Emlak uzmanları, kiralama ve satın alma işlemlerinde dolandırıcılık tehlikesine karşı vatandaşları uyardı. Özellikle kapora dolandırıcılığı, sahte emlakçılar ve eksik bilgi içeren sözleşmeler gibi risklere dikkat çeken Gayrimenkul Uzmanı Ali Kasaplargil, "Ev veya iş yeri kiralarken, özellikle dikkat edeceğimiz konulardan bir tanesi, emlakçı ile alakalı sözleşmesinin var olup olmadığı, yetki bilgisinin var olup olmadığını kesinlikle öğrenmemiz gerekiyor. Akabinde, evi görmediğimiz hiçbir evin kaporası ya da depozitosu verilmez. Aynı zamanda, kiralayacağımız evin tapusu ve kime ait olduğu, yani mülk sahibi ile özellikle karşılaşmanız gerekiyor. Hiçbir emlakçı, yetki almadan bir imza almadan o evi kiralayamaz. Evin geçmişe ait borçları, aidat borcu, yakıt borcu ya da dönemsel borçları gibi öncelikle onları öğrenmemiz gerekiyor. Kira sözleşmemizi yaparken, önceliğimizi mülk sahibiyle karşılıklı yapmamız lazım. Kira artış oranını özellikle belirtmemiz lazım; ne kadar oturacağına dair bilgileri kesinlikle net bir şekilde yazmamız lazım. Evin içindeki aksak durumlar, kırık dökük durumları aynı zamanda evin demirbaşları neyse, hepsini teker teker sözleşmede de yazmak gerek. Sözleşmeyi, sonrasında sizin olmayan bir şeye sizinmiş gibi gösterilmesin ya da sizin daha önce yapmadığınız kırılan bir yeri sanki siz kırılmış gibi size bir ücret çıkmaması için bunları yapmamız lazım. Kira sözleşmesi ile alakalı da, bittikten sonra özellikle de şu son dönemlerde, devletimizin de sağ olsun desteğiyle yapılan bütün ödemeleri banka üzerinden yapmamız gerekiyor" dedi.
"Benim bankamda bir sıkıntı var"
Gayrimenkul sektöründe en fazla olayın kapora dolandırıcılığının olduğuna değinen Gayrimenkul Uzmanı Kasaplargil, "Maalesef şu anda ev kiralarken de, ya da ev alırken de en çok sıkıntı çektiğimiz olay kapora dolandırıcılığı, kim olursa olsun kaporayı kesinlikle emlakçılar atmayın. Çünkü eğer ki kendinde olan bir emlakçı, hiçbir zaman kaporayı kendisine istemez. Kapora o evin mülk sahibine atılır. Mülk sahibini nereden bileceğiz, bulacağımız evin ya da alacağımız evin tapusunu özellikle almamız lazım, mal sahibinin de kimliğini almamız lazım. Karşılaştırıp, eğer doğruysa bu mal sahibine depozito ya da kapora atmamız gerekiyor; haricinde hiçbir şekilde atılmaz. Emlak yatırım yaparken dolandırılmamak için, alacağınız mülk her ne olursa olsun, karşınızda sadece emlakçı değil, o mülkün esas sahibiyle beraber görüşmeniz gerekiyor. Bunu görüşmeden önce de, muhakkak o kişinin o mal sahibi olduğunu bilmemiz gerekiyor; tapusunu alıp, kimlik bilgilerini alıp karşılaştırdıktan sonra pazarlığı bu şekilde yapıp, ondan sonrasında yapılabilecek aranızdaki sözleşmeyle beraber kapora, mal sahibinin IBAN’ına atılması gerekiyor. Burada çok büyük yanlış yapıyoruz, kaporayı atarken, mal sahibi "Benim bankamda bir sıkıntı var" diyor, o yüzden başka bir yerlere yönlendiriyor. Kesinlikle bunu yapmayacağız. Mal sahibinin IBAN’ını, neyse, kaporayı ona atacağız" şeklinde konuştu.
"Alacağı mülkü görmeden, kesinlikle bir pazarlığa tutuşmasınlar"
Gayrimenkul alımı öncesinde yapılması gerekenleri sıralayan Kasaplargil, "Araştırma yaparken özellikle, zaten kendine de çok iyi bilirler ki, çocuklu ailelerin çevresindeki evin çevresindeki, ilkokul, ortaokul, market, cami, insanların ulaşabileceği, devamlı gereksinimi olan yerlere özellikle dikkat etmeleri lazım. Tabii evin genelinde ısınma sorunu var mı bunda genelde binadaki oturan insanlarda sorup öğrenebilirler. Alacağı mülkü görmeden, kesinlikle bir pazarlığa tutuşmasınlar; alacağı mülkün özelliklerinin tam anlamıyla öğrensinler. Eğer kafalarında bir sorun, problem varsa, o binanın yöneticiyle görüşmeleri gerekiyor; çünkü bazı binaların içlerinde sıkıntılar olabiliyor ya da o malla alakalı ipotek, haciz gibi, bulunduğun gibi benzeri durumlardan dolayı özellikle araştırmaları gerekiyor. Ben burada tavsiyem şudur: Çalıştığı insanlar, özellikle de emlakçılar da, emlak yatırım, bizim gibi yatırım danışmanlığı yapan insanlardan bunun bilgisini net bir şekilde alabilirler; banka borcu var mı, ya da üzerinde ipotek, haciz var mı diye. Zaten tapuya gittiğiniz zaman, size burada söylerler, alacağınız şu mülkün üzerinde ipotek var, haciz var diyebilirler kesinlikle kabul etmesinler, ipotekli, hacizli satışlar olabilir, ama bunların başka yöntemleri var" diye konuştu.
İbrahim Yetkin
