerinin ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un onayına sunulacak yönetmelik değişikliklerinin Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. Yeni düzenleme ile hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de atıkların ekonomiye kazandırılması için önemli bir adım atılmış olacak.
