Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Ukrayna’da Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ve Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı’nın (SAPO) bağımsızlığını güvence altına alan bir yasa taslağının metnini onayladığını açıkladı. Zelenskiy’in geri adım teşkil eden bu açıklaması, hafta başında kabul edilen ve NABU ile SAPO’yu devlet başkanı tarafından atanan bir başsavcının denetimine alan bir yasanın büyük çaplı protestolara neden olmasının ardından geldi. Açıklamasında yeni tasarının metninin dengeli olduğunu ifade eden Zelenskiy, tasarının NABU ve SAPO’nun bağımsızlığını korumayı ve bu kurumları Rus nüfuzundan uzak tutmayı amaçladığını söyledi. Ukraynalı lider ayrıca, sosyal medyada yayımladığı başka bir mesajda protestolara ve kamuoyundaki tepkilere değinmezken, "Tüm Ukraynalıların görüşlerine saygı duymak gerek. Ukrayna’nın yanında olan herkese minnettarız" dedi.
Ne olmuştu?
NABU'nun eski Savunma Bakanı Rüstem Umerov, eski Ulusal Birlik Bakanı Aleksey Çernişov ve eski Başbakan Yardımcısı Olga Stefanişina'ya yönelik soruşturma da dahil olmak üzere siyasi açıdan hassas davalara ilişkin son soruşturmalarının ardından gerginlik tırmanmıştı. Güvenlik güçleri hafta başında Zelenskiy'nin üst düzey yardımcısı Andrey Yermak'ın talimatıyla NABU ve SAPO'ya baskın düzenlemişti. Baskın sonucunda üst düzey bir yetkili Rusya ile iş birliği yaptığı şüphesiyle gözaltına alınmıştı. Ukrayna parlamentosu ise geçtiğimiz salı günü NABU ve SAPO'yu Başsavcının yetki alanına alan yasa tasarısını kabul etmişti. Zelenskiy de Başsavcılığa NABU ve SAPO faaliyetlerine müdahale etme yetkisi veren yasa tasarısını imzalayarak yasalaştırmıştı.
Tartışmalı yolsuzlukla mücadele yasanın kabul edilmesi, Rusya’nın 2022 yılı şubat ayında kapsamlı askeri operasyonunu başlatmasından bu yana Ukrayna genelindeki en büyük protestolara neden olmuştu. Yasanın NABU ve SAPO’nun yetki ve etkinliğini ciddi bir şekilde zayıflatacağını savunan protestocular, Ukrayna’nın dört bir yanında sokaklara çıkarak yasaya veto çağrısı yapmıştı. Protestocular tarafından ülkenin yolsuzlukla mücadele kurumlarının bağımsızlığına darbe olarak nitelendirilen bu adım, Kiev’in Batılı ortakları tarafından da ciddi eleştirilerle karşılaşmıştı.
NABU ve SAPO, 2014-2015 yıllarında Avrupa Komisyonu ve Uluslararası Para Fonu’nun (IMF), vize serbestisi şartlarından biri olarak kurulmuştu.
