ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Güney Kore’nin Busan kentindeki Gimhae Hava Üssü’nde ikili bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin basına açık kısmında Xi ile bir araya gelmenin kendisi için bir onur olduğunu söyleyen Trump, Xi’yi "uzun zamandır dostum olan, Çin’in çok saygın ve değerli başkanı" olarak niteledi. İlerleyen dakikalarda kapsamlı görüşmeler yapacaklarını kaydeden Trump, "Zaten pek çok konuda anlaştık, şimdi birkaç konuda daha uzlaşacağız. Başkan Xi, büyük bir ülkenin büyük bir lideri ve bence uzun yıllar sürecek harika bir ilişkimiz olacak" dedi.
"Zaman zaman anlaşmazlıkların olması doğaldır"
Xi ise, ikinci görev dönemine uzun bir süre önce başlayan Trump ile bir araya gelmekten mutluluk duyduğunu belirterek, "Bu süre içinde üç kez telefonda konuştuk, birkaç mektup alışverişinde bulunduk ve yakın teması sürdürdük. Ortak yönlendirmemiz sayesinde Çin ile ilişkiler genel olarak istikrarlı kaldı" dedi. ABD ve Çin’in farklı ulusal çıkarlara sahip olması nedeniyle her konuda aynı düşünmemelerinin normal olduğunun altını çizen Xi, "Dünyanın iki büyük ekonomisi arasında zaman zaman anlaşmazlıkların olması doğaldır. Rüzgârlar, dalgalar ve zorluklar karşısında, Çin-ABD ilişkilerinin dümeninde siz ve ben doğru rotada kalmalı, bu dev geminin istikrarlı şekilde ilerlemesini sağlamalıyız" değerlendirmesinde bulundu.
"Ülkelerimiz birbirinin başarısına katkı sağlayabilir"
Çin’in gelişiminin Trump’ın "Amerika’yı yeniden büyük yap" vizyonuyla el ele gittiğine inandığını ifade eden Xi, "Ülkelerimiz birbirinin başarısına katkı sağlayabilir ve birlikte refaha ulaşabilir. Yıllar içinde birçok kez kamuoyuna açık biçimde Çin ve Amerika’nın ortak ve dost olması gerektiğini söyledim. Bu, tarihin bize öğrettiği ve bugünün gerçeklerinin zorunlu kıldığı bir şeydir" şeklinde konuştu.
Xi: "Çin-ABD ilişkileri için sağlam bir temel inşa etmeye hazırım"
Kısa süre önce yapılan son müzakerelerde, iki ülkenin ekonomi ve ticaret heyetlerinin temel konularda karşılıklı mutabakata vardığını ve teşvik edici ilerlemeler sağlandığını aktaran Xi, "Bu da bugünkü görüşmemiz için gerekli zemini oluşturdu" dedi. İkili ilişkileri geliştirmeye istekli olduğunu söyleyen Xi, Trump’a, "Sayın Başkan, sizinle birlikte çalışmaya devam etmeye, Çin-ABD ilişkileri için sağlam bir temel inşa etmeye ve her iki ülkenin gelişimi için olumlu bir ortam oluşturmaya hazırım" dedi.
Xi’den Trump’a Gazze barışı övgüsü
Xi, konuşmasında Trump’ın dünya barışına yönelik katkılarına da değinerek, "Siz dünya barışına büyük önem veriyorsunuz ve çeşitli bölgesel krizleri çözme konusunda oldukça istekli bir lidersiniz. Gazze’deki ateşkes anlaşmasının yakın zamanda sonuçlanmasındaki katkılarınızı takdir ediyorum. Malezya ziyaretiniz sırasında Kamboçya-Tayland sınırında barışa dair ortak bildirinin imzalanmasına da tanıklık ettiniz ve sürece katkıda bulundunuz" ifadelerini kullandı. Çin’in de Kamboçya ve Tayland’ın sınır anlaşmazlıklarını uygun şekilde çözmesine kendi yöntemleriyle yardımcı olduğunu kaydeden Xi, diğer sıcak çatışma bölgelerinde barış görüşmelerini teşvik ettiklerini vurguladı.
"Çin ve ABD, büyük ülkeler olarak sorumlulukları paylaşabilir"
Bugün dünyanın pek çok zorlu sorunla karşı karşıya olduğunu hatırlatan Xi, "Çin ve ABD, büyük ülkeler olarak sorumlulukları paylaşabilir ve birlikte çalışarak iki ülkenin ve tüm dünyanın yararına somut ve anlamlı sonuçlar elde edebilir. Ülkelerimiz ve dünya açısından önemli meselelerde sizinle görüş alışverişinde bulunmayı dört gözle bekliyorum" diye konuştu. Trump’ın, görüşmenin basına açık kısmının sonunda ABD’nin nükleer silah testlerine yeniden başlama kararı almasına ilişkin soruyu yanıtsız bırakması dikkat çekti.
Burak Ersoy
