Avrupalı liderler Belçika'nın başkenti Brüksel'de Grönland ve AB'nin transatlantik ilişkilerine ilişkin gerçekleştirilen gayriresmi AB Liderler Zirvesi için bir araya geldi. Liderler, görüşme öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen gerçekleştirdiği kapı önü açıklamasında, sözlerine Grönland'a ilişkin kriz sırasında Danimarka'ya destek veren Avrupa ülkelerine teşekkür ederek başladı. Frederiksen, "Grönland dahil Danimarka olarak Avrupa'nın dört bir yanından aldığımız destek için ne kadar minnettar olduğumuzu ifade etmek istiyorum" dedi.
Frederiksen, ABD ile Grönland konusunda yapılacak herhangi bir anlaşmanın da Danimarka'nın egemenliğini ihlal edemeyeceğini söyledi. NATO'dan Arktik bölgesinde daha fazla mevcudiyet talep ettiklerini de ifade eden Frederiksen, "NATO'nun Grönland dahil olmak üzere Arktik bölgesinde daha fazla varlık göstermesine ihtiyacımız var" dedi.
Frederiksen, "Danimarka ile ABD arasındaki ikili ilişkilerimizi, ABD ile daha geleneksel, siyasi ve diplomatik bir şekilde ele alabileceğiz" ifadelerini kullandı.
Danimarka'nın Grönland üzerindeki egemenliğinin "kırmızı çizgileri" olduğuna vurgu yapan Frederiksen, "Kırmızı çizgilerimizi var ve bunların herkes tarafından bilindiğini düşünüyorum. Biz egemen bir devletiz. Bu konuda müzakere edemeyiz ama ABD ile konuşabileceğimiz şey, Arktik bölgesinde güvenliği nasıl güçlendireceğimiz olabilir" dedi.
Danimarka'nın sadece askeri üsler için dahi olsa Grönland'da ABD'ye toprak vermesinin söz konusu olup olmadığı yönündeki bir soruya Frederiksen, "En başından söyledik, egemen bir devlet statümüz üzerinde tartışılamaz. Bu değiştirilemez. ABD ile güvenlik konusunda her zaman olduğu gibi birlikte çalışmaya hazırız" cevabını verdi.
Frederiksen, "Kırmızı çizgilerimiz tartışmaya açık değil. ABD ile uzun yıllardır çok yakın çalışıyoruz. Ancak bunu saygı çerçevesinde, birbirimizi tehdit etmeden yapmak zorundayız. Bu nedenle, demokrasi çerçevesinde ve müttefikler olarak nasıl iş birliği yaptığımız temelinde siyasi bir çözüm bulmayı umuyorum" dedi.
Merz: "Transatlantik ittifaktan öylece vazgeçemeyiz"
Almanya Başbakanı Merz, zirve öncesinde basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Avrupa'nın transatlantik ittifakından öylece vazgeçemeyeceğini söyledi. ABD ile ilişkilere büyük önem atfettiğini vurgulayan Merz, "NATO'yu korumaya çalışmalıyız" dedi.
Merz, "Transatlantik ittifakından öylece vazgeçemeyiz. Bu ittifakı 75 yılı aşkın bir sürede inşa ettik. Avrupa ile ABD arasındaki ittifak, şimdiye kadar kurulmuş en başarılı siyasi ittifaktır" ifadelerini kullandı.
Macron: "Yeni tehditler olursa elimizdeki araçlarımızı kullanmaya hazırız"
Fransa Cumhurbaşkanı Macron ise Grönland'da ilişkin işgal ve gümrük tarifesi tehditlerinin ardından atmosferin daha kabul edilebilir bir hal almasının memnuniyet verici olduğunu söyledi. Macron, "Yine de son derece tetikte kalmayı sürdürüyoruz. Yeni tehditler olursa elimizdeki araçları kullanmaya hazırız" dedi.
Son bir haftada yaşanan gelişmelerin Avrupa'nın birlik içinde hareket ettiğinde ve elindeki araçları kullandığında saygı gördüğünü ortaya koyduğunu vurgulayan Macron, "Avrupalıların izlemek istediği politika budur. Barış ve istikrardan yanayız" ifadelerini kullandı.
Macron, Brüksel'deki gayriresmi zirvenin Danimarka'ya ve bu ülkenin toprak bütünlüğüne destek vermek ve Avrupa'nın güçlü ve hızlı tepki verdiğinde düzen ve sükuneti sağlayabildiğini yeniden teyit etmeyi amaçladığını söyledi.
Kallas: "Gücümüz birlikten geliyor"
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, transatlantik ilişkilerin büyük darbe aldığını ve AB'nin farklı senaryolara hazır olması gerektiği vurgusu yaptı. Kallas, "Son açıklamalarla herkesin bir nebze rahatladığını düşünüyorum. Ancak bir yıllık dönem boyunca, yüksek düzeyde öngörülemez durumlara hazır olmamız gerektiğini gördük. Bu nedenle farklı senaryolara yönelik planlarımızı konuşmamız gerekiyor. Çünkü biliyorsunuz, bir gün bir şekilde her şey yeniden değişebilir" dedi.
ABD ve Avrupa arasındaki anlaşmazlıkların rakiplerin işine yaradığını ifade eden Kallas, "Transatlantik ilişkiler, geçtiğimiz hafta kesinlikle büyük bir darbe aldı. Ancak bu bir yıl içinde ilişkilerin artık eskisi gibi olmadığını da öğrendik. Avrupa olarak 80 yıllık ilişkileri çöpe atma niyetimiz yok. Bunun için çalışmaya hazırız" ifadelerini kullandı.
Kallas, ABD Başkanı Trump'a Avrupa'nın satılık olmadığını anlaması için hangi sinyalin verilmesi gerektiğine ilişkin soruya, "Verilmesi gereken sinyal güçtür. Gücümüz ise birlikten geliyor" cevabını verdi.
"Barış Kurulu, amaçlandığı gibi Gazze ile sınırlı tutulursa o zaman birlikte çalışabiliriz"
Kallas, Barış Kurulu ile işbirliği yapılıp yapılmayacağı yönündeki bir soru üzerine, "Barış Kurulu, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararında öngörülmüştü. Ancak bu 2027'ye kadar sınırlı bir süre içindi. Filistinlilerin yönetimi devralmasına ilişkin net bir yol haritası da vardı. Bu nedenle Orta Doğu'da barış için çalışmak istiyoruz. Barış Kurulu'nun ise öngörüldüğü şekilde BM Güvenlik Konseyi kararları sınırları içinde kalmasını istiyoruz. Yani amaçlandığı gibi Gazze ile sınırlı tutulursa o zaman birlikte çalışabiliriz" dedi.
Miçotakis: "Makul bir taviz için alan mevcut"
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ise Grönland konusunda makul bir taviz için alan bulunduğunu söyledi. Zirve öncesindeki açıklamasında ABD Başkanı Trump'ın dün Davos'ta yaptığı açıklamaları memnuniyetle karşıladıklarını ifade eden Miçotakis, "Danimarka ve Grönland'ın egemenliğine saygı gösterecek makul bir taviz arayışında bulunmak için alan bulunuyor" dedi.
Miçotakis, "Zorlukların farkındayım ancak birlik içinde kalır ve kararlı ve yapıcı olursak bir çözüm bulunabileceğine inanıyorum" dedi.
İbrahim Aydoğan
