SAĞLIK - 16 Kasım 2025 Pazar 11:15

Giresun’dan tıp literatürüne yeni bir yaklaşım: "Karadeniz PEG Kuralı"

A
A
A
Giresun’dan tıp literatürüne yeni bir yaklaşım: "Karadeniz PEG Kuralı"

Demans hastalarının beslenme tedavisinde tıp literatürüne giren yeni yöntem Giresun Eğitim Araştırma Hastanesinde geliştirildi. Geliştirilen bu yeni yöntemle demans tedavisinde güvenli beslenme imkanı sunuyor.


Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji ABD Başkanı Prof. Dr. Ahmet Cumhur Dülger, demans hastaları için geliştirdikleri yeni tedavi yöntemini tıp liratatürne Karadeniz PEG kuralı olarak geçirdiklerini açıkladı.


Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Anabilim Dalı (ABD) Başkanı Prof. Dr. Ahmet Cumhur Dülger, modern çağın en yaygın nörolojik hastalıklarından olan Alzheimer tipi demans ve diğer demans türlerinde hastaların en büyük problemlerinden birinin beslenememe, yutamama, yutmayı unutma veya aspirasyon riskine bağlı ölümcül komplikasyonlar olduğunu belirtti.


Demans hastalarının uzun dönem beslenme desteğinde kullanılan Perkütan Endoskopik Gastrostomi (PEG) işlemini yıllardır uyguladıklarını hatırlatan Dülger, dünyada eksikliği bulunan önemli bir klinik ihtiyaca yanıt verecek yeni bir değerlendirme sistemi geliştirdiklerini açıkladı.


Prof. Dr.Dülger, "PEG uygulanacak hastalarda nörolojik endikasyonların yanı sıra dahiliye ve gastroenteroloji açısından ek bir değerlendirme yapılabilir mi sorusundan yola çıktık. Bu doğrultuda, karaciğer yağlanmasının olmaması ve fibrozis skorunun düşük olması gibi iki temel ultrasonografik kriteri esas alan yeni bir skorlama sistemi oluşturduk.


Bu çalışmayı, ‘Karadeniz PEG Kuralı (Karadeniz PEG Rule)’ adıyla uluslararası bilimsel platformda sunduk ve bildiri kabul edildi. Yaklaşık 150 hasta üzerinde bir yıllık veri ile oluşturduğumuz bu sistemin sonuçları oldukça tutarlı. PEG uygulanan hastalarımızın hiçbirinde anlamlı karaciğer yağlanması veya yüksek fibrozis skoru bulunmadığını gördük.


Dahiliye ve gastroenteroloji uzmanları olarak, nöroloji ile konsültasyon yapıldıktan sonra hastaya PEG uygulanmasına yönelik daha bilimsel ve objektif bir karar mekanizması oluşturmuş olduk. Bu kriter zincirini artık bir klinik doktrin haline getirdik ve dünya tıbbına ilk kez entegre etmiş bulunuyoruz" dedi.


"Bulgularımız klinik açıdan doğru olduğunu gösterdi"


Gastroenteroloji uzmanı Dr. Gökhan Aydın, çalışmanın tek merkezli olmasına rağmen oldukça güçlü klinik veriye dayandığını vurguladı.


Demans ve Alzheimer hastalarının çoğunun uzun süreli yataklı bakım gerektirdiğini belirten Aydın, "Bu hastalara PEG endikasyonunu çoğunlukla nöroloji uzmanları koyuyor ve kararlar çoğu zaman refleks kaybı, geçirilmiş serebrovasküler olay veya belirgin nörolojik sekeller üzerine kuruluyordu.Ancak literatürde, bu hastalara PEG uygulanmasına yönelik net bir biyokimyasal veya radyolojik kriter seti bulunmuyordu. Biz de kendi hastalarımız üzerinden bir değerlendirme yaparak daha objektif ölçütler belirlemeyi amaçladık. Demans hastalarının çoğu kaşektik, yaşlı ve beslenme yetersizliği olan hastalar olduğu için ilk olarak karaciğer yağlanması ve fibrozis skorlarını inceledik. Hastalarımızın büyük çoğunluğunda karaciğer yağlanmasının olmadığını ve fibrozis skorlarının düşük olduğunu gördük. Bu nedenle ‘Karadeniz PEG Kuralı’ kapsamında bu iki parametreyi kullanarak PEG uygulanabilirliğini daha bilimsel bir zemine oturttuk. Bulgularımız, bu kriterlerin klinik açıdan anlamlı olduğunu gösteriyor" şeklinde konuştu.


"Sağlık hizmetinin yanı sıra bilimsel çalışmalara da imza atıyoruz"


Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Atilla Çıtlak, Gastroenteroloji kliniğinin bölgesel ölçekte yoğun hizmet veren bir birim olduğunu belirterek, yoğun iş yüküne rağmen böyle bilimsel bir çalışmaya imza atılmasını memnuniyetle karşıladığını ifade etti.


Çıtlak, "Hastanemiz bölgemizin en yoğun merkezlerinden biri. Buna rağmen hem klinik hizmetin hem de bilimsel üretimin aynı anda çok başarılı şekilde yürütülmesi bizim için gurur verici. "Karadeniz PEG Kuralı" gibi uluslararası düzeyde kabul gören yeni bir klinik yaklaşımın geliştirilmesi, hem kurumumuzu hem de ülkemizin bilimsel görünürlüğünü artıracaktır. Emeği geçen tüm ekip arkadaşlarıma teşekkür ediyorum" diye konuştu.

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Elazığ Elazığ Hipodromu’nda "İleri Dönüşüm Odaklı Duyu Bütünleme Kampüsü" açıldı Elazığ Valiliği himayesinde Elazığ Hipodromu’nda sezon açılışında, İleri Dönüşüm Odaklı Duyu Bütünleme Kampüsü törenle hizmete girdi. Türkiye’de bir ilk olan kampüs, hipodromun atık malzemeleri ileri dönüşüm anlayışıyla işlenerek özel engelli çocuklar için terapi alanına dönüştürüldü. Elazığ Hipodromu’nda düzenlenen sezon açılış töreninde, özel çocuklara yönelik "İleri Dönüşüm Odaklı Duyu Bütünleme Kampüsü" hizmete açıldı. Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu ve eşi Dr. Ayfer Hatipoğlu, Belediye Başkan Yardımcısı Nazif Bilginoğlu, TJK Genel Sekreteri Gülnur Gülerce, Hipodrom Müdürü Muhammet Demirçelik ve proje paydaşlarının katıldığı törende kampüs, aynı gün açılan geri dönüştürülmüş kum pistle birlikte kamuoyuna tanıtıldı. Türkiye’de bir ilk olan ve dünyada bu formatta benzeri bulunmayan kampüs, Avrupa’daki benzer uygulamalardan ilham alınarak geliştirilen özgün "Elazığ modeli" olarak tanımlanırken, projenin koordinatörlüğünü ise Elazığ OSB İnovasyon Merkezi Sorumlusu Aydın Demirdağ üstlendi. Öte yandan, kampüste işitme, dokunma, koku ve görme duyularını destekleyen panolar, her metrede değişen zemin dokusundan oluşan duyu gelişim yolu, atlı eyer istasyonu ve ergoterapi salıncakları yer alıyor. Hayata geçirilen projenin önemine değinen Vali Hatipoğlu, "Her geçen gün çok daha fazlasıyla gelişen bir alan bu. Öncelikle yeniden kullanım, sonra geri dönüşüm, en sonunda bertaraf etme anlayışı yeni yeni yerleşiyor. İnşallah biz, israf eden değil, her anlamda kullanan, geri dönüştüren ve yeniden enerjiye dönüştüren bir toplum, bir devlet yapısı haline geliriz diye umut ediyorum. Burada bunun güzel bir örneğini görüyoruz. Diğer yandan engelli bireylerimizin toplum hayatına her geçen gün daha fazla entegre olduğunu görmüş bir idareciyim. Emeği geçen herkese huzurlarınızda teşekkür ediyorum" dedi. Hipodromların, yarış alanlarıyla sınırlı kalmayıp aynı zamanda sosyal sorumluluk projelerine de önem verdiğini ifade eden Elazığ Hipodromu Müdürü Muhammet Demirçelik, "Bu alanlar sadece yarış alanı değil, sosyal yaşam alanıdır. Biz de başta atlı terapi olmak üzere atlı terapi merkezimiz sosyal sorumluluk anlamında lokomotifimizdir. Her geçen gün tüm hipodromlarımızda ivme kazanarak sosyal sorumluluk projelerimizi geliştirmeye devam ediyoruz. Emine Erdoğan Hanımefendi’nin küresel bazda başlattığı Sıfır Atık Projesi’ne Türkiye Jokey Kulübü olarak Elazığ Hipodromu ve diğer hipodromlarımızda destek veriyoruz. Bir buçuk, iki aylık bir süreçte proje tamamlandı. Bu süreçte hava şartları yaklaşık 15 gün boyunca yağmurla devam etti. Tüm personelim, tüm mesai arkadaşlarım o kadar gönül vererek çalıştılar ki zorluklar hiçbirimize engel olmadı. Hipodromlarda nal seslerini duymaya çok alışkınız; bu projelerle umuyorum ki umudun sesi artık nal sesleriyle birlikte yükselecek" diye konuştu.