Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, G20 liderler Zirvesi'nin ardından basın toplantısı düzenledi. Zirvenin değerlendirmesini yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, dayanışma, eşitlik, sürdürülebilirlik ana temasıyla düzenlenen 20. Zirve'nin tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diledi. Ev sahibi ülkeye gösterdiklerini özen için teşekkür eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Şahsıma, eşime ve heyetime gösterdikleri hüsnü kabul için Devlet Başkanı Değerli Dostum Sayın Ramaphosa'ya teşekkür ediyorum" dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, G20 Zirvesi'nin ilk defa Afrika'da tertiplenmesinden ayrıca memnuniyet duyduklarını belirterek, "Öncelikle bir hususu ifade etmek istiyorum. Zengin, kültürel, dini, etnik, sosyal dokusuyla gökkuşağı ülkesi sıfatını ziyadesiyle hak eden Güney Afrika Cumhuriyeti'ne ilk kez bundan tam 20 sene önce 2005 yılında başbakan olarak geldim. Akabinde 2011 senesinde yine başbakan, 2018 yılında ise BRICS Zirvesi münasebetiyle cumhurbaşkanı olarak bu güzel ülkeyi ziyaret etme fırsatı buldum. Her ziyaretimde Güney Afrika'dan gerçekten güzel anılarla ayrıldım. Afrikalı dostlarımızın misafirperverliği, sıcaklığı, samimiyeti beni her zaman etkiledi, gönül dünyamda silinmez izler bıraktı" değerlendirmesini yaptı.
"Güney Afrika'nın Filistin davasına yıllardır verdiği ilkeli ve sarsılmaz desteği çok kıymetli"
Türkiye'de farklı vesilelerle Güney Afrikalı yöneticileri misafir ettiklerini kaydeden Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülkearasındaki ortak çabalar sayesinde münasebetlerde 20 yıl önce hayal dahi edilemeyen yerlere gelindiğini vurguladı. Güney Afrika Cumhuriyeti ile hem hükümetler düzeyinde hem de African National Council (ANC) ile AK Parti arasında artan diyalog ve temasları önemsediklerini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye olarak önümüzdeki dönemde de bu ivmeyi güçlendirerek devam ettirmek arzusunda olduklarını kaydetti.
Güney Afrika Cumhuriyeti'nin Nelson Mandela liderliğinde ırkçı apartheid rejimine karşı zaferinin tüm dünyada adalet ve eşitlik arayışının en güçlü sembollerinden biri olduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Afrika'nın Filistin davasına yıllardır verdiği ilkeli ve sarsılmaz desteği bu bakımdan çok kıymetli bulduğunu dile getirdi.
Özellikle çoğu çocuk, kadın ve sivil 70 bin Filistinlinin şehit edildiği Gazze soykırımında Güney Afrika örnek bir duruş sergilediğini hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Tüm dünyanın gözleri önünde Gazze'de insanlığa karşı suç işlenirken, tıpkı Türk milleti gibi Güney Afrikalı dostlarımız da vahşete sırtını dönmedi. Uluslararası Adalet Divanı'nda İsrail aleyhine açtıkları soykırım davasıyla yürekli bir tavır takınan Güney Afrika devletini, toplumunu, yöneticilerini tebrik ediyor, ülkem ve milletim adına saygıyla selamlıyorum" açıklamasında bulundu.
"Kalıcı çözüm için iki devletli formülün hayata geçirilmesi büyük önem arz ediyor"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye olarak, kimseden çekinmeden Filistin davasına çok güçlü biçimde sahip çıktıklarını, her platformda Gazzeli mazlumların hak ve hukukunu cesaretle savunduklarını hatırlatarak, "103 bin tonu aşan insani yardımlarımızla Gazzeli kardeşlerimizin yanında olduk. Şimdi bildiğiniz gibi bizim de katkılarımızla bir ateşkes sağlandı. Biz, çatışma ortamına tekrar dönülmemesi için üzerimize ne düşüyorsa yapıyoruz. Gazze'de yaşanan yıkımın neticelerinin mümkün mertebe hafifletilmesinin küresel bir sorumluluk olduğunu vurguladım, insani yardımlar ve yeniden imara destek istedim. Tabii, bu noktada sağlanan ateşkesin devamını temin ederken, kalıcı çözüm için iki devletli formülün hayata geçirilmesi büyük önem arz ediyor" ifadelerini kullandı.
1967 sınırları temelinde başkenti Doğu Kudüs olan özgür bir Filistin devleti kurulmadan küresel barışın tam manasıyla sağlanamayacağını bir kez daha vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Mazlum Filistin halkı ile birlikte tüm bölgemizin ve insanlığın barışı, huzuru, güvenliği için bu konudaki ilkeli tutumumuzu muhafaza edeceğiz. Bu yıl da G20 faaliyetlerine aktif olarak iştirak ettik, uluslararası gündeme katkıda bulunmayı sürdürdük. Zirve kapsamında yaptığım hitaplarda ülkemizin iklim değişikliğiyle mücadele, yeşil dönüşüm, sürdürülebilir kalkınma ve teknolojik ilerlemelerin kalkınma politikalarına etkisine dair görüşlerimizi aktardım. Bilhassa en az gelişmiş ülkelerin, Birleşmiş Milletler 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinde geri kalmaması için ihtiyaç duydukları mali desteğin teminine dikkat çektik."
Zirve vesilesiyle ayrıca G20'nin bugüne kadarki çalışmalarının bir muhasebesini yaptıklarını aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Katılımcı diğer liderlerle ikili görüşmeler gerçekleştirdik, önemli konularda istişarelerde bulunduk. Bu çerçevede, dün ve bugün aralarında Avustralya, Kanada, Angola, Etiyopya, Fransa, Brezilya, Malezya, İtalya ve Singapur devlet ve hükümet başkanlarının olduğu birçok liderin yanı sıra Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ve Avrupa Birliği Komisyon Başkanı ve bazı uluslararası kuruluş temsilcileriyle görüşmelerimiz oldu" açıklamasını yaptı.
"G20'nin uluslararası topluma liderlik etmesi bizler için mühimdir"
G20'nin birçok farklı ülkeyi bünyesinde barındıran ve temsil niteliği yüksek bir platform olayı sürdürdüğünü belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Ben de 2008 yılından bu yana G20 zirvelerine bizzat katılıyorum. G20'nin mevcut ve müstakbel küresel sınamalara karşı uluslararası topluma liderlik etmesi bizler için mühimdir. Bu yılki zirvemizde de kimseyi geride bırakmama şiarının uluslararası toplumun pusulası olması gerektiğini bir kez daha vurguladık" şeklinde konuştu.
"MİKTA ülkeleriyle işbirliğimizi önümüzdeki dönemde daha da güçlendireceğiz"
Zirvede kimsenin geride bırakılmadığı daha kapsayıcı ve dayanıklı bir küresel ekonomi inşa edilmesi gerekliliğini dile getirdiklerini . kaydeden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Uluslararası işbirliğinin ve çok taraflılığın önemini vurguladık. Bu yıl ayrıca Meksika, Endonezya, Kore Cumhuriyeti ve Avustralya ile birlikte kurduğumuz MİKTA'nın 12. kuruluş yıl dönümünü idrak ediyoruz. Zirve vesilesiyle MİKTA liderleri olarak dönem başkanı Kore Cumhuriyeti'nin ev sahipliğinde bir araya geldik, ortak bir basın açıklaması yayınladık. Basın açıklamasında çok taraflılığa bağlılığımızı yeniden teyit ettik. Hepsi aynı zamanda G20 üyesi olan MİKTA ülkeleriyle işbirliğimizi önümüzdeki dönemde daha da güçlendireceğiz" dedi.
G20-Johannesburg Zirvesi süresince gerçekleştirdikleri istişarelerin küresel ekonomik ve siyasi istikrar için hayırlı sonuçlara kapı aralaması temennisinde bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "G20 dönem başkanlığını 1 Aralık 2025 tarihinden itibaren devralacak olan Amerika Birleşik Devletleri'ne şimdiden başarılar diliyorum" açıklamasını yaptı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, G20 Liderler Zirvesi değerlendirmesinin ardından Gazetecilerin sorularını cevapladı.
"Yarın Putin ile görüşeceğim"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, yarın Rusya Devlet Başkanı Viladimir Putin ile görüşeceğini belirterek, "Bu hafta içerisinde Sayın Zelenskiy misafirimdi. Yarın da Sayın Putin ile bir telefon görüşmem olacak. Tabii bu arada buradaki ikili görüşmelerde Rusya-Ukrayna savaşını özellikle ele aldık, değerlendirdik ve ne yapabiliriz, nasıl bir barış sağlayabiliriz bu konular üzerinde ısrarlı bir şekilde durduk. Temennim odur ki barışa giden yolu özellikle Türkiye olarak elimizden ne geliyorsa yapacak ve bu konuda da barış için her türlü seferberliği bizler ilan ettik. İnşallah bunu başaracağız" değerlendirmesini yaptı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Orta Doğu'daki Gazze'deki savaşın bir soykırım olduğu açık net ortada olduğunu vurgulayarak, "Siyonistlerin bu soykırımını özellikle görüştüğüm ikili liderlerle, Netanyahu konusunu kendilerine ifade ediyorum ve soykırımla ilgili olarak da her şeyi açık ve net olarak Türkiye Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanı olarak kendilerine ifade ediyorum. 60 bin kişinin öldürülmüş olduğu Gazze'de Filistin'de bütün bu soykırımı görmezden gelmemiz mümkün değil ve bu soykırımın faili Netanyahu'dur, İsrail'dir" dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Filistinli bir gazetecinin Türkiye'nin Gazze'deki ateşkes sürecine vereceği katkıyı ve istikrar gücünü sorması üzerine, "Bu bir değerlendirme konusudur ve bu konuya yönelik olarak bizler güvenlik güçlerimizin buradaki duruşunu, durumunu özellikle de Savunma Bakanlığımız olarak elden geçireceğiz. Ve bu değerlendirmeden sonra da nihai kararımızı vereceğiz" cevabını verdi.
Dünyanın, şu anda çok kutuplu çatışmaların bizzat içinde olduğuna dikkat çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Artık dört yıl oldu ve bu dört yıllık süreç içerisinde yüz binler öldü. Rusya tarafından büyük oranda ölenler var. Ukrayna tarafından büyük oranda ölenler var. Ve bizler bu gelişmelere gerçekten Türkiye olarak üzülerek bakıyor ve bir an önce de bu iş nasıl sona erer, bir an önce nasıl barışı yakalarız bunun hesabı içerisindeyiz. Bunun gayreti içerisindeyiz" açıklamasında bulundu.
"Bu ölümleri durdurabilmek için ne gibi adımlar atarız bunları kendisiyle müzakere edeceğim"
Rusya-Ukrayna arasında devam savaş ile ilgili soruya ise Cumhurbaşkanı Erdoğan şöyle cevap verdi:
"Her şeyden önce Zelenskiy ile geçen hafta Ankara'da bir görüşme yaptığımı söyledim. Yarın da yine telefonla Sayın Putin ile bir görüşmemiz olacak. Ve bu görüşmelerden sonra bizim malum bir Tahıl Koridoru gayretimiz vardı. Bu Tahıl Koridoru gayretimiz bizim aslında barışa giden yolu açmak istedi. Gerek Avrupa gerek Afrika bütün buralara biz Tahıl Koridoruyla ulaşalım istedik. Ne yazık ki belli bir yere kadar bu işi başardık, ama daha sonra bu devam etmedi. Şimdi yarın yapacağımız görüşmelerde Sayın Putin'den bunu yine rica edeceğim. Bu süreci başlatabilirsek çok hayırlı olur diye düşünüyorum. Yine bu kadar insan tabii öldü. Bu ölümleri durdurabilmek için ne gibi adımlar atarız bunları kendisiyle müzakere edeceğim. Ve bu müzakereden sonra da alacağımız neticeyi gerek Avrupalı gerek Sayın Trump gerek diğer dostlarla görüşme fırsatını bulacağımı düşünüyorum ve bu vesileyle sizlere de tekrar teşekkür ediyorum."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Afrika ile ilişkilerin çok iyi olduğunu belirterek, "Bundan sonraki süreçte özellikle savunma sanayinden tutunuz enerjiye varıncaya kadar bu alanlarda müşterek bir çok adımlar atacağımıza inanıyorum" değerlendirmesini yaptı.
Gazze'deki ateşkes süreci üzerine konuşan Erdoğan, "Şu an itibariyle tabii ilgili birimleri özellikle devlet başkanlarıyla arkadaşlarımızın ilişkileri devam ediyor.Ve barışı nasıl temin ederiz, kısa süreli bir ateşkesten ziyade kalıcı bir ateşkesi nasıl temin ederiz, bunun gayreti içerisindeyiz" dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin nerede sıkıntı olursa orada olacağını bölgesinde ve dünyadaki gelişmelere kayıtsız kalamayacağını belirterek, "Nerede bir sıkıntı varsa biz tabiiki orada olacağız. Siyasetin en önemli yanı bu. Sudan'daki kardeşlerimiz de Türkiye'nin oradaki bu sıkıntıların çözümünde yer almasını zaten onlar da talep ediyor ve biz de oralarda barış için bulunmanın gayreti içerisinde olduk, oluyoruz. Gerek Körfez'de gerek Sudan'da aynı şekilde Somali'de bu gayretlerin içerisinde olduk. Bundan sonra da yine barış için her yere koşturacağız" açıklamasında bulundu.
Hülya Keklik
