Diyarbakır’ın Ocak 2026 ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 22,9 oranında azaldı. Düşüşün büyük bölümü Irak ve Suriye hatlarında yaşanırken, Diyarbakır’daki kaybın Türkiye ortalamasının çok üzerinde olması, sorunun bölgesel ve yapısal boyutlarını yeniden gündeme getirdi.
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Erdal Avşar, özellikle Suriye hattındaki olayların, sınır kapılarında yaşanan fiili tıkanıklığın açık göstergesi olduğunu ifade ederek, "Bu tabloyu küresel daralma ya da Irak-Suriye pazarlarındaki genel gerilemeyle açıklamak mümkün değil. Sorunun adresi nettir: sınır kapıları" dedi.
Türkiye genelinde Irak’a ihracat Ocak 2026’da bir önceki yıla göre yüzde 8,4 gerilerken, Diyarbakır’ın Irak ihracatı aynı dönemde yüzde 32,2 düşüş gösterdi. Diyarbakır’ın toplam ihracatının hala yüzde 55’inin Irak’a yapıldığını hatırlatan Erdal Avşar, kentteki düşüşün Türkiye ortalamasının çok üzerinde seyretmesinin yapısal sorunlara işaret ettiğini söyledi. Ocak 2026’da Diyarbakır’ın toplam ihracatı yüzde 22,9 azalırken, bu düşüşün yaklaşık yüzde 88’inin Irak hattındaki kayıptan kaynaklandığına dikkat çekildi.
Suriye ihracatında büyük kayıp
En dikkat çekici tablo ise Suriye ihracatında ortaya çıktı. Ocak 2026 verilerine göre Diyarbakır’ın Suriye’ye ihracatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 74 oranında geriledi. Aynı dönemde Türkiye’nin Suriye’ye ihracatı ise yüzde 6,7 artış gösterdi. Ortaya çıkan farkın olağan piyasa şartlarıyla açıklanamayacağını vurgulayan Avşar, şu değerlendirmede bulundu:
"Türkiye genelinde Suriye’ye ihracat artarken, Diyarbakır’ın neredeyse tamamen devre dışı kalması, sınır ticaretinde kent aleyhine işleyen bir mekanizma olduğunu gösteriyor. Cilvegözü çalışıyor, Nusaybin çalışmıyor. Türkiye ihracat yapıyor, Diyarbakır izliyor. Bu sürdürülebilir bir tablo değil."
Diyarbakır’ın Suriye hattındaki sert düşüşün temel nedeninin Nusaybin Sınır Kapısının ticari geçişler açısından işlevsiz bırakılması olduğunu ifade eden Erdal Avşar, Suriye ticaretinin fiilen Cilvegözü Sınır Kapısına sıkıştırıldığını söyledi. Bu durumun Diyarbakırlı ihracatçıyı hem lojistik hem maliyet açısından dezavantajlı hale getirdiğini belirten Avşar, sınır ticaretinde eşitsiz bir yapı oluştuğuna dikkat çekti.
Resmi açıklamalarla sahadaki gerçekliğin örtüşmediğini dile getiren Avşar, sınır kapılarında yaşanan belirsizliklerin ihracatçıyı pazardan uzaklaştırdığını vurgulayarak, "Kağıt üzerinde açık olan kapılar, fiiliyatta ihracatçıya kapalı. Lojistik belirsizlik, ödeme riskleri ve keyfi uygulamalar Diyarbakırlı firmayı devre dışı bırakıyor" değerlendirmesini yaptı.
İhracattaki her düşüşün doğrudan üretim ve istihdama yansıdığını vurgulayan DTSO Başkan Yardımcısı Erdal Avşar, merkezi idareye şu çağrıda bulundu:
"Bu tablo devam ederse Diyarbakır sadece pazar kaybetmez, üretim kabiliyeti de zayıflar. Sınır kapılarıyla ilgili acil ve bölge lehine bir düzenleme şarttır."
