SAĞLIK - 21 Kasım 2025 Cuma 09:37

Kışın görünmeyen tehdit: soğuk hava ve kirlilik KOAH’ı tetikliyor

A
A
A
Kışın görünmeyen tehdit: soğuk hava ve kirlilik KOAH’ı tetikliyor

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sinem İliaz, KOAH’ın kış aylarında daha agresif bir seyir izlediğine dikkat çekerek bu dönemde vakalarda artış olduğunu söyledi. Soğukların ve hava kirliliğinin KOAH’ı doğrudan tetiklediğini vurgulayan Prof. Dr. İliaz, "Soğuk hava, hava yollarını daraltıp tahriş ederek solunumu zorlaştırır. Bu nedenle özellikle KOAH ve astım hastaları için kış aylarında nefes almak çok daha güç bir hâle gelir" dedi.


Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sinem İliaz, Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), kişinin yaşam konforunu sessizce daraltan, uzun soluklu bir sağlık sorunu olduğunu belirtti.


Merdiven çıkmak, kısa bir yürüyüş yapmak ya da birkaç dakika sohbet etmenin bile zamanla büyük bir çabaya dönüşebileceğine aktaran Prof. Dr. Sinem İliaz, KOAH’ın kış aylarında daha agresif hale geldiğini ve bunun da şikayetlerde artışa neden olduğunu söyledi.



Soğuk hava, KOAH ve astım olanları tetikiliyor


Soğuk algınlığı ve kirliliğin KOAH için en kötü kombinasyonu olduğunu belirten Prof. Dr. Sinem İliaz, sözlerini şöyle sürdürdü;


"Soğuk hava solunduğunda, akciğerlerdeki hava yolları tıpkı yoğun trafikte sinirlenen insanlar gibi tepki verir: Tahriş olur, daralır ve nefes almak zorlaşır. Soğuk hava, KOAH, astım veya hassas hava yolları olan kişilerde öksürüğü tetikler, hırıltılı solunuma ve nefes darlığına neden olur. Balgam üretimini artırır, bu da hava yollarını tıkar ve nefes almayı daha da güçleştirir.


Sıcaklık inversiyonu sırasında soğuk hava yere çökerken, sıcak hava yukarıda kalıyor. Bu nedenle alttaki soğuk hava yükselemiyor ve toz, duman, egzoz gibi kirleticiler yer seviyesinde hapsoluyor. Böyle bir ortamda dışarıda sadece kirli havayı değil, saatlerce hatta günlerce havada asılı kalan yoğun ve bayat bir kirliliği solumuş oluyoruz. KOAH hastalarının zaten hassas olan akciğerleri bu yükü taşıyamaz, hastalığı alevlendirir ve yatışlara yol açabilir."



Viral enfeksiyonlar tabloyu dahada kötüleştiriyor


Kış aylarında KOAH hastaları için sıradan bir gribin bile ciddi bir sorun haline gelebileceğini söyleyen Prof. Dr. İliaz, kışın viral enfeksiyonların belirgin şekilde arttığını belirterek şu uyarıda bulundu;


"Viral enfeksiyonlar KOAH’ta akut alevlenmelere neden olabilir. Bu durum, hastanın günlük şikâyetlerinin aniden çok daha kötüleşmesi anlamına gelir. Soğuk havalarda pencereleri kapatıp, ısıtıcıları çalıştırıyoruz hatta odaları yeterince havalandırmıyoruz. Toz akarları, bu tarz havasız ortamlarda daha rahat çoğalıyor. Yemek pişirme, tütsü veya yanlış ısıtıcı kullanımları da semptomları şiddetlendiriyor" ifadelerini kullandı.



Dumanlı ve sisli havalarda dışarı çıkmayın


Prof. Dr. İliaz, kışın KOAH’ın kötüleşmemesi için yapılması gerekenleri de sıraladı;


-Her yıl kış başlamadan önce grip aşısı yaptırın, zatürre (pnömokok) aşısını ihmal etmeyin.


-Güneş doğduktan sonra hava ısındıktan sonra dışarı çıkın.


-Maske veya atkı kullanın. Burnunuzun etrafını kapatmak, soluduğunuz havayı ciğerlere ulaşmadan önce ısıtır ve hava yollarına ‘yumuşak bir iniş’ sağlar.


-Hava sisli veya dumanlıysa yürüyüşe çıkmayın.




Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Kayseri 3 yaşındaki çocuğuna köpek saldıran baba: "Köpeğin çocuğumuzu bırakması için çok uğraştık" Kayseri’de Ramazan Bayramı’nın ilk günü sokakta oynadığı sırada başıboş bir köpeğin saldırısına uğrayan ve ağır yaralanan 3 yaşındaki yabancı uyruklu çocuğun tedavisi Ankara’da sürüyor. 12 gündür tedavi altında olan çocuğun 3 kez ameliyat olduğu öğrenildi. Edinilen bilgiye göre, Melikgazi Belediyesi sınırları içerisinde bulunan Anbar Mahallesi Beydağ Sokak’ta 20 Mart’ta Ramazan Bayramı’nın ilk günü yaşanan olayda, başıboş köpek sokakta oynayan yabancı uyruklu A. D.‘ye (3) saldırdı. Olayda A.D. ağır yaralanırken, ihbar üzerine bölgeye polis, sağlık ve belediye ekipleri sevk edildi. Polis ekipleri çevrede güvenlik önlemi alırken, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından talihsiz çocuk ambulansla Kayseri Şehir Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı. Başıboş köpek belediye ekipleri tarafından uyuşturucu iğne ile bayıltılarak, barınağa götürüldü. Öte yandan, köpek saldırısı sonucu başından ağır yaralanan A.D. Kayseri Şehir Hastanesi’ndeki ilk müdahalenin ardından tedavi için Ankara Bilkent Şehir Hastanesi’ne nakledildi. Burada 12 gündür tedavi altında olan çocuğun 3 kez ameliyat olduğu ve ailenin çocuklarının yaşadığı olayla alakalı ilgililerden şikayetçi olacağı öğrenildi. "Köpeğin çocuğumuzu bırakması için çok uğraştık" Olay anını ve çocuğun tedavi sürecini anlatan baba Salih D., "Çocuğum bahçede oynamaya çıktı. Baktığımda ‘anne’ ve ‘baba’ diye bağırmaya başladı. Köpek çocuğu ısırmış ve bırakmıyordu. Annesi yanına koştu ve köpeği tutmaya çalıştı. Ancak köpeği ayıramadı, gücü yetmedi. Sonra ben gittim. Annesi vurduğu halde köpek çocuğumu bırakmadı. Sonra ben vurmaya başlayınca çocuğumu bıraktı. Çocuğumuzu bırakması için çok uğraştık. Köpek bırakınca ambulansı aradık. Sonra çocuğumu hastaneye götürdüler. Hastanedeki ilk müdahaleden sora aynı gün gece Ankara’ya gönderdiler. Çocuğum 3 tane ameliyat oldu. 12 gündür hastanede tedavi görüyor. Çocuğuma bir şey olursa diye korkuyorum. Mahallemizde başıboş bir tane bile köpek kalmamalı. Sokakta oynayan her çocuk için tehlike arz ediyor. Çocuklarımız sokakta rahatça oynasın" dedi.