SAĞLIK - 25 Ocak 2026 Pazar 13:09

Ekran süresi arttıkça obezite riski büyüyor

A
A
A
Ekran süresi arttıkça obezite riski büyüyor

Pediatri Diyetisyeni Doç. Dr. Taygun Dayı, erken yaşta ve kontrolsüz dijital ekran kullanımının çocuklarda obezite başta olmak üzere ciddi yeme bozukluklarına neden olabileceği uyarısında bulundu.


Çocuklara yemek yedirirken onları oyalamak amacıyla telefon, tablet ya da televizyon ekranlarının açılması, günümüzde pek çok aile için neredeyse sıradan bir alışkanlığa dönüşmüş durumda. Dijital ekranların günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle çocukların ekranla karşılaşma yaşı da giderek düşüyor. Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı Pediatri Diyetisyeni Doç. Dr. Taygun Dayı, erken yaşta başlayan ve kontrolsüz şekilde sürdürülen dijital ekran maruziyetinin çocukların beslenme davranışları üzerinde uzun vadeli ve olumsuz etkiler oluşturabileceğini söyledi.


"Dijital ekranlar artık hayatın bir gerçeği ancak çocuklar için ne kadar, ne zaman ve nasıl kullanıldığı son derece belirleyici" diyen Doç. Dr. Dayı, özellikle erken yaşlarda yanlış ekran alışkanlıklarının obezite başta olmak üzere ciddi yeme bozukluklarına neden olabileceği uyarısında bulundu.



Ekranla tanışma yaşı giderek düşüyor


Çocukların, özellikle iki yaşa kadar dijital ekranlardan uzak tutulması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Taygun Dayı, bilimsel araştırmaların çocukların dijital ekranla ilk temasının çoğu zaman altıncı aydan itibaren, özellikle tamamlayıcı beslenmeye geçiş sürecinde başladığını ortaya koyduğunu söyledi.


Bu dönemde ekranın sıklıkla çocuğu oyalamak ya da yemek yedirmek amacıyla kullanıldığına dikkat çeken Doç. Dr. Dayı, "Bu alışkanlıklar, çocuğun açlık-tokluk sinyallerini fark etmesini zorlaştırarak ilerleyen yaşlarda beslenme davranışlarını olumsuz etkileyebiliyor" dedi.



Dört saat ve üzeri ekran kullanımı bağımlılık göstergesi


Günde dört saat ve üzeri dijital ekran maruziyetinin "ekran bağımlılığı" olarak tanımlandığını belirten Doç. Dr. Taygun Dayı, bu durumun çocukların beslenme düzeni üzerinde ciddi olumsuz etkiler oluşturabileceğini söyledi. Doç. Dr. Dayı, "Ekran bağımlılığı; artan iştah, kontrolsüz besin tüketimi, yeme atakları ve gece uykularında azalma ile ilişkilidir" dedi.


Uyku süresinin azalmasıyla uyanık kalınan zaman boyunca besin tüketme isteğinin arttığını ifade eden Doç. Dr. Dayı, bunun istemsiz vücut ağırlığı artışı, tekdüze beslenme ve düşük beslenme kalitesiyle sonuçlanabildiğini belirtti. Doç. Dr. Dayı, tüm bu etkenlerin ise çocukluk çağı obezitesi riskini önemli ölçüde artırdığını vurguladı.



Dijital dünya yeme davranışlarını sessizce değiştiriyor


Doç. Dr. Taygun Dayı, dijital ekran maruziyetinin yalnızca aşırı kilo alımıyla sınırlı kalmadığını, bazı çocuklarda ve özellikle ergenlerde yeme bozukluklarına da zemin hazırladığını ifade etti. Doç. Dr. Dayı, "Kontrolsüz beslenme davranışlarının ardından gelişen pişmanlık ve suçluluk duyguları; dijital içeriklerin oluşturduğu beden algısı baskısıyla birleştiğinde yeme bozuklukları görülebiliyor" dedi.


Akran zorbalığına maruz kalma, kendini beğenmeme ve bozulmuş beden imgesi algısının, özellikle ergenlik döneminde anoreksiya nervoza gibi ciddi yeme bozukluklarını da tetikleyebileceğine dikkat çeken Doç. Dr. Dayı, dijital ekran maruziyetinin bu süreci hızlandırdığını belirtti.


Bunlar Da İlginizi Çekebilir
İstanbul Trendyol Süper Lig: Kasımpaşa: 1 - Eyüpspor: 0 (Maç sonucu) Trendyol Süper Lig’in 26. haftasında Kasımpaşa, sahasında karşılaştığı Eyüpspor’u 1-0 mağlup etti. Maçtan dakikalar (İkinci yarı) 59. dakikada kazanılan çift vuruşta topun başına geçen İrfan Can’ın pasında Cafu’nun penaltı noktası solundan sert şutunda meşin yuvarlak sol yandan az farkla auta gitti. 63. dakikada İrfan Can Kahveci’nin sağ taraftan kullandığı serbest vuruşta kale alanında müsait pozisyondaki Diabate’nin dokunamadığı meşin yuvarlak uzak köşeden az farkla auta gitti. 90+3. dakikada İrfan Can’ın sağ taraftan ortasında Jim Allevinah’ın kale alanı önünden yaptığı kafa vuruşunda meşin yuvarlak üstten auta gitti. Stat: Recep Tayyip Erdoğan Hakemler: Ali Yılmaz, Mehmet Emin Tuğral, Ogün Kamacı Kasımpaşa: Andreas Gianniotis, Claudio Winck, Rodrigo Becao, Adem Arous, Kamil Ahmet Çörekçi, Andri Baldursson, Cafu, Fousseni Diabate (Jim Allevinah dk. 87), İrfan Can Kahveci, Ben Ouanes (Kerem Demirbay 90+6), Adrian Benedyczak (Cenk Tosun dk. 75) Yedekler: Ali Yanar, Eyüp Aydın, Yusuf Barasi, Ali Yavuz Kol, Nicholas Opoku, Taylan Utku Aydın, Habib Gueye Teknik Sorumlu: İlker Püren Eyüpspor: Jankat Yılmaz, Talha Ülvan (Calegari dk. 85), Jerome Onguene (Charles Raux Yao dk. 72), Bedirhan Özyurt, Umut Meraş, Taşkın İlter (Mateusz Legowski dk. 55), Baran Ali Gezek, Metehan Altunbaş, Emre Akbaba, Lenny Pintor (Angel Torres dk. 55), Umut Bozok (Denis Radu dk. 84) Yedekler: Marcos Felipe, Luccas Claro, Diabel Ndoye, Anıl Yaşar, Arda Yavuz Teknik Direktör: Atila Gerin Gol: Adrian Benedyczak (dk. 33) (Kasımpaşa) Sarı kartlar: İrfan Can Kahveci, Rodrigo Becao, Jim Allevinah (Kasımpaşa) Mateusz Legowski, Charles Raux Yao (Eyüpspor)
Aydın Kuşadası’nda 2 yeşil deniz kaplumbağası ve 1 caretta caretta ölü bulundu Aydın’ın Kuşadası ilçesi kıyılarında aynı gün içerisinde 2 yeşil deniz kaplumbağası ile 1 caretta caretta ölü olarak kumsala vurdu. Olayla ilgili inceleme başlatılırken, kaplumbağaların trol ağlarına takılmış olabileceği değerlendirildi. Edinilen bilgiye göre, yuvalama alanları genellikle Hatay, Adana ve Mersin kıyıları olan Chelonia mydas türü 2 juvenil (genç) yeşil deniz kaplumbağası ile 1 yetişkin Caretta caretta Kuşadası kıyılarında ölü halde bulundu. Kaplumbağalar üzerinde yapılan ilk incelemelerde herhangi bir yara veya dış etken kaynaklı olumsuz bir bulguya rastlanmadı. Konuyla ilgili açıklama yapan Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü, kaplumbağaların Kuşadası Körfezi’nde avlanan trol teknelerinin ağlarına hedef dışı av olarak yakalanmış olabileceğini düşündüklerini belirtti. Sürücü, trol ağlarına takılan kaplumbağaların uzun süre su altında kaldıkları için nefes almak amacıyla yüzeye çıkamadıklarını ve bu nedenle boğularak hayatlarını kaybettiklerini ifade etti. Ölü bulunan caretta caretta bireyinin dişi olmasının ve diğer iki yeşil deniz kaplumbağasının henüz juvenil evrede bulunmasının deniz kaplumbağalarının geleceği açısından üzücü olduğunu kaydetti. Ölü kaplumbağalardan gerekli ölçümlerin alındığını, doku ve kabuk örneklerinin ise bilimsel inceleme için Adnan Menderes Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Oğuz Türkozan’a gönderildiğini belirten Sürücü, bölgede deniz kaplumbağalarının yanı sıra yunuslar ve birçok deniz canlısının yaşadığı zengin bir biyoçeşitlilik bulunduğuna dikkat çekti. Trol avcılığının yalnızca deniz canlılarını değil deniz tabanındaki ekosistemi ve sualtı kültürel mirasını da olumsuz etkilediğini vurgulayan Sürücü, deniz tabanında sürüklenen ağların sualtındaki taşları yerinden oynattığını, balıkların yaşam alanlarını tahrip ettiğini ve sualtı arkeolojisi açısından önemli olan amphoraların zarar görmesine neden olduğunu ifade etti. Sürücü, denizel biyoçeşitliliğin korunması ve hedef dışı avcılığın önlenmesi için ilgili kurumların daha etkin denetim ve yaptırım uygulaması gerektiğini belirterek, özellikle Kuşadası kıyılarında trol avcılığının kesin olarak yasaklanması gerektiğini sözlerine ekledi.
Zonguldak Devrek Postasının sahibi Çavuşoğlu hayatını kaybetti Devrek Postası Gazetesi’nin kurucusu ve Zonguldak Gazeteciler Cemiyeti Onur Kurulu Üyesi Kenan Çavuşoğlu, tedavi gördüğü Bolu’daki özel bir sağlık kuruluşunda hayatını kaybetti. 78 yaşında yaşamını yitiren Çavuşoğlu, Devrek’te düzenlenen cenaze töreninin ardından dualarla son yolculuğuna uğurlandı. 1946 doğumlu olan Kenan Çavuşoğlu, yaklaşık 65 yıl süren gazetecilik hayatı boyunca Zonguldak ve Devrek’te yerel basının gelişmesine önemli katkılar sundu. Cumhurbaşkanlığı Sürekli Basın Kartı sahibi olan Çavuşoğlu, meslek hayatı boyunca birçok gazeteciye yol göstererek tecrübelerini genç kuşaklara aktardı. Evli ve 5 çocuk babası olan Çavuşoğlu’nun vefatı, basın camiasında büyük üzüntüye neden oldu. Çavuşoğlu için Devrek’teki evinin önünde helallik alındı. Ardından Devrek Merkez Camii’nde öğle namazını müteakip cenaze namazı kılındı. Kılınan cenaze namazının ardından Çavuşoğlu’nun cenazesi dualar ve gözyaşları eşliğinde Devrek Şehir Mezarlığı’nda toprağa verildi. Cenaze törenine AK Parti Teşkilat Genel Başkan Yardımcısı ve Zonguldak Milletvekili Ahmet Çolakoğlu, Devrek Belediye Başkanı Özcan Ulupınar, Gökçebey Belediye Başkanı Vedat Öztürk, Çaydeğirmeni Belediye Başkanı Satılmış Gebeş, İYİ Parti İl Başkanı Yavuz Erkmen, CHP İl Başkan Yardımcısı Zeki Esen, Devrek İl Genel Meclis Üyeleri İsmet Bostancı ve Mustafa Yumurtacı ile birlikte ailesi ve sevenleri katıldı.
İstanbul Trendyol 1. Lig: Sarıyer: 3 - Ankara Keçiörengücü: 1 Trendyol 1. Lig’in 31. haftasında Sarıyer, evinde karşılaştığı Ankara Keçiörengücü’nü 3-1 mağlup etti. Maçtan dakikalar 14. dakikada sol taraftan Eşref’in kullandığı köşe vuruşuna altıpasın gerisinde iyi yükselen Metehan’ın kafa vuruşunda meşin yuvarlak ağlara gitti. 1-0 21. dakikada Hasan Emre’nin derinlemesine pasında aldığı topla sağ çaprazdan ceza sahasına giren Poko’nun şutunda meşin yuvarlak filelerle buluştu ve hakem Yiğit Arslan orta noktayı gösterdi. Ardından VAR’dan gelen uyarıyla Poko’nun ofsaytta olduğu gerekçesiyle gol geçerlilik kazanmadı. 61. dakikada sağ taraftan Batuhan’ın ortasına kale önünde kafayla vuruşunu yapan Poko, meşin yuvarlağı filelere gönderdi. 2-0 79. dakikada Camara’nın savunma arkasına ara pasına hareketlenen Batuhan Kör, kaleciyle karşı karşıya kaldığı pozisyonda yaptığı dokunuşla meşin yuvarlağı ağlarla buluşturdu. 3-0 90+2. dakikada Ezeh’in ara pasında topu alan Diouf’un sağ çaprazdan kalecinin üzerinden aşırtarak uzak direğe şutunda meşin yuvarlak filelere gitti. 3-1 Stat: Yusuf Ziya Öniş Hakemler: Yiğit Arslan, Kemal Elmas, Onur Gülter Sarıyer: Mert Furkan Bayram, Cebrail Karayel (Berkay Aydoğmuş dk. 90+1), Metehan Mert, Caner Osmanpaşa, Eşref Korkmazoğlu, Hasan Emre Yeşilyurt, Camara (Aytaç Kara dk. 83), Silva (Oğuzhan Yılmaz dk. 83), Poko, Dembele (Kulasin dk. 77), Batuhan Kör (Ozan Sol dk. 90+1) Yedekler: Furkan Akyüz, Fethi Özer, Traore, Regattin, Abdullah Emre Oğuz Teknik Direktör: Servet Çetin Ankara Keçiörengücü: Emre Satılmış, Hüseyin Bulut (Diaby dk. 87), Oğuzhan Çalışkan, Abdullah Çelik, Ali Dere (Süleyman Luş dk. 55), İbrahim Akdağ (Ali Akman dk. 87), İshak Karagöl, Roshi (Fernandes dk. 62), Rroca (Halil Can Ayan dk. 63), Ezeh, Diouf Yedekler: Aykut Özer, Erkam Develi, Wellington, Mexer, Enes Yılmaz Teknik Direktör: Yalçın Koşukavak Goller: Metehan Mert (dk. 14), Poko (dk. 61), Batuhan Kör (dk. 79) (Sarıyer) Sarı kartlar: Servet Çetin (Teknik Direktör), Cebrail Karayel, Aytaç Kara (Sarıyer), Fernandes, Ezeh (Ankara Keçiörengücü)