ABD Başkanı Donald Trump ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Beyaz Saray'da akşam yemeğine katıldı. Trump ve eşi Melania Trump, Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ı kapıda karşıladı. Liderler daha sonra askeri bandonun çaldığı marşlar eşliğinde Doğu Odası'ndaki akşam yemeğine geçti.
Suudi Arabistan'a "NATO dışı önemli müttefik" statüsü
Trump yemekte yaptığı konuşmada, Suudi Arabistan ile ABD arasındaki güvenlik ve savunma iş birliğinin "tarihi" olduğunu belirtti. Trump, "Bu akşam Suudi Arabistan'ı resmi olarak NATO dışı önemli bir müttefik olarak belirleyerek askeri iş birliğimizde yeni bir sayfa açtığımızı duyurmaktan memnuniyet duyuyorum" ifadelerini kullandı. Trump, "Biraz önce imzaladığımız stratejik savunma anlaşması, her iki ülkenin çıkarlarını ilerletecek ve barışın en yüksek çıkarlarına hizmet edecek" dedi.
"Suudi Arabistan, ABD'ye yatırımını 1 trilyon dolara çıkarıyor"
Konuşmasının önemli bölümünü ekonomiye ve yatırımlara ayıran Trump, Suudi Arabistan'ın ABD'ye yatırımlarını hatırlatarak, "Suudi Arabistan, 600 milyar dolarlık yatırım taahhüdünde bulunmuştu. Bu, istihdam demek, fabrikalar, şirketler, yeni işler demek" şeklinde konuştu. Trump, Veliaht Prens Muhammed bin Selman'a dönerek, "Bugün kendisine ‘Bunu artırabilirsiniz' dedim. O da ‘Bunu 1 trilyon dolara çıkaracağım' dedi. Yani Suudi Arabistan, ABD'ye 1 trilyon dolar yatırım yapıyor" şeklinde konuştu. Bu yatırımların sivil nükleer enerji, kritik mineraller, yapay zeka, ileri imalat ve savunma sanayii gibi alanları kapsadığını belirten Trump, "Daha önce hiç duyulmamış rakamlardan söz ediyoruz. Bu anlaşmalar, binlerce Amerikan işini destekleyecek ve ABD'nin teknoloji, sanayi ve iş gücü konusunda tartışmasız liderliğini pekiştirecek" diye konuştu.
"Umarım Veliaht Prens, Gazze Barış Kurulu'nda yer alır"
Trump, konuşmasının kritik başlıklarından birini Gazze ve Orta Doğu barış planına ayırdı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin kabul ettiği Gazze barış planını işaret eden Trump, "Dün Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, barış planımı ve Gazze'yi kapsayacak Barış Kurulu'nu resmen onayladı" dedi. Trump, barış kurulunun yapısına ilişkin, "Bu kurulda tüm büyük ülkelerin liderleri yer alacak. Daha önce böyle bir şey görülmedi. Herkesin parçası olmak isteyeceği bir yapı olacak" dedi. Trump, kurulun başkanlığını üstlenmekten onur duyduğunu söyledi. Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman'a çağrıda bulunan Trump, "Umarım Majesteleri bu kurulda yer alır. Umarım kabul edersiniz" şeklinde konuştu. Trump, Gazze'de cenazelerin ailelere teslim edilmesi için gösterilen çabalara da değinerek, "Tüm yaşayan rehineler ailelerine döndü, kimsenin mümkün görmediği adımlar atıldı. Gazze'de yaşayan insanlar evlerine dönmeye başladı ve yıllardır ilk kez bu kadar güvende olduklarını söylüyorlar" ifadelerini kullandı.
80 yıllık ittifak vurgusu
Trump, konuşmasında ABD-Suudi ilişkilerinin tarihine de özel bir bölüm ayırdı. Bu yıl bir ABD Başkanı ile Suudi Arabistan lideri arasındaki ilk görüşmenin 80. yıl dönümünün kutlandığını hatırlatan Trump, 1945'te dönemin ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt ile Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın dedesi, Suudi Arabistan'ın kurucusu Kral Abdülaziz'in bir ABD donanma kruvazörü güvertesinde bir araya geldiğini hatırlattı. Trump, "O toplantı tüm dünyada tanındı. İkisi hemen sıcak dost olmuştu. O günden bu yana ülkelerimiz dayanıklı ortaklar haline geldi" dedi. Başkanlık Şöhretler Yolu'nda yürürken Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın, "Suudi Arabistan'ın en büyük dostu kimdi?" diye sorduğunu anlatan Trump, "O da Roosevelt'i söyledi. O harika bir dosttu. Ancak bugün geldiğimiz noktada Suudi Arabistan'ın şimdiye kadarki en iyi dostuna sahip olduğunu düşünüyorum" diyerek kendi dönemindeki yakın iş birliğine vurgu yaptı. Trump, "Siz ve ben, bu ittifakı güçlendiriyoruz ve yeniliyoruz. 80 yıl öncesine göre çok daha üstün bir seviyeye taşıdığımıza inanıyorum" ifadelerini kullandı.
Orta Doğu barışı ve Gazze ateşkesine destek
Trump, konuşmasının devamında Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın Gazze'deki savaşın sona erdirilmesi ve Orta Doğu barışı sürecindeki rolünü övdü. "Veliaht Prens'e geçtiğimiz ay imzalanan barış anlaşmasında ve Gazze'deki savaşı sona erdirmek için atılan adımlarda oynadığı rol için teşekkür ediyorum" diyen Trump, Gazze'de son haftalarda kaydedilen ilerlemeyi "olağanüstü" şeklinde nitelendirdi. Trump, "Uzun yıllar Orta Doğu'da barış konuşuldu ama gerçekleşmeyecek deniyordu. Şimdi, kalıcı bir ateşkesin gerçek ve kalıcı bir barışa dönüşmesi için kimsenin mümkün görmediği şeyleri planlanandan çok daha önce hayata geçiriyoruz" ifadelerini kullandı.
Veliaht Prens Selman: "Ekonomik iş birliğinin ufku genişliyor"
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ise konuşmasında, iki ülke arasındaki ilişkilerin neredeyse 90 yıldır devam ettiğini hatırlatarak, "Bu ilişki, Suudi Arabistan'ın modern modelinin oluşmasını sağlayan temel sütunlardan biri oldu" dedi. İkinci Dünya Savaşı, Soğuk Savaş ve sonrasındaki dönemlerde petrol ve enerji alanında yürütülen iş birliğine dikkat çeken Veliaht Prens, bugün ise ekonomik ilişkilere yeni boyutlar eklendiğini belirtti. Veliaht Prens, "Bugün Suudi Arabistan ve ABD arasındaki ekonomik iş birliğinin ufkunun birçok alanda genişlemeye başladığını düşünüyoruz. Halklarımız için yeni kapılar açacak çok sayıda anlaşma imzaladık. Fırsatların çok büyük olduğuna inanıyoruz. Bu nedenle uygulamaya ve bu fırsatları artırmaya odaklandık" ifadelerini kullandı. Konuşmasının sonunda espri de yapan Veliaht Prens, bazı medya organlarının kıyafeti üzerinden spekülasyon yaptığını hatırlatarak, "Eğer siyah takım elbiseyle gelirseniz birileri mutlaka hikaye uydurmak ister. Biz işimize, ilişkilerimize ve geleceğe odaklanıyoruz" diyerek sözlerini tamamladı.
Elon Musk ve Cristiano Ronaldo dikkat çekti
Beyaz Saray'ın balo salonunda düzenlenen akşam yemeğinin davetlileri arasında Nisan ayında Trump yönetiminden ayrılmasından bu yana ilk kez Beyaz Saray'a gelen milyarder iş insanı Elon Musk ve Suudi Arabistan ekibi Al Nassr'da forma giyen dünyaca ünlü Portekizli futbolcu Cristiano Ronaldo da yer aldı. Trump, konuşması sırasında Ronaldo'dan da bahsederek oğlu Barron Trump'ın ünlü futbolcuya hayranlığını dile getirdi. Trump'ın, "Oğlum Ronaldo'nun büyük hayranı. Barron onunla tanıştı ve sanırım artık babasına biraz daha fazla saygı duyuyor, sizi tanıştırdığım için" ifadelerini salonda gülüşmelere neden oldu.
Yemeğe Suudi heyeti, Trump yönetimindeki bakanlar, ABD'li ve Suudi iş insanları, teknoloji ve finans dünyasından önde gelen isimler ve spor camiasından davetliler katıldı.
Dilek Kaya
