Kimyasal Silahların Yasaklanması Teşkilatı (KSYT) İcra Konseyi’nde Suriye’nin devrik lideri Beşar Esad rejiminden miras kalan kimyasal silah kalıntılarının hızlandırılmış şekilde yerinde imhası konusunda Suriye hükümetine destek olunmasına ilişkin bir görev gücü oluşturuldu. Türkiye, Suriye hükümetinin davetine icabetle söz konusu görev gücüne katıldı.
Diplomatik kaynaklardan yapılan açıklamada, "Kimyasal Silahlar Sözleşmesi uyarınca her ülkenin sahip olduğu kimyasal silah ve kalıntılarını imha etmesi ulusal bir sorumluluk olsa da, devrik rejimin kimyasal silah programını gizli şekilde yürütmesi, KSYT’yle iş birliğinden kaçınmış olması, sabık rejim dönemindeki kimyasal silah programına ait kayıtların akıbetinin bilinmemesi ve imha konusundaki kapasite eksikliği nedenleriyle, Suriye’ye uluslararası toplum tarafından destek olunmasına dönük bir süreç işletilmeye başlanmıştır" denildi.
"Özgürlüğün Nefesi Görev Gücü"
Süreç kapsamında oluşturulan uluslararası görev gücünün Suriye hükümetine, KSYT’yle iş birliği halinde ülkedeki kimyasal silah programının kalıntılarının bulunması, doğrulanması, kontrol altına alınması ve imhasına yönelik yardım sağlamasının hedeflendiği belirtildi. Açıklamada, Suriye tarafınca "Özgürlüğün Nefesi Görev Gücü" olarak adlandırılan mekanizma aracılığıyla, Suriye’ye söz konusu durumlar karşısında teknik, lojistik ve eğitim desteği sağlanması ve uluslararası toplumun bu amaç doğrultusunda vereceği desteğin eş güdümünün yapılmasının beklendiği belirtildi.
Açıklamada, "Görev gücü üyelerinin genel itibarıyla, Suriyeli ekiplerin sahada yürüteceği keşif faaliyetlerinin güvenli şekilde icra edilebilmesi için gerekli eğitim ve teçhizatın sağlanması; sahada tespit edilebilecek kimyasal silah ve kalıntılarının güvenli şekilde kontrol altına alınması, depolanması ve planlı şekilde imhası; güvenli şekilde muhafaza mümkün olmadığı takdirde, yerinde imha edilmesi için gerekli teknik desteğin verilmesi; Suriye’nin sağlık altyapısının kimyasal risklere karşı dayanıklılığının artırılması kapsamında Suriye’nin kapasite ve kabiliyet eksikliklerinin giderilmesine yönelik somut katkılar sunmaları beklenmektedir" denildi.
Türkiye’nin görev gücü kapsamındaki somut katkıları
Diplomatik kaynaklardan yapılan açıklamada, Türkiye’nin Suriye hükümetiyle iş birliği halinde, Suriye’nin çeşitli bölgelerinde insani maksatlı mayın temizleme faaliyetleri icra ederek patlamamış savaş kalıntılarının imhası ile görev gücü kapsamında ve KSYT bünyesinde yürütülen uluslararası faaliyetlere etkin siyasi, teknik ve lojistik katkı sağladığı belirtildi.
Bu kapsamda Türkiye’nin, görev gücü bünyesindeki ülkeler ile KSYT’den uzmanların katılımıyla 16-17 Şubat 2026 tarihlerinde Ankara’da düzenlenen bir çalıştaya ev sahipliği yaptığının altı çizildi. Açıklamada, "Çalıştayda, Suriye’nin devrik rejimden kalan kimyasal silah programı ve kalıntılarından arındırılmasına yönelik operasyonel, teknik ve kurumsal kapasite eksiklikleri ayrıntılı şekilde değerlendirilmiş; bu doğrultuda Suriye’ye sağlanması öngörülen destek paketleri yapılandırılmıştır" denildi.
New York'ta tören düzenlendi
Söz konusu oluşumun faaliyetlerine resmen başlamasını temsilen görev gücü ülkelerinin yetkililerinin katılımıyla 18 Mart 2026 tarihinde New York’ta bir tören düzenlendi. Törende Türkiye’yi Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız temsil etti.
Görev Gücü’nde Türkiye ve Suriye’nin yanı sıra üyeleri arasında Katar, ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, Kanada ve KSYT Teknik Sekretaryası bulunuyor.
