Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "Yasa dışı ticaret ve kaçakçılığa tevessül edenlerle kararlı mücadelemiz bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da güçlenerek devam edecektir" dedi.
Ankara Ticaret Odası (ATO) ev sahipliğinde ve Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın katılımıyla ‘Yasa Dışı Ticaretle Mücadele Konferansı’ düzenlendi. Yasa dışı ticaretin ekonomik ve toplumsal etkilerinin ele alındığı konferansta bu çerçevede uygulanabilecek çözümler masaya yatırıldı.
Programda bir açılış konuşması gerçekleştiren, Bakan Bolat, yasa dışı ticaretin, bir taraftan sahte ürünler yoluyla tüketici sağlığını ve güvenliğini riske atarken diğer taraftan üretim, istihdam, vergi geliri, döviz kaybı anlamında ülke ekonomisini zafiyete uğratan, toplumsal refahı azaltan ve mücadele edilmesi gereken bir alan olduğunun altını çizdi.
Bolat, Ticaret Bakanlığı olarak bir yandan yasal mevzuatlara uygun ticaretin kolaylaştırılmasını teşvik eden uygulamaları hayata geçirirken diğer yandan yasa dışı ticaretle mücadele etme görevini de yerine getirmek için canla başla mücadele ettiklerini sözlerine ekledi.
"Gümrük idarelerimizin altyapılarını geliştirmek üzere de birçok modernizasyon projelerini hayata geçirdik"
Yasal ticaretin önünü açma, ticaretin kolaylaştırılması, gümrük işlemlerinin basitleştirilmesi, hızlandırılması konularında bugüne kadar birçok önemli düzenlemeleri hayata geçirdiklerini sözlerine ekleyen Bolat, "Yetkilendirilmiş Yükümü Sistemi, Tek Pencere Sistemi, İzinli Gönderici İşlemleri, Liman Tek Pencere Sistemi, Havayolu İşlemlerinin Dijitalleştirilmesi Projesi gibi birçok alanda teknik, dijital ve yasal düzenlemeler gerçekleştirdik. Gümrük idarelerimizin altyapılarını geliştirmek, fiziki kapasitesini arttırmak üzere de birçok modernizasyon projelerini hayata geçirdik ve yapmaya da devam ediyoruz" ifadelerine yer verdi.
"Türkiye’nin gümrük idarelerini dünyada örnek gösterilen gümrük yönetimleri haline getirdik"
Bolat, TOBB ile işbirliği içerisinde tam 19 gümrük kara sınır kapılarında modernizasyon ve dijitalleştirme çalışmalarını tamamladıklarını anımsatarak, "Türkiye’nin gümrük kapılarını, gümrük idarelerini dünyada örnek gösterilen gümrük yönetimleri haline getirdik. Ve bu anlamda İslam İşbirliği Teşkilatı’na bağlı İslam Ticaret ve Sanayi Odası da birçok İslam ülkelerinde de benzeri çalışmalar yapılması için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’yle ortak bir oluşumla İslam ülkelerinde de bu çalışmaların yayılmasına karar vermiştir. İşte bizim bu son dönemde Ardahan Türkgözü ve Edirne Pazarkule kapılarımızı birlikte açmıştık. Şu an da yenileme ve modernleştirme çalışmaları devam eden Suriye gümrük kapılarımız var. Bunun yanında da Ağrı Gürbulak Türkiye’nin Orta Asya’ya açılan önemli gümrük kapılarından birisi onun da modernleştirme yenileme çalışmaları tamamlandı. Önümüzdeki haftalar içinde hep birlikte gidip resmi açılışını yapacağız" bilgisini paylaştı.
"Yasa dışı ticaret ve kaçakçılığa tevessül edenlerle mücadelemiz güçlenerek devam edecek"
Türkiye’nin küresel ticaret sistemiyle entegre olduğunu işleyen ve adil serbest ticaret ortamında yasal ticaretin önünün her zaman açık olduğunu sözlerine ekleyen Bolat, sözlerine şu şekilde devam etti:
"Yasa dışı ticaret ve kaçakçılığa tevessül edenlerle kararlı mücadelemiz bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da güçlenerek devam edecektir. Ticaret Bakanlığı olarak biz yasal ticareti her zaman destekliyoruz ve ekonomik büyümenizin ticaretin atmasıyla gerçekleşeceğine inanıyoruz. Yasa dışı ticarete de geçit vermiyoruz ve vermeyeceğiz. Özellikle 2023 yılında gümrük muhafaza ekiplerimizce 23 milyar lira olarak oluşan toplam gümrük yasa dışı ticaret ve narkotik yakalama rakamı 2022 yılında 12 milyar liraydı. 2024 yılında 55 milyar 178 milyon liraya yükseldi kaçak yakalamalar. 2025 yılında da yüzde 79 artışla 98,5 milyar liraya yükseldi. Yani neredeyse 100 milyar lira tutarında kaçak ve yasa dışı ticaret yakalamalarımız doldu. Dünya ekonomisindeki çalkantılar karşısında bu tür yasa dışı ticarete uyuşturucu ticaretine tevessül edenlerle mücadelemizin ne kadar sıkı bir şekilde yapıldığını bu rakamlar ortaya koymaktadır. Ve yüz milyara yakın olan bu yakalamaların içinde ticari eşya yasa dışı ticaret yakalamaları 53 milyar 655 milyon liradır."
Geçen yıl tütün ve tütün mamulleri ve alkollü içkilerin yasa dışı ticaretinin önlenmesinde yüzde 48 artış sağlandığını aktaran Bolat, 1 milyar 360 milyon lira değerinde kaçak yakalaması gerçekleştirildiğini açıkladı.
"2025 yılında 153 milyon liralık kaçak yakalamalar gerçekleşti"
Elektronik sigaraya yönelik yakalamalara ilişkin de bilgi veren Bolat, "Elektronik sigaraya yönelik yakalamalarda 11 milyon adet elektronik sigara cihazı ve aksamı ele geçirildi. Ve başta cep telefonu olmak üzere 2 milyar 882 milyon, yani yaklaşık 3 milyar lira değerinde de kaçak elektronik eşya yakalaması gerçekleştirildi. Bu 2024’e göre yüzde 34’lük artış vardır. Akaryakıt kaçakçılığını önlemeye yönelik faaliyetler çerçevesinde de yüzde 47 artış sağlandı. 2025 yılında 153 milyon liralık kaçak yakalamalar gerçekleşti. Bu gerçekleştirdiğimiz yakalama faaliyetlerine ek olarak gümrük işlemlerinin önceden cari ve sonradan da kontrolleri yapılmakta, Risk Kontrol Genel Müdürlüğümüzün de çalışmalarıyla Teftiş Kurulu Başkanlığımızın Çalışmalarıyla daha sonra yapılan kontroller neticesinde yılında 9,8 milyar lira değerinde gümrük vergilerin eksik beyan edildiği ortaya çıkarılmış ve bu işlemi yapanlardan bunlar ek takip ve para cezası olarak işlem gerçekleştirilmiştir" ifadelerine yer verdi.
Bugün kayıt dışılık sadece faturasız mal satmak olmadığını aynı zamanda dijital dünyada tüketiciyi yanıltarak haksız kazanç elde etmek haline de geldiğini dile getiren Bolat, şu ifadelere yer verdi:
"Reklam kurulu Haziran 2023’ten bu yana tüketicileri aldatıcı ve yanıltıcı reklamlarla haksız ticari uygulama mücadelesi kapsamında 606n milyon lira üzerinde idari para cezası uyguladı ve reklam erişim yasağı getirmiştir. Bunun yanında sorumlu sosyal medya etkileyicileri eğitim programı ile ‘influencer’ denilen sosyal medya etkileyicilerine yönelik de bilgilendirme eğitim çalışmaları yapılmaktadır. Bunun yanında haksız yasa dışı ticaret ve mücadelenin bir parçası da özellikle mevzuatlara aykırı stokçuluk, karaborsacılık, fahiş fiyatla mücadele anlamında da etkin bir çalışma yürütmekteyiz. Gerek Tüketici Korunması Genel Müdürlüğümüz Gerek İç Ticaret Genel Müdürlüğümüz vasıtasıyla Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü vasıtasıyla yapılan bu denetimler sonucunda bugün sabah da kamuoyunu açıkladığımız gibi 2025 yılında Ticaret Bakanlığı birimleri vasıtasıyla ve İl Ticaret Müdürlüklerindeki denetim elemanları arkadaşlarımız vasıtasıyla tam 577 bin 771 adet işletmeler denetlenmiştir. Bunun yanında 41,3 milyon ürün denetlemesi de gerçekleştirilmiştir."
Rekabet Kurulu tarafından da adil ve haklı ticaretin yerleşmesi ve yasalara uygun olmayan uygulamalarla mücadele kapsamında 2024 yılında 223 firmaya 223 soruşturmada 7,7 milyar liralık ceza uygulamasına gidildiğini söyleyen Bolat, 2025 yılında ise rekabet kurulu 227 soruşturmada 13,2 milyar lira idari para cezası uygulamasına gidildiğini anımsattı.
