İstanbul’un Küçükçekmece ilçesinde yaşayan 41 yaşındaki E.Ö. edinilen bilgiye göre, geçtiğimiz ay yaşanan olayda nefes darlığı ve aşırı öksürükle uyandı, aynaya baktığındaysa taktırdığı 2 dişinin yerinde olmadığını fark etti. Hemen Bakırköy’de bir hastaneye giden E.Ö., durumu sağlık çalışanlarına anlatınca görüntüleme işlemleri yapıldı. 2 dişin hastanın sol bronşunda olduğu görüldü, solumun yollarındaki sorunların kamerayla teşhis ve tedavisine imkan sağlayan tıbbi bir işlem olan bronkoskopi yapılması için Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne yönlendirildi. Burada Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Efsun Gonca Uğur Chouseın ve ekibinin yaptığı incelemeler sonrası işlem yapıldı. 2 diş bulunduğu yerden başarıyla çıkarılırken hasta tedavisinin ardından taburcu edildi. Doç. Dr. Chouseın, yabancı cisim yutmaları durumunda yapılması gerekenleri aktarırken; E.Ö., yaşadıklarını anlattı. Öte yandan dişlerin çıkarıldığı o anlar ise kameraya yansıdı.
"Gece uyurken oldu"
Yoğun bir öksürükle uyandığını anlatan E.Ö. , "Gece uyurken oldu, sabah işe gitmek için kalktığımda bir nefes darlığı fark ettim sonra hastaneye başvurdum. Röntgen ve BT çekildi, sol bronşumda bir cisim olduğu anlaşıldı. Fark etmeden, gece uyuduğum zaman oldu. Olacağı varmış diyelim ne diyelim, beterin beteri var, daha dikkatli olmalarını öneririm. Takma değil yemek yiyebilmem için 2 tane diş vardı, onları yuttum" dedi.
"Uykusundan ani bir nefes darlığı ve aşırı bir öksürükle uyanmış"
Hastasının durumuna ilişkin konuşan Doç. Dr. Efsun Gonca Uğur Chouseın, "Sabaha karşı uykusundan ani bir nefes darlığı ve aşırı bir öksürükle uyanmış. En yakın bir dış merkeze başvurmuş, hastanın şikayetlerine yönelik yapılan tetkiklerinde ve Toraks BT’sinde hastanın anlattıklarına dayanarak bir yabancı cisimden şüphelenmişler. Yabancı cisim konusunda hastalarda ilk başta şüphelendiren şey; hastanın anlattıkları, nefes darlığı, öksürük gibi şikayetleridir ama bazen yıllar önceki bir yabancı cisimden hastaların haberi bile olmayabilir. Bu hastalarda önce rutinde normal bir akciğer grafisi çekiyoruz. Daha yüksek şüphemizde mutlaka Toraks BT ve damardan ilaç vermeden tomografi çekiyoruz. Mesela buradaki hastamızın sol bronşiyal sisteminde beyaz yabancı cisim olduğunu düşündüren bir bulgusu var. Bazen çok acil müdahale edilmesi gereken yabancı cisim hastaları olabiliyor, hızla hastalarımızı ameliyathaneye alıyoruz. Rijit bronkoskopi adını verdiğimiz özel çelik tüplerden oluşan setlerle ağız yoluyla girip genel anestezi altında uyutularak işlemlerini yapıyoruz. Böyle bir yabancı cisim eğer çıkarılmazsa ilerleyen dönemde yabancı cismin arkasına hastanın aldığı nefes sağlıklı bir şekilde girip çıkmayacağı için hep nefes darlığı olacaktı. Zamanla arkada kalan akciğer parankimi (Akciğerlerin esnek olan ve hava dolabilen bölümü) havalanamayacağı için zatürre gelişebilecekti. En nihayetinde bronşektazi dediğimiz kalıcı bronşlarda genişlemeye yol açan ve sık sık hastaların enfekte olmasına neden olan bir hastalık gelişebilecekti. Ayrıca bu hastamızdaki gibi böyle ana bronşlara yerleşmiş cisimlerin etrafını granülasyon dokusu dediğimiz dokular sararak bazen tamamen akciğerin havalanmasına da engel olabilir hale geliyor. Bu işlemlerden sonra hastalarımızın solunumla ilgili şikayetleri tamamen geriler hatta bazen geç başvuran hastalarda yeni başlayan yapısal değişiklikler olduysa onlar bile zaman içerisinde tamamen iyileşebiliyor. Hastamız normal eski sağlıklı günlerine çok kısa sürede dönecektir" diye konuştu.
"Heimlich manevrası bu hastada fayda sağlamayacaktı"
Sözlerini sürdüren Doç. Dr. Uğur Chouseın, "En sık toplu iğne aspirasyonuna biz rastlıyoruz. Son yıllarda diş implantlarının tedavisi sırasında kullanılan materyallerin de akciğere kaçmasını çok sık görmeye başladık. Bunun yanında taneler içeren nohut, bezelye, zeytin, kiraz çekirdeği gibi yabancı cisimlere de oldukça sık rastlıyoruz. Yakınımızdaki kişinin çok sert, kesici, solunum yollarına zarar vermeyeceğini düşündüğümüz bir yabancı cisim aspire ettiğini gördük ve şahit olduysak onlarda Heimlich Manevrası adını verdiğimiz hastanın arkasına geçerek belinden tutarak ve hastayı sarsarak manevramızı yapabiliriz ama bunu çok ısrarla devam ettirmemek gerekiyor. Israrla devam edersek içerideki yabancı cisim çok daha uzaklara doğru yer değiştirebilir. Hastanın belki de soluk borusuna çok zorlarsak hasar verebilir. Böyle bir durumda birkaç kez denedikten sonra başarılı olmazdıysak hastamızı en yakın acil merkeze ulaştırmalıyız. Bu hasta 2’li bir diş aspire etmiş hem ağırlığı hem de büyüklüğü nedeniyle bu manevra bu hastada yukarıya kadar çıkarılabilse bile kolaylıkla ses tellerini geçemeyeceği için bir fayda sağlamayacaktı. İnsanlarımızdan geçmeyen, uzayan öksürükleri olursa ve düşündükleri zaman akıllarına gelen akciğerlerine bir yabancı cisim kaçmasından şüphelendikleri durumda bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurmalarını öneriyorum. Özellikle küçük çocuklara çok bilinçli olmadıkları yaşlarda küçük taneli oyuncakların ya da gıda maddelerinin verilmemesini eğer bir gıdayı tüketmek zorundalarsa kontrollü bir şekilde vermelerini öneriyorum. Genel durumu bozuk, yaşlı hastalarda da yutma fonksiyonları bozulacağı için onlarda da bazen yabancı cisim aspirasyonları görebiliyoruz" ifadelerini kullandı.
Hasibe Karadağ - Emre Baba
