SAĞLIK - 06 Nisan 2026 Pazartesi 10:59

Menopozda kritik ilk 10 yıllık dönem

A
A
A
Menopozda kritik ilk 10 yıllık dönem

Acıbadem Eskişehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Sevgi Selen, "Kadın sağlığında östrojen ve progesteron dengesi temel rol oynar. Menopoz döneminde biyoeşdeğer hormon tedavileriyle kalp damar sağlığından kemik sağlığına, ruh sağlığından ürogenital şikayetlere kadar pek çok sorun yönetilebilmektedir" dedi.


Kadın sağlığında östrojen ve progesteron dengesinin temel rol oynadığını belirten Selen, "Yaşam süresinin uzamasıyla birlikte menopoz döneminde geçen süre de artmaktadır. Kadının sosyal, aile ve iş yaşamındaki sorumluluklarının da artmasıyla birlikte menopoz döneminde ortaya çıkan sağlık sorunları daha zor yönetilebilir hale gelmiştir" diye konuştu.



"İlk 10 yıl kritik dönem"


Menopoz döneminde overlerin fonksiyon kaybına uğramasıyla birlikte hormonal dengenin değiştiğini belirten Selen, "Bu süreçte birçok sağlık sorunu ortaya çıkabilmektedir. Kardiyovasküler hastalıklar, osteoporoz, bilişsel fonksiyonlarda azalma, ruhsal değişiklikler ve cinsel sağlık sorunları bu dönemde sık görülür. Biyoeşdeğer hormon tedavisiyle vücutta eksilen hormonlar dışardan yerine konulabilmekte ve takip edilmektedir. Biyoeşdeğer terimi insan vücudunda üretilen hormonlarla aynı moleküler yapıya sahip hormonları ifade eder. Bu tedavide en sık kullanılan ajanlar; Estradiol, Progesteron ve gerekli durumlarda testosteron veya DHEA’dır. Tedaviye menopozdan sonraki ilk 10 yıl içinde başlanmalıdır. Bu sürenin aşılması durumunda kardiyovasküler riskler nedeniyle tedaviye başlanması her hasta için uygun olmayabilir" uyarısında bulundu.



"Biyoeşdeğer hormonların kadınlarda menopoz sonrası kemik kaybını önlemede etkili olduğu kanıtlanmıştır"


Biyoeşdeğer hormon tedavisinin uygun zamanda başlandığında kalp-damar hastalıkları riskini azaltabileceğini belirten Selen, "Ağızdan alınan sentetik hormon tedavilerinde bazı risk artışları görülebilirken, ciltten uygulanan (transdermal) tedavilerde bu risk elimine edilmektedir. Benzer şekilde BHRT olarak bilinen biyoeşdeğer hormonların kadınlarda menopoz sonrası kemik kaybını önlemede etkili olduğu kanıtlanmıştır. Osteopeni ve osteoporoz riskini azaltmada önemli bir tedavi seçeneğidir. Ayrıca cilt, kıkırdak ve bağ dokusunda görülen olumsuz etkiler de bu tedavi ile iyileşebilmektedir" dedi.



"Hormon tedavisi ile depresyon eğilimi de azalıyor"


Vajinal östrojen desteği ile menopoz sonrası dönemde sık görülen vajinal kuruluk, yanma, ağrılı ilişki ve idrar problemlerinin azaltılabildiğini belirten Selen, "Hormon tedavisi yalnızca fiziksel değil, menopozun psikolojik etkilerini azaltmaktadır. Menopoz sürecinde ve sonrasında bilişsel fonksiyonlarda azalma, uyku düzeninde dengesizlikler ve tüm bunlara bağlı olarak depresyon eğilimi artarken biyoeşdeğer hormon tedavisiyle tüm bu şikayetler en aza indirilirken depresyon eğilimi de azalıyor" diye konuştu.



"Meme kanseri riski hastaya göre değerlendirilmeli"


Hormon tedavisi denildiğinde en çok merak edilen konulardan birinin meme kanseri riski olduğunu belirten Selen, "Sentetik progesteron kullanılan tedavilerde risk artışı görülürken, mikronize progesteron kullanımında bu risk daha düşüktür. Ayrıca hormon tedavisine bağlı risk artışı, obezite ve fiziksel hareketsizlik gibi faktörlerle benzer düzeydedir" dedi.



"Tedavi kişiye özel planlanmalı"


Biyoeşdeğer hormon replasman tedavisinin kişiye özel planlanması gerektiğini belirten Selen, doğru hasta seçimi ve düzenli takip ile menopoz döneminin daha konforlu geçirilebileceğini ifade etti.


Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Ankara Bakan Tekin: "Bizim eğitim felsefemizde hiçbir öğrencimizi sistemin dışında, ilginin uzağında bırakmak yok" Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, özel gereksinimli öğrenciler hakkında, "Bizim eğitim felsefemizde hiçbir öğrencimizi sistemin dışında, ilginin uzağında bırakmak yok. Hepsi bizim için birer değer" dedi. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nda düzenlenen "Özel Eğitim Destek Eğitim Platformu" tanıtım programına katıldı. Programda özel gereksinimli bireylerin eğitim süreçlerini desteklemeye yönelik geliştirilen dijital platform kamuoyuna tanıtıldı. Bakan Tekin, burada yaptığı konuşmada özel eğitimin eğitim sisteminin en hassas ve öncelikli alanlarından biri olduğuna dikkat çekerek, yeni platformun öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarına uygun içeriklerle öğretmenlere ve velilere önemli kolaylıklar sağlayacağını ifade etti. Platformla birlikte öğretmenlere, öğrencilere ve velilere daha erişilebilir, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir eğitim desteği sunacaklarını belirten Tekin, dijital içeriklerin sürekli güncellenerek geliştirileceğini vurguladı. "Biz Milli Eğitim Bakanlığı olarak özel bireylerimizin eğitimiyle ilgileniyoruz" Bakanlığın özel gereksinimli öğrencilerle yakından ilgilendiğini ve ilgilenmeye devam edeceğini belirten Bakan Tekin, "Biz Milli Eğitim Bakanlığı olarak özel bireylerimizin eğitimiyle ilgileniyoruz. O konuyla ilgili sorumluluklarımızı yerine getirmeye çalışıyoruz. Ama aynı şekilde özel bireylerimizin sorunlarıyla ilgilenen başka kamu kurumlarımız da var. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımız, bu kardeşlerimizin problemleriyle ilgileniyorlar. Sağlık Bakanlığımız, bu arkadaşlarımızın, kardeşlerimizin sağlık ve tedavi problemleriyle ilgileniyorlar. Biz, Milli Eğitim Bakanlığı olarak eğitimle ilgili konularda bu kardeşlerimizle birlikte hareket etmeye çalışıyoruz" diye konuştu. "Bizim eğitim felsefemizde hiçbir öğrencimizi sistemin dışında, ilginin uzağında bırakmak yok" Her öğrencinin kendileri için ayrı bir öneme sahip olduğunun altını çizen Tekin, "Bizim eğitim felsefemizde hiçbir öğrencimizi sistemin dışında, ilginin uzağında bırakmak yok. Hepsi bizim için birer değer. Bir sistemde özel gereksinimli bireylerin eğitsel ihtiyaçları yeterince karşılanıyor ise orada adalet vardır, orada insanlık vardır, orada temel hak ve hürriyetleri koruma mantığı vardır. Bu anlayışın bir gereği olarak bizim asıl hedefimiz, her bir öğrencimizin kendi fıtratına uygun bir gelişim zemini bulabileceği, eğitimde fırsat eşitliğini amasız, fakatsız tesis edebilmektir. Bizim fırsat eşitliği anlayışımızda ise öğrencilerin aynı yasal haklarda eşit biçimde faydalanmasının yanı sıra, daha çok ihtiyacı olanların daha fazla desteklenmesi de esastır" şeklinde konuştu. "Eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirmenin en önemli imkanlarından birisi teknolojik yenilikler" Teknolojide yapılan yeniliklerin eğitimde fırsat eşitliğini dengelediğini ve güçlendirdiğini ifade eden Bakan Tekin, sözlerini şöyle sürdürdü: "Günümüzde eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirmenin en önemli imkanlarından birisi teknolojik yenilikler. Biz teknolojiye hiçbir zaman tek başına bir hedef, bir odak olarak bakmadık. Teknolojiyi eğitimde öğrenme imkanlarını genişleten ve eğitimi daha erişebilir hale getiren bir araç olarak gördük, görmeye de devam edeceğiz. Nitekim attığımız her adımı da birbirini tamamlayan büyük bir bütünün, bir felsefenin parçası olarak gördük. Yakın zamanda Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden özel eğitim materyal platformunun erişimini açtık. Platformda özel eğitim alanındaki tüm paydaşlarımızın yararlanabileceği akademik destek içeriklerinden yaşam becerilerine, aile eğitiminden ölçme değerlendirme araçlarına kadar çok geniş bir içerik havuzunu kullanıcılarımızın hizmetine sunduk." Program Bakan Tekin’in Prof. Dr. İlhan Yalçın, Prof. Dr. Esra Macaroğlu Akgül, Dr. Deniz Güçer, Dr. Sultan Nezihe Turhan ve İsa Tekpınar’a hediye takdimi ve hatıra fotoğrafı çekimi ile son buldu. ÖZDE farklı yaş grupları ve performans düzeylerine sahip özel eğitim öğrencileri için hazırlandı Özel Eğitim Destek Platformu’nun (ÖZDE) Özel Eğitim ve Rehberlik Genel Müdürlüğü ile Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü iş birliğiyle hafif düzey zihinsel yetersizliği olan öğrenciler, orta-ağır düzey zihinsel yetersizliği olan öğrenciler ile otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler başta olmak üzere farklı yaş grupları ve performans düzeylerine sahip özel eğitim öğrencileri için hazırlandığı açıklandı. Platformun Türkçe, okuma-yazma, matematik ve bilişsel beceriler alanlarında toplam 200’ün üzerinde çıktıyı kapsayan, bu çıktılara bağlı yüzlerce alt basamak ve etkileşimli oyun içeren, ayrıca öğrenme çıktısı temelli ödev ve uygulama sayfalarıyla desteklenmiş geniş kapsamlı bir dijital öğrenme ortamı olarak yapılandırıldığı dile getirildi.
İstanbul Çekmeköy’de 2 kişinin öldüğü aile faciasında kan donduran ifade: "Ailemi sevmiyordum, hep öldürmek istedim" Çekmeköy’de 35 yaşındaki S.H., geçirdiği cinnet sonucunda annesi Medine Hepgülnar (61) ve abisi Ekrem Hepgülnar’ı (41) öldürdü. Yaşanan aile katliamında diğer kardeşi K.G.’yi ağır yaralayan S.H.’nin polise teslim olduktan sonra ailesini sevmediğini ve hep öldürmek istediğini söylediği öğrenildi. Olay, 7 Nisan saat 19:20 sıralarında Çekmeköy Kirazlıdere Mahallesi Efsun Sokak üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre S.H. (35), polisi arayarak "annemi babamı öldürdüm" şeklinde ihbarda bulundu. Olay yerine gelen polis ekipleri tarafından yapılan incelemede anne Medine Hepgülnar (61) ve abi Ekrem Hepgülnar’ın S.H. tarafından silahla vurulduğu ve olay yerinde hayatını kaybettiği belirlendi. S.H.’nin diğer kardeşi K.H.’nin ise aynı saldırıda (38) ağır yaralı olarak Sancaktepe İlhan Varank Şehir Hastanesi’ne kaldırıldığı öğrenildi. Olay yerinde suç unsuru ruhsatlı silahıyla yakalanan S.H.’nin polislere verdiği ilk ifadesinde ise ailesini sevmediği; hep öldürmek istediği, öte yandan kredi ve kumar borçları olduğu öğrenildi. Olaya ilişkin yürütülen incelemenin devam ettiği belirtildi. "Aile içi bir kavga olduğunu tahmin ettik ki zaten öyleymiş" Olayın görgü tanıklarından Bünyamin Sevinç, yaşananları şu sözlerle anlattı: "Saat 18.30 gibiydi, evde 3-4 el silah sesi duydum. Onun ardından zaten polis ekipleri ve ambulans da geldi, herkes gördü olanları, insanlar panik oldu. Olayı gerçekleştiren şahsı tanımıyordum ama aile içi bir kavga olduğunu tahmin ettik ki zaten öyleymiş."
Niğde Niğde’de kamp projesi iki beldeyi sınır tartışmasıyla karşı karşıya getirdi Niğde merkeze bağlı Gümüşler ve Aktaş beldeleri arasında, Çamlık bölgesinde planlanan kamp ve karavan alanı projesi nedeniyle sınır tartışması yeniden gündeme geldi. İki belediye arasında uzun süredir devam eden idari ve kadastro sınırı uyuşmazlığı, proje süreciyle birlikte yeniden alevlendi. Gümüşler Barajı etrafında bir araya gelen iki belde halkı komisyonun incelemesine eşlik etti. Jandarma tarafından tartışmalara sebep olan bölgede güvenlik önlemi alınırken sınır anlaşmazlığı için yerinde inceleme başlatıldı. Aktaş Belediyesinin kendi sınırları içerisinde olduğunu belirttiği bölgede kamp ve karavan alanı kurmak amacıyla Milli Emlak’a başvuruda bulunmasının ardından, Gümüşler Belediyesi söz konusu alanın kendi idari sınırları içerisinde yer aldığı gerekçesiyle Niğde Valiliği’ne itiraz etti. Başvuru üzerine valilik tarafından oluşturulan komisyon, bölgede yerinde inceleme başlattı. Aktaş Belediye Başkanı Kamber Türkmen, geçmiş yıllarda yapılan kadastro çalışmalarına dikkat çekerek, 1972, 1996, 2004 ve 2014 yıllarında belirlenen sınırların bugüne kadar değişmediğini ifade etti. Türkmen, 2014 yılında belirlenen sınırlara yasal süre içerisinde itiraz edilmediğini belirterek, "Kasabamızın sınırları içerisinde kalan Çamlık bölgesinde kamp ve karavan alanı projesi yapmak istedik. Milli Emlak’a yaptığımız başvurunun ardından Gümüşler Belediyesi buranın kendi sınırlarında olduğunu iddia ederek valiliğe başvurdu. Bunun üzerine oluşturulan komisyon şu anda sahada inceleme yapıyor. 2014 yılında belirlenen sınırlara 10 yıl boyunca itiraz edilmedi. Bizim herhangi bir genişleme talebimiz yok. Ne bir metre almak isteriz ne de bir metre vermek isteriz" dedi. Türkmen, geçmiş dönemlerde söz konusu bölgede belediye olarak imar uygulamaları yaptıklarını, altyapı hizmetleri sunduklarını ve ruhsatlandırma işlemlerini gerçekleştirdiklerini belirterek, sınır değişikliği ihtimalinin vatandaşlar açısından belirsizlik oluşturduğunu dile getirdi. Bayram Uzun: "İdari sınırlar netleşmeli, kadastro hataları giderilmeli" Gümüşler Belediye Başkanı Bayram Uzan ise idari sınırların netleştirilmesi gerektiğini vurgulayarak, kadastro çalışmaları ile idari sınırların birbiriyle karıştırıldığını ifade etti. Uzan, göreve geldikleri günden bu yana yetki alanları içerisinde hizmetlerini sürdürdüklerini belirterek, "İdari sınırlarımızın yerinde tespit edilmesi için Niğde Valiliği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Milli Emlak Genel Müdürlüğü’ne başvuruda bulunduk. Bunun üzerine valilik bünyesinde bir komisyon kuruldu. 1953 yılında iki muhtarlık tarafından belirlenen sınırlar esas alınarak inceleme yapılıyor" diye konuştu. Bölgede ciddi kadastro hataları bulunduğunu öne süren Uzan, idari sınırların valilik ve il idare kurulu kararlarıyla belirlendiğini ifade ederek, "Kadastro sınırları ile idari sınırlar birbirine karıştırılıyor. Geçmiş yıllarda yapılan çalışmalarda idari sınırlar dikkate alınmadığı için sorunlar ortaya çıktı. Biz bu hataların düzeltilmesini talep ettik" dedi. Her iki belediye de komisyonun yapacağı inceleme sonucunda verilecek karara saygı duyacaklarını belirtirken, valilik koordinasyonunda yürütülen çalışmaların ardından sınırın netleştirilmesi bekleniyor.