TEKNOLOJİ - 10 Şubat 2026 Salı 15:47

MTÜ’den dünya çapında akademik başarı

A
A
A
MTÜ’den dünya çapında akademik başarı

MTÜ’lü akademisyenin kayısıda kuraklık ve sulama üzerine yaptığı çalışma, prestijli bilim dergisinde yayımlandı.


Malatya Turgut Özal Üniversitesi (MTÜ), dünya kayısı başkenti Malatya için stratejik öneme sahip bir bilimsel başarıya imza attı. MTÜ Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hüseyin Karlıdağ’ın kayısıda kuraklık stresi ve sulama zamanlaması üzerine yürüttüğü araştırma, bitki biliminin önde gelen dergilerinden BMC Plant Biology (Q1)’de yayımlandı.


TÜBİTAK destekli çalışmada, Türkiye kayısı üretiminin yüzde 41’ini karşılayan Malatya kayısısının, iklim değişikliği ve kuraklıktan nasıl etkilendiği hücresel, fizyolojik ve biyokimyasal düzeyde ele alındı. Araştırmada özellikle temmuz ve ağustos aylarında yapılan sulamanın, bir sonraki yılın verimi açısından kritik rol oynadığı tespit edildi.


Prof. Dr. Hüseyin Karlıdağ, bu dönemde yaşanan su stresinin çiçek tomurcuğu gelişimini olumsuz etkilediğini belirterek, "Bu aylarda yapılmayan sulamanın zararı daha sonra telafi edilemiyor. Kuraklık altında ağaç, verim yerine hayatta kalmaya odaklanıyor" dedi.


Çalışmada, su stresi altındaki ağaçlarda zararlı bileşiklerin arttığı, yaprakların küçüldüğü ve klorofil miktarının azaldığı, bunun da doğrudan kalite ve verim kaybına yol açtığı belirlendi.


Malatya Turgut Özal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Recep Bentli de yayımladığı mesajda Prof. Dr. Hüseyin Karlıdağ’ı tebrik ederek, "Üniversitemiz Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Hüseyin Karlıdağ hocamızın, ‘Hacıhaliloğlu’ apricot under simulated drought: morphological, physiological, biochemical, and flower biology responses’ başlıklı çalışmasının BMC Plant Biology dergisinde (2026, 26. cilt) yayımlanması dolayısıyla hocamızı tebrik ediyor başarılarının devamını diliyorum" diye konuştu.



MTÜ’den dünya çapında akademik başarı

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Şanlıurfa Şanlıurfa’da elektriğin yarısının kaçak kullanıldığı iddiası Dicle Elektrik’in 2025 yılı verilerine göre, Şanlıurfa’da tüketilen elektriğin yaklaşık yarısı kaçak yollarla kullanıldı. Kaçak tüketimin büyük bölümü, ekimine izin verilmemesine rağmen yetiştirilen mısırın sulamasından kaynaklandı. Sulamada kimi yerlerde 850-900 metrelerden kaçak elektrik kullanılan motopomplarla çekilen su nedeniyle ekonomik olarak 15 milyar TL’lik kayıp oluştu. Şanlıurfa’da gerçekleşen 5 milyar kilovatsaatlik kaçak kullanım, 13 ilin toplam 1 yıllık elektrik tüketimine denk geliyor. Kayıpsız, kesintisiz ve kaliteli enerji dağıtımı hedefiyle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde hizmet veren Dicle Elektrik, Şanlıurfa’daki kaçak elektrik kullanımıyla ilgili dikkat çeken veriler paylaştı. 2025 yılında kentte toplam 9 milyar 850 milyon kilovatsaat (kWh) elektrik tüketildi. Bu tüketimin yaklaşık 5 milyar kWh’lik kısmı kaçak yollarla gerçekleştirildi. Böylece kentte tüketilen elektriğin yaklaşık yarısının kayıt dışı olduğu ortaya çıktı. Kaçak elektrik kullanımının en önemli nedenlerinin başında tarımsal sulama geliyor. Özellikle bölgede ekilmesi yasak olan mısırın yetiştirilmesinde kullanılan suyun yer altından motopomplarla çekilmesi ve bu cihazların elektrik ihtiyacının da kaçak yollardan karşılanmasını ekonomik olarak da büyük zarara yol açıyor. Sadece bir yılda Şanlıurfa’da kullanılan kaçak elektrik, Türkiye ekonomisini milyarlarca Türk Lirası kayba uğratırken; aralarında Bayburt, Ardahan, Tunceli, Iğdır, Gümüşhane, Kilis, Sinop, Hakkari, Artvin, Bartın, Çankırı, Bitlis ve Muş’un bulunduğu 13 ilin toplam 1 yıllık elektrik tüketimine eşit geliyor. Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Dicle Elektrik Genel Müdürü Yaşar Arvas, "Yasağa rağmen ikinci ürün olarak mısır ekimi sürüyor. Bu ürünün yetiştirilmesi bir yandan enerji arzını tehlikeye atarken diğer yandan da yer altı sularının hızlı bir şekilde tükenmesine yol açıyor. Sadece 2025 yılında Şanlıurfa’da çoğunluğu tarımsal sulamada kullanılan kaçak elektriğin ekonomik karşılığı 15 milyar TL’yi buldu. Bu kaynakla her yıl iki şehir hastanesi yapılabilir, yüzlerce okul inşa edilebilir ya da büyük ölçekli altyapı projeleri hayata geçirilebilirdi. Ekonomik boyutunun yanı sıra kaçak kullanım nedeniyle sistemde ani yüklenmeler yaşanıyor. Bu da arızalara, kesintilere ve sürdürülebilir enerjide aksamalara yol açıyor. Hem bölgesel hem de ulusal ölçekte ekonomik ve çevresel dengeyi korumak için mutlaka bu tablonun önüne geçilmesi gerekiyor" dedi. Dicle Elektrik, kırsal alanlarda başlattığı yeni şebeke güçlendirme ve modernizasyon projeleriyle hem kayıtlı kullanım oranını artırmayı hem de enerji kalitesini iyileştirmeyi planlıyor.