SAĞLIK - 22 Ekim 2025 Çarşamba 12:52

Dünyada bir ilk: Pan-Hastalık Atlası

A
A
A
Dünyada bir ilk: Pan-Hastalık Atlası

Bilim dünyasının en saygın ve etkili dergilerinden Science’ta yayımlanan uluslararası bir çalışma, tıp bilimine yeni bir yön kazandırarak insan sağlığını yalnızca hastalıklar üzerinden değil, moleküler bütünlük düzeyinde ele alıyor.


Atatürk Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Tıp Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hasan Türkez’in araştırmacı olarak yer aldığı bu çalışma, "A Human Pan-Disease Blood Atlas of the Circulating Proteome" başlığıyla yayımlanarak bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı.



Dünyada bir ilk: Pan-Hastalık Atlası


Beş farklı ülkeden 46 kurumun katılımıyla yürütülen bu dev araştırma; İsveç’in Wellness, HDBA, BAMSE ve Uppsala-CAN kohortları ile İngiltere merkezli Pharma Proteomics Project kohortlarına ait veriler kullanılarak gerçekleştirildi.


Prof. Dr. Hasan Türkez, araştırmaya ilişkin değerlendirmesinde şunları kaydetti: "Bu çalışma, bugüne kadar dağınık biçimde yürütülen biyobelirteç araştırmalarını tek bir çatı altında toplayarak ‘pan-hastalık atlası’ yaklaşımını ortaya koymaktadır. Bu yönüyle, insan sağlığının moleküler düzeyde bütüncül biçimde anlaşılmasına yönelik dünya çapında bir ilk niteliği taşımaktadır. Atatürk Üniversitesi olarak, bu denli güçlü uluslararası iş birliklerinde ülkemizi temsil etmekten büyük bir gurur duyuyoruz."



Atatürk Üniversitesi adresli yüksek etki değerli yeni çalışmalar yolda


Science dergisinde elde edilen bu başarıyı, Atatürk Üniversitesi bünyesinde yürütülen yeni araştırmalar takip ediyor. Prof. Dr. Hasan Türkez, devam eden projelere ilişkin şu bilgileri paylaştı: "Tıp Fakültemizin farklı uzmanlık alanlarından öğretim üyelerimizin yer aldığı geniş bir araştırma ekibiyle, insan sağlığını moleküler düzeyde anlamaya yönelik kapsamlı kohort çalışmalarını tamamlamak üzereyiz. Bu çalışmalar; genom, transkriptom, proteom, metabolom ve metagenom gibi çok katmanlı biyolojik verilerin üretimini ve analizini kapsayacak. Yakın zamanda tamamlanacak bu dev projelerimiz, hem Türkiye’nin hem de insanlığın sağlık bilimlerindeki ilerlemesine katkı sunacak ve Atatürk Üniversitesi adresli, yüksek etki değerli dergilerde yayımlanacak özgün bilimsel makalelere dönüşecektir."



Rektör Hacımüftüoğlu: "Atatürk Üniversitesi, küresel bilim ekosisteminde etkin bir güç"


Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu, bu önemli başarıya ilişkin yaptığı değerlendirmede: "Üniversitemizin, dünyanın önde gelen bilim kurumlarıyla aynı platformda yer alması, bilgi üretiminde ulaştığımız seviyeyi açıkça ortaya koymaktadır. Prof. Dr. Hasan Türkez hocamızın Science dergisindeki katkısı, Atatürk Üniversitesinin sadece ulusal değil, küresel bilim ekosisteminde de etkin bir aktör haline geldiğinin somut bir göstergesidir. Yakında tamamlanacak yeni moleküler tıp projeleriyle, Sağlıklı Türkiye Yüzyılı vizyonuna katkı sağlayacak öncü bilimsel çıktılar üretilecektir. Bu başarı, Atatürk Üniversitesi’nin sağlık bilimleri, biyoteknoloji ve bireysel tıp alanlarındaki uluslararası görünürlüğünü, iş birliği kapasitesini ve akademik liderliğini daha da güçlendirmiştir" ifadelerini kullandı.



Dünyada bir ilk: Pan-Hastalık Atlası

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Aydın Aydın Büyükşehir’in kültür ve sanat etkinlikleri devam ediyor Aydın Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen Aydın Kültür ve Sanat Şenliği tüm hızıyla sürüyor. Şenlik etkinlikleri kapsamında her gün Aydın’ın farklı ilçelerinde tiyatro oyunları, müzikaller, konserler ve sergiler düzenleniyor. Aydın Kültür ve Sanat Şenliği etkinlikleri kapsamında bu hafta da Didim, Efeler, Nazilli, Karacasu, İncirliova, Yenipazar ve Koçarlı ilçelerinde birbirinden eşsiz eserler vatandaşlarla buluştu. Renkli görüntülere sahne olan etkinlikler, her yaştan vatandaş tarafından ilgiyle takip edildi. Etkinliklere katılan vatandaşlar, kültür ve sanata desteklerinden dolayı Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu’na teşekkür etti. Aydın Kültür ve Sanat Şenliği devam edecek Aydın Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen Aydın Kültür ve Sanat Şenliği, kentin dört bir yanında vatandaşlarla buluşmayı sürdürecek. Şenlik etkinlikleri kapsamında; 11 Nisan Cumartesi günü Didim’de ‘Oğluma Kız mı Yok’ oyunu, 12 Nisan Pazar günü Nazilli’de ‘Oğluma Kız mı Yok’ oyunu, 13 Nisan Pazartesi günü Koçarlı’da ‘Sihirli Notalar’ konseri ve Yenipazar’da ‘Kim Haklı?’ oyunu, 14 Nisan Salı günü Efeler’de ‘Kim Haklı?’ ve İncirliova’da ‘Kader Böyleymiş?’ oyunları, 15 Nisan Çarşamba günü Karacasu’da ‘Kim Haklı?’ oyunu ve Nazilli’de ‘Klasik Müzik’ müzikali, 16 Nisan Perşembe günü İncirliova’da ‘Kim Haklı?’ oyunu, 17 Nisan Cuma günü Koçarlı’da ‘Kim Haklı?’ oyunu, 18 Nisan Cumartesi günü Didim’de ‘Kim Haklı?’ oyunu ve Efeler’de ‘Klasik Müzik ’ müzikali ile 19 Nisan Pazar günü Nazilli’de ‘Kim Haklı?’ oyunu sahnelenecek. Etkinlikler; Yenipazar’da Atatürk Kültür Merkezi’nde, Efeler’de Şükran Güngör - Yıldız Kenter Kültür Merkezi ve Tiyatro Salonu’nda, Karacasu’da Karacasu Kültür Merkezi’nde, İncirliova’da İncirliova Kültür Merkezi ve Tiyatro Salonu’nda, Koçarlı’da Mevlüt Şahinci Konferans Salonu’nda, Didim’de Atatürk Kültür Merkezi’nde ve Nazilli’de Yeşilyurt Kültür Merkezi’nde düzenlenecek. Etkinlikler için ücretsiz biletler; Yenipazar’da Yenipazar Belediyesi’nden, Efeler’de Vali Yazıcıoğlu Kültür Merkezi’nden, Karacasu’da Karacasu Kültür Merkezi AYBA biriminden, İncirliova’da İncirliova Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü’nden, Koçarlı’da Aydın Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası AYBA biriminden, Didim’de Atatürk Kültür Merkezi’nden ve Nazilli’de 23 Nisan Parkı Öğrenci Çalışma Salonu’ndan temin edilebilecek.
Mersin Başkan Seçer: "ÇBK Mersin’in başarısı kentimiz için büyük bir zenginlik" Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, EuroCup şampiyonu ÇBK Mersin takımını ağırlayarak başarılarının kent için büyük bir değer olduğunu vurguladı, takıma desteklerinin süreceğini açıkladı. ÇBK Mersin, EuroCup’ta elde ettiği şampiyonluğun ardından kupayla birlikte Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Başkan Vekili ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer’i ziyaret etti. Ziyarette, ÇBK Mersin’in Kulüp Başkanı Serdar Çevirgen, Kulüp Asbaşkanı Ali Adalıoğlu, kulüp yöneticileri, kulüp teknik ekibi ve takım oyuncuları yer aldı. Takımı tebrik ederek sözlerini başlayan Başkan Seçer, rakibin de güçlü olduğunu ve buna rağmen gösterilen sıkı mücadele sonucu galibiyetin elde edildiğini ifade etti. Seçer, "Birkaç teşekkürüm var. Bir tanesi tabii ki ülkemizin ismini Avrupa’da hatta dünyada duyurduğunuz için bir de belediye başkanlığı görevimden dolayı, şehrimin ismini hem Türkiye’de hem Avrupa’da duyurduğunuz için çok teşekkür ediyorum. Bu başarı tarifi olmayan, kentimiz için çok büyük bir zenginlik. Bu zenginliği de sizler sağladınız" dedi. "ÇBK Mersin başarılara alışık bir takım" ÇBK Mersin’in kendini ispatlamış bir takım olduğuna vurgu yapan Seçer, "ÇBK Mersin başarılara alışık bir takım, yeni bir takım değil. Herkes tarafından bilinen ve takip edilen bir takım. EuroCup şampiyonluğu takım için farklı bir seviye oldu. Geçmiş birikimlerinizi de düşünerek çok daha iyi başarılara imza atacağınıza inanıyorum" ifadelerine yer verdi. Seçer, ÇBK Mersin gibi kenti temsil eden spor kulüplerini o şehirde yaşayan herkesin desteklemesi gerektiğini belirterek bu durumun hem takım ihtiyaçlarının karşılanmasını hem de seyirci kitlesi özelinde değerlendirildiğini aktardı. Seçer, "Maçta seyirci desteğinin ne kadar önemli olduğunu gördük. 7 binden fazla insan vardı ve tüm salon doluydu. Üstelik salonun enerjisi de yüksekti ve bu durum müsabakalarda önemli. Salondaki enerji sahadaki oyunculara da yansıyor" diye konuştu. Takıma olan desteğini hiçbir zaman esirgemeyeceğinin altını çizen Seçer şu ifadelere yer verdi: "Kentime değer katan bu kulübün, bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da her zaman destekçisi olmaya devam edeceğim. Mersin için bir kez daha çok teşekkür ediyorum." "Büyükşehir’in spora destekleri büyük" Mersin Büyükşehir Belediyesinin spora desteğinin büyük olduğunu vurgulayan ÇBK Mersin Kulüp Başkanı Serdar Çevirgen, "Ne zaman yanınıza gelsek destek oldunuz. Şehir adına spora yaptığınız katkılardan dolayı çok teşekkür ediyoruz" dedi. Kulübün 10 yıl önce büyük çabalarla kurulduğundan söz eden ÇBK Mersin Asbaşkanı Ali Adalıoğlu, kulübün büyük bir aile haline geldiğini belirtti. 10 yıl içerisinde birçok kez uluslararası başarı elde edildiğini belirten Adalıoğlu, "Şampiyonluğu yakaladık. Burada en büyük pay oyuncularımızın, teknik ekibimizin ve diğer çalışanlarımızındır. Anadolu’dan çıkan kent takımı bir ilki gerçekleştirdi. Artık tartışılmaz olarak Mersin bir basketbol kenti oldu" diye konuştu. Seçer’in spora yakınlığına ve Büyükşehir Belediyesinin katkılarına değinen Adalıoğlu, "Ne zaman gelsek kapınız hep açık oldu. Her zaman hem maddi hem manevi desteklerinizi verdiniz. Sizin huzurunuzda bir kez daha tüm sporcularımızı ve teknik ekibimizi kutluyorum" sözlerini kaydetti. Ziyaret toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.
İstanbul Özel çocukların nörogelişimsel süreçleri tek merkezde değerlendirilecek İstanbul’da Nörogelişimsel Değerlendirme Merkezi, çocuklarda gelişimsel farklılıkların erken dönemde tespit edilmesi ve multidisipliner yaklaşımla değerlendirilmesi amacıyla hizmete başladı. Otizmden dikkat eksikliğine, öğrenme güçlüğünden konuşma bozukluklarına kadar birçok gelişimsel durum, farklı branşlardan uzmanların ortak değerlendirmesiyle ele alınacak. Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi bünyesinde kurulan Nörogelişimsel Değerlendirme Merkezi, çocukların gelişim süreçlerini bilimsel testler ve multidisipliner değerlendirmelerle analiz ederek, erken tanı ve doğru yönlendirme sağlamayı hedefliyor. Merkezde çocuk ve ergen psikiyatrisi, çocuk nörolojisi, çocuk sağlığı, genetik hastalıklar ve gelişim alanında çalışan uzmanlar birlikte çalışarak, çocukların bilişsel, davranışsal ve nörolojik gelişimini kapsamlı şekilde değerlendiriyor. Merkez özellikle otizm spektrum bozukluğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), özgül öğrenme güçlüğü, gelişimsel gecikmeler ve konuşma bozuklukları gibi nörogelişimsel durumların erken tanısına odaklanıyor. "Erken tanı çocukların yaşamını değiştirebilir" Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimi Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Sert, merkezin çocuk sağlığı açısından önemli bir ihtiyaca cevap verdiğini belirtti. Sert, "Çocuklarda gelişimsel farklılıkların erken dönemde fark edilmesi hem akademik hem de sosyal gelişimi doğrudan etkiliyor. Hastanemizde kurulan NörogelişimselDeğerlendirme Merkezi ile çocukların gelişimini bilimsel ve bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeyi amaçlıyoruz. Farklı branşlardan uzmanların aynı çatı altında çalışması tanı sürecini daha hızlı ve doğru hale getiriyor" dedi. "Çocukların gelişim süreci özellikle ilk yıllarda çok hızlı ilerler" Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Emel Torun, erken çocukluk döneminin gelişim açısından kritik bir süreç olduğunu vurguladı. Torun, "Çocukların gelişim süreci özellikle ilk yıllarda çok hızlı ilerler. Bu dönemde fark edilen gelişimsel gecikmeler veya farklılıklar, uygun destek ve eğitim programlarıyla önemli ölçüde iyileştirilebilir. Merkezimizde yapılan gelişim testleri ve klinik değerlendirmeler sayesinde çocukların gelişim profili ayrıntılı şekilde analiz edilebiliyor" ifadelerini kullandı. Genetik değerlendirme tanı sürecini güçlendiriyor Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Genetik Hastalıkları Tanı ve Değerlendirme Uzmanı Prof. Dr. Zeynep Ocak ise bazı nörogelişimsel durumların genetik faktörlerle ilişkili olabileceğine dikkat çekti. Ocak, "Gelişimsel sorunların nedenini doğru anlamak, tedavi ve izlem planının doğru şekilde oluşturulması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle gerekli durumlarda genetik değerlendirmeler ve ileri düzey testler uygulayarak tanı sürecini daha kapsamlı ve güvenilir hale getiriyoruz. Multidisipliner yaklaşım sayesinde çocukların sağlık durumunu yalnızca tek bir açıdan değil, tüm yönleriyle ele alabiliyoruz" dedi. Ocak ayrıca tanı konulan genetik hastalıkların yalnızca mevcut hastanın yönetimi açısından değil, aynı zamanda ailenin gelecekteki gebelik planlaması açısından da kritik bilgiler sunduğunu vurguladı. Ocak, "Elde edilen genetik bulgular doğrultusunda ailelere ayrıntılı genetik danışmanlık veriyoruz. Bu kapsamda sonraki gebeliklerde hastalığın tekrar etme riskini değerlendiriyor ve gerekli durumlarda doğum öncesi tanı yöntemlerini planlıyoruz. Doğum öncesi tanı ile gebelik sürecinde bebeğin etkilenip etkilenmediği güvenilir yöntemlerle belirlenebilmektedir" ifadelerini kullandı. Ocak, bazı durumlarda ise yardımcı üreme teknikleri ile birlikte uygulanan preimplantasyon genetik tanı yöntemlerinin önemli bir seçenek olduğunu belirterek, "Preimplantasyongenetik tanı sayesinde hastalığa neden olan genetik değişikliği taşımayan embriyolar seçilerek sağlıklı gebelik elde edilmesi mümkün olabilmektedir. Bu yaklaşım, özellikle tekrarlayan genetik hastalık öyküsü bulunan aileler için önemli bir avantaj sağlamaktadır" dedi. Nörolojik değerlendirme gelişim haritasını ortaya koyuyor Çocuk Nörolojisi Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Ece Gültekin, nörolojik değerlendirmelerin gelişimsel farklılıkların anlaşılmasında önemli rol oynadığını söyledi. Gültekin, "Dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü veya gelişimsel gecikmeler gibi durumların altında nörolojik faktörler bulunabiliyor. Bu nedenle çocukların nörolojik muayene ve değerlendirmeleri tanı sürecini güçlendiriyor. Multidisiplinerekip sayesinde çocukların gelişimsel durumu daha net ortaya konulabiliyor" diye konuştu. Ailelere anlaşılır ve hızlı raporlama Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Uzm. Dr. Umut Balatacı ise merkezin ailelere daha sistematik bir değerlendirme süreci sunduğunu ifade etti. Balatacı, "Merkezimizde çocuklar için gerekli test ve değerlendirmeler planlı bir şekilde gerçekleştiriliyor. Ekip tarafından yapılan değerlendirmelerin ardından ailelere kapsamlı bir geri bildirim sunuluyor. Amaç sadece tanı koymak değil, çocuğun gelişimini destekleyecek doğru yönlendirmeleri yapmak" dedi. Balatacı, "Merkezimizde yapılan değerlendirmelerin ardından çocuklarımızın güçlü ve zayıf yönlerini somutlaştırıp, bireysel yol haritalarını netleştirmek, devam eden takiplerde değişebilecek ihtiyaçlar ile şekillenecek dinamik erken müdahale programlarını çocuğumuza özel olarak planlamak, öncelikle çocuklarımızın sağlığı için elzemdir. Ailelerin kafa karışıklığının giderilmesi ve bundan sonraki sürece daha etkin odaklanabilmeleri açısından ayrıca önemlidir" diye konuştu.
İzmir Karşıyaka Stadı’nın yol haritası belirleniyor İzmir Büyükşehir Belediyesi, Karşıyaka Zübeyde Hanım Stadyumu’nun en hızlı şekilde kente kazandırılması için çalışmalara başladı. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, imzalanan protokolün ardından proje müellifi ile stadın yol haritasını görüştü. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın iradesiyle yıllar sonra çözüme kavuşan Karşıyaka Spor Kulübü’nün yeni stadı için çalışmalar başladı. Gençlik ve Spor Bakanlığı ile İzmir Büyükşehir Belediyesi arasında 30 Mart’ta imzalanan ve stadın belediye tarafından yapılabilmesine imkan sağlayan protokolün ardından Karşıyaka Zübeyde Hanım Stadyumu’nun mimari projesi için çalışmalara hız kazandırıldı. Başkan Cemil Tugay, proje müellifi Mimar Bahadır Kul ile bir araya geldi. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Açık Çalışma Ofisi’nde düzenlenen toplantıya İzmir Büyükşehir Belediyesi’nden Gençlik ve Spor Dairesi Başkanı Berkhan Alptekin, Etüt ve Projeler Dairesi Başkanı Selin Yiğitoğlu ve Karşıyaka Spor Kulübü’nün önceki başkanlarından mimar Azad Yeşil eşlik etti. En hızlı şekilde tamamlanacak Toplantıda protokol hükümleri doğrultusunda projenin detayları görüşülerek yol haritası belirlendi. Stadın en hızlı şekilde Karşıyaka’ya kazandırılması için atılacak adımlar kararlaştırıldı. Tamamı İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin öz kaynaklarıyla yapılacak Zübeyde Hanım Stadyumu, yaklaşık 15 bin seyirci kapasiteli olarak inşa edilecek. Zorlu süreçlerden geçildi Aksoy Mahallesi’nde "Yalı" olarak adlandırılan mevkide ve ilçe açısından sembolik özelliği bulunan noktada yer alan Karşıyaka Stadı, depreme dayanıklılık ve fiziki yetersizlik gerekçeleriyle 2015 yılında yıkıldı. Aynı adreste yapılması kararlaştırılan yeni stadın hukuki süreçler ve mahkeme iptal kararları nedeniyle stat arazisi uzun yıllar atıl durumda kaldı. Projenin bir türlü hayata geçirilememesi nedeniyle yetki devri gündeme geldi. İzmir Büyükşehir Belediyesi, Başkan Tugay’ın göreve gelmesiyle birlikte süreci başka bir boyuta taşıdı. 2024 yılında ilk resmi arazi tahsis başvurusu yapıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi 2025 bütçesine stadın yapımı için yaklaşık 250 milyon TL’lik ödenek koydu. Tahsis gelir gelmez ihaleye çıkılacağı ve inşaatın en hızlı şekilde başlatılacağı belirtildi. Belediye tarafından 2024 yılında ağustos ve aralık aylarında, 2025’te ise mart ve mayıs aylarında resmi tahsis başvurusu yapıldı. Son olarak geçen ay Büyükşehir Belediyesi’nin stadı yapması için gereken protokol imzalandı.